Snelweg in België De Vlaamse ministerraad stemde vrijdag in met het plan om vanaf mei 2027 een tolvignet in te voeren voor de Belgische wegen. Hoe groener de auto, des te goedkoper de tol.
Een grensbord van België bij de grensovergang met Nederland nabij Hamont in Belgisch Limburg.
Voor gebruik van de Belgische snelwegen is vanaf mei 2027 een wegenvignet nodig. Belgen én buitenlanders moeten tol gaan betalen, de geschatte opbrengst van 200 miljoen euro per jaar wordt ingezet om de wegen te verbeteren. Tenminste, met dat plan stemde vrijdag de Vlaamse ministerraad in. De Waalse en de Brusselse gewesten moeten nog volgen. België wil het plan in augustus voorleggen aan de Europese Commissie.
De Vlaamse dagbladen De Morgen en De Tijd deelden vrijdag het ontwerpplan van wat ze „een van de meest explosieve dossiers van deze legislatuur” noemen. De kranten schrijven dat de autorijder een tijdsvak kan kiezen voor de tol: betalen voor één dag, tien dagen, een maand, twee maanden of een jaar. Nederlandse toeristen die bijvoorbeeld maar één keer per jaar door België rijden, kunnen dus een vignet voor een korter tijdsbestek kopen.
De prijs is afhankelijk van de uitstoot van de auto: hoe viezer, hoe duurder. Voor auto’s van vóór 2005 met euronorm 3 of lager, betaal je 11,25 euro voor één dag, 23,75 voor een maand, of 125 euro voor een jaar. Die prijs ligt iets lager voor nieuwere auto’s, tussen 9 euro per dag en 100 euro per jaar, en wie met een elektrische auto rijdt, betaalt 8,10 voor een dag tot 90 euro per jaar. De drie Belgische gewesten, het Vlaamse, Waalse en Brusselse, zijn het volgens de krant eens over de tarieven.
Het vignet wordt verplicht op alle autosnelwegen, snelwegringen en hoofdwegen (gewestwegen). Voor wagens tot 3.500 kilo is een vignet nodig, het geldt daarmee in de praktijk voor personenauto’s en niet voor vrachtwagens. Ook motoren hoeven geen vignet, volgens Belgische media.
Het vignet is geen fysieke sticker voor op de voorruit, zoals bijvoorbeeld Zwitserse tol of de Franse milieusticker, maar wordt een digitale aankoop via een website of app, die aan het kenteken gekoppeld is. Wie zo’n online aankoop ingewikkeld vindt, kan ook terecht bij tankstations of kantoren van de belastingdienst in België.
Touring, de Belgische evenknie van de ANWB, is blij dat er voor de drie gewesten van België één vignet komt. België is een land met veel verschillende systemen en bestuurlijke gebieden. Op de Vlaamse snelwegen, bijvoorbeeld, worden verkeersborden de komende tijd aangepast: pijlen die naar beneden wezen werden als verwarrend beschouwd en wijzen binnenkort naar boven. Zo’n wijziging gaan de Waalse snelwegen niet aan.
Het plan voor een wegenvignet bestaat al langer, maar op uniformiteit was niet altijd garantie. Touring bij Het Laatste Nieuws: „Het zou te gek voor woorden zijn als men in de drie gewesten met drie verschillende systemen zou gaan werken”.
Het vignet is eigenlijk bedoeld om buitenlanders te laten bijdragen aan het wegenonderhoud, maar zo’n buitenlanderbelasting mag niet: Europese inwoners moeten allemaal dezelfde prijs betalen.
De Vlaamse regering bedacht daar een oplossing voor: de verkeersbelasting, die alleen voor inwoners is, gaat omlaag. Of Wallonië en Brussel dit ook gaan proberen, is nog niet bekend. Duitsland probeerde die oplossing ook al eens uit, maar het Europees Hof van Justitie oordeelde in 2019 dat zo’n compensatie discriminerend is.
De Vlaamse omroep VRT vroeg zich in januari nog af ‘of de Nederlanders er een stokje voor zouden steken’. Dat is niet gebeurd, al heeft minister Vincent Karremans (minister van Infrastructuur en Waterstaat, VVD) wel onderhandeld. Hij is „erg teleurgesteld” in het plan. Naar eigen zeggen heeft hij nog vergeefs geprobeerd een alternatieve regeling voor Nederlanders in het zuiden te bedingen, bijvoorbeeld Limburgers of mensen in het zuiden van Brabant die misschien wel dagelijks over de Belgische snelweg rijden.