Lokale politiek Als laatste van de vier grote steden is Den Haag nu ook klaar met onderhandelen. Vrijdag presenteerden Hart voor Den Haag, VVD, Denk en CDA hun akkoord. Een geplande asielopvang in een oud ziekenhuis is voor hen van de baan.
Nur Icar (DENK), Lotte van Basten Batenburg (VVD), Kavish Partiman (CDEA) en Richard de Mos (Hart voor Den Haag) tijdens de presentatie vrijdag van het nieuwe coalitieakkoord ‘Voor Den Haag, met Den Haag’.
Richard de Mos is terug. En hij komt van ver, zegt de voorman van Hart voor Den Haag voor de ingang van een gemeentelijk kantoor, met daarachter de Haagse duinen. Het worden wat hem betreft „weer jaren van een beetje plezier” in de stad, waarin „we elkaar hopelijk weer wat gunnen”. „We gaan een nieuwe start maken.”
Zeven jaar nadat de gemeenteraad het vertrouwen in hem als wethouder had opgezegd vanwege een verdenking van ambtelijke corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim, wordt De Mos hoogstwaarschijnlijk weer wethouder. Sinds hij in 2023 grotendeels werd vrijgesproken heeft hij er geen geheim van gemaakt dat dát zijn doel was – zeker nadat ‘zijn’ Hart voor Den Haag in maart de grootste partij werd met zestien zetels.
„Ik zeg u maar even”, begint de Mos over de beschuldigingen, waarvan de rechter hem grotendeels vrijsprak, „dat boek is dicht. En dat boek blijft dicht. Dat zeg ik ook tegen de ambtenarij, als we straks gaan besturen. We kijken naar de toekomst, die is vaak veel leuker dan het verleden.”
In een stampvol gebouwtje van de afvalverwerking in Kijkduin, waar de vier partijen de afgelopen tijd met elkaar onderhandelden, zetten Lotte van Basten Batenburg (VVD), Nur Icar (Denk) en Kavish Partiman (CDA) en De Mos vrijdag hun handtekening onder een coalitieakkoord.
Vervolgens doet De Mos de plannen uitgebreid – „ik vind het leuk om te kletsen” – uit de doeken. Hij drukt met zijn zestien zetels een stevig stempel op het coalitieakkoord, vergeleken met de veel kleinere fracties van VVD (3 zetels), Denk (3) en CDA (2).
Er is lang onderhandeld. Een eerste poging met D66 (8 zetels) strandde in mei op asielzoekers, specifiek de plannen voor opvang in het oude Rode Kruis-ziekenhuis in de Vogelwijk. In dat gemeentelijke pand wilde de huidige coalitie tijdelijk 750 mensen huisvesten, onder wie 450 asielzoekers, statushouders, voormalige dakloze gezinnen en jongeren. D66 was altijd voorstander van de opvang. Hart voor Den Haag wil deze koste wat het kost niet en had daar in aanloop naar de verkiezingen campagne op gevoerd.
In het coalitieakkoord staat dat in het ziekenhuis „zo snel mogelijk de permanente ontwikkeling van onder andere seniorenwoningen” begint. Volgens de partijen passen grootschalige opvanglocaties niet bij „opvangoplossingen die goed in wijken passen en bijdragen aan een leefbare omgeving”.
Het is nog niet gezegd dat de opvang in de Vogelwijk daadwerkelijk niet doorgaat. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) liet vrijdag weten dat „getekende overeenkomsten niet eenzijdig [kunnen] worden opgezegd”.
De spreidingswet zal worden uitgevoerd, schrijft de nieuwe coalitie in het akkoord, maar Den Haag „intensiveert de lobby richting het Rijk voor een opvangopgave die beter aansluit bij de grootstedelijke context van onze stad” en zet in op een „evenwichtigere spreiding” in de regio Haaglanden.
Presentatie van het nieuwe coalitieakkoord ‘Voor Den Haag, met Den Haag’, vrijdag in een gebouw van de afvalverwerking van de gemeente Den Haag in Kijkduin.
Dat wordt ingewikkeld: in buurgemeente Rijswijk (verplichte opvang 291 asielzoekers, huidige aantal 390) wil het nieuwe college een contract met het COA niet verlengen. In Wassenaar wil het college de hoeveelheid van 915 asielzoekers afschalen naar de verplichte 150. Westland, dat weigert asielzoekers te huisvesten en een opgave van 643 heeft, moet bij de minister van Asiel en Migratie op gesprek komen. Leidschendam-Voorburg, waar nog wordt onderhandeld over een nieuwe coalitie, komt plekken te kort.
Den Haag probeerde eerder via de rechter het aantal asielzoekers dat de gemeente moet opvangen te verlagen. Die ging echter niet mee in het argument dat de grote bevolkingsdichtheid en de bijbehorende problematiek van de hofstad daarvoor goede redenen zijn. Den Haag moet 2.306 asielzoekers opnemen, maar heeft een tekort van 780 plekken.
Er zijn meer bestaande plannen waar de nieuwe coalitie een streep doorzet. De autobezitter komt er in het akkoord goed vanaf: de partijen schrappen de geplande uitbreidingen van betaald parkeren in wijken in Mariahoeve, de Uithof en in Loosduinen.
Eveneens opmerkelijk is de pauzering van de invoering van de zero-emissiezones. De twee milieuzones in Den Haag blijven, maar de geplande ‘verzwaring’ is van de baan. Bedrijfsauto’s met emissieklasse 6 zijn daardoor in elk geval tot 2035 welkom in de huidige zones langs de kust en in het centrum van de stad.
„De afgelopen tijd is de auto in Den Haag tot persona non grata verklaard”, zegt De Mos. „Wij gaan een andere koers varen. Mensen hebben de auto nodig om van A naar B te gaan, om hun boodschapjes te doen, om uit een isolement te blijven.”
Verder noemt de nieuwe coalitie de snelwegblokkades van Extinction Rebellion: het college moet „alles op alles” zetten om illegale snelwegblokkades tegen te gaan. Ook wil ze een eind aan prostitutie in de Doubletstraat, waar burgemeester Ad Havermans zich in 1984 al over uitsprak en dat sindsdien als plan in vrijwel elk coalitieakkoord terugkeert.
Het nieuwe college telt tien wethouder, van wie vijf voor Hart voor Den Haag. De namen worden maandag gepresenteerd. Terwijl de coalitie 42 miljoen wil bezuinigen op het ambtelijk apparaat, krijgt de stad er dus twee wethouders bij.
Als De Mos het „historische” akkoord voor de verzamelde pers heeft gepresenteerd, stapt de man van de ombudspolitiek op uitnodiging van een medewerker achter het stuur van een van de tractoren op het gemeentelijk terrein. Hij trapt prompt het gaspedaal in een rijdt vervolgens een plantenbak omver.
„We gaan rock-’n-rollen”, had hij even daarvoor al gezegd. „De mensen thuis zitten er niet op te wachten als we elkaar met gekissebis het leven zuur maken.”