Com-beweging Een vijftienjarige Roemeen, die vastzit in Nederland, is veroordeeld voor het aanzetten tot seksuele handelingen, verkrachting op afstand en mishandeling. Een van de slachtoffers – een dertienjarig meisje uit Amsterdam – werd onder meer gedwongen met haar eigen bloed te schrijven. De jongen beoogde lid te worden van de zogeheten Com-beweging.
In Nederland lopen meerdere strafzaken tegen verdachten die zouden hebben deelgenomen aan de Com-beweging
De rechtbank Amsterdam heeft een vijftienjarige jongen uit Roemenië donderdag veroordeeld tot twaalf maanden jeugddetentie, waarvan zes maanden voorwaardelijk, voor het online afdwingen van seksuele handelingen en zelfbeschadiging bij een dertienjarig meisje uit Amsterdam.
De verdachte, die begin dit jaar aan Nederland was overgeleverd en sindsdien vastzat – uitzonderlijk voor een minderjarige –, wilde lid worden van de zogeheten Com-beweging. Die heeft als doelwit kinderen en tieners, voornamelijk tussen de acht en zeventien jaar, die behoren tot etnische minderheden, de lhbti-gemeenschap of die worstelen met mentale problemen.
De slachtoffers worden opgezocht via sociale media of gameplatforms als Roblox en Minecraft. Middels lovebombing, het valselijk tonen van overmatig veel liefde en affectie, wordt het vertrouwen van de slachtoffers gewonnen en worden ze vervolgens overtuigd naaktfoto’s te sturen. Daarna worden ze algauw gedwongen tot het sturen van meer en steeds heftiger materiaal.
Slachtoffers worden uiteindelijk aangezet tot extreem sadistisch geweld tegen zichzelf of anderen. Op foto’s en video’s die door leden van de groepen worden gedeeld, is dierenmishandeling, kindermisbruik, automutilatie en zelfs suïcide of moord te zien. Dit materiaal geldt binnen Com als statusverhogend. Vorig jaar ontdekte NRC dat tientallen Nederlandse kinderen zich in deze groepen bewegen.
De vijftienjarige verdachte maakte meerdere slachtoffers. Hij zou hebben geschreven dat het hem drie weken kostte om vier „bitches” aan zich te verbinden, zo schrijft de rechtbank. Het beeldmateriaal dat hij verkreeg, deelde hij vervolgens met Com-leden in een poging opgenomen te worden in hun netwerk.
Volgens de rechtbank dwong de verdachte het slachtoffer onder meer zichzelf te snijden, zijn bijnaam in haar lichaam te kerven, met haar eigen bloed teksten en bijnamen van de verdachte op de muur te schrijven en haar eigen huisdier te doden. Ook probeerde de verdachte haar zelfmoord te laten plegen. Eén keer werd haar dat bijna daadwerkelijk fataal. Alles moest worden opgenomen.
Op een gegeven moment heeft de verdachte beelden waarin het slachtoffer zichzelf met een riem probeerde op te hangen naar haar klasgenoten gestuurd en seksuele beelden naar haar moeder en opa gezonden. Niet veel later probeerde het slachtoffer een einde aan haar leven te maken door van een viaduct te springen, waarbij ze ernstig letsel opliep.
Van het aanzetten daartoe is de verdachte vrijgesproken. De rechtbank stelt wel: „Hoewel deze zelfmoordpoging in strafrechtelijke zin niet aan de verdachte kan worden toegeschreven, is alleszins aannemelijk dat de handelingen van de verdachte daaraan hebben bijgedragen.”
De rechtbank neemt het de verdachte verder „zeer kwalijk” dat hij geen rekening heeft gehouden met de gevolgen van al deze daden voor het jonge slachtoffer. „Door de littekens […] wordt zij op pijnlijke wijze blijvend herinnerd aan de verdachte”, schrijft de rechtbank. „Ook moet het slachtoffer leven met de angst dat de beelden die de verdachte van haar online heeft verspreid, opnieuw opduiken.”
Volgens de officier van justitie was ook sprake van handelen met een terroristisch oogmerk, omdat de verdachte heeft bijgedragen aan de Com-beweging „en daarmee aan de ondermijning van het sociale fundament van de samenleving”. Maar volgens een onderzoek van het Team Terrorisme, Extremisme en Radicalisering is bij de verdachte geen sprake van gewelddadig extremisme of een ideologie die geweld rechtvaardigt. Van terrorisme werd hij vrijgesproken.
Wat de zaak volgens de rechtbank extra compliceert, is dat de verdachte ook zélf kwetsbaar is. Uit een rapport van een psycholoog blijkt dat hij is verwaarloosd en mishandeld, en kampt met een depressie en sociaal isolement. ”De behoefte naar aanzien en status en de wens om serieus genomen te worden, trokken hem naar de online wereld.”
De jongen heeft met het voorarrest zijn straf inmiddels uitgezeten. Hij gaat bij zijn moeder in Oostenrijk wonen. Daar komt hij onder toezicht te staan en krijgt hij begeleiding.
Momenteel lopen meerdere strafzaken tegen Nederlandse verdachten die hebben deelgenomen aan Com. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waarschuwde eind vorige maand in het nieuwe dreigingsbeeld voor de opkomst van deze groepering, die volgens soms raakvlakken vertoont met andere „extremistische en gewelddadige stromingen en fenomenen, zoals rechts-extremisme en satanisme”.
Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op www.113.nl.