Albums van de week – North Sea Jazz-artiesten Cécile McLorin Salvant is een van die zeldzame zangers en zangeressen die woorden werkelijk laten leven. Verder: jazzdrummer Jamie Peet maakt een mooie stap en het nieuwe fenomeen Sienna Spiro klinkt haar leeftijd ver vooruit.
Als artist in residence van North Sea Jazz is de Amerikaans-Franse zangeres Cécile McLorin Salvant dit jaar liefst vier keer te zien. Een logische keuze: de drievoudig Grammy-winnares geldt als een van de eigenzinnigste jazzvocalisten van deze tijd. Naast een optreden met haar jazzkwartet presenteert ze Book of Ayres, haar persoonlijke benadering van barokmuziek, en voert ze ook haar net verschenen eerste album met orkest uit: een samenwerking met het Metropole Orkest onder leiding van Jules Buckley.
Cécile McLorin Salvant
With Every Breath I Take
Op die plaat krijgen negen jazzstandards en theaterliederen van onder anderen Duke Ellington, Billy Strayhorn, Cy Coleman, Noël Coward en Stephen Sondheim – waaronder Ellingtons ‘Sophisticated Lady’ en Sondheims ‘Send in the Clowns’ en ‘Being Alive’ – een nieuwe dimensie. Daarnaast is er Salvants eigen compositie ‘Left Over’. De Canadese componist en orkestleider Darcy James Argue voorzag het repertoire van filmisch gelaagde arrangementen, die door het Metropole Orkest met grote precisie worden ingekleurd.
Salvant, die in 2010 op 21-jarige leeftijd doorbrak met het winnen van de prestigieuze Thelonious Monk International Jazz Vocals Competition, is een van die zeldzame zangers en zangeressen die woorden werkelijk laten leven. Met haar grote vocale lenigheid, feilloze timing en uiterst beeldende voordracht geeft ze elk lied een eigen gezicht. Humor en ironie vloeien vanzelfsprekend; en ze heeft een sterk theatrale uitvoering met expressieve mimiek. De vaste structuur van een groot orkest biedt doorgaans minder ruimte voor spontane vrijheid, maar Salvant vindt die in de interpretatie: in frasering, timing en betekenis.
Zoals Carmen McRae en Billie Holiday dramatische zeggingskracht centraal stelden, zoekt ook Salvant de intensiteit in de tekst. Niet alles laat zich direct omarmen; soms voelt het alsof je naar een muziektheaterstuk luistert. Maar juist de gelaagde arrangementen en haar compromisloze interpretaties maken heel nieuwsgierig naar de live-uitvoering op North Sea Jazz.
Jamie PeetReflex: Daily New Beginning (Live at Bimhuis)
Er zijn musici die jarenlang een vaste waarde zijn in de muziek van anderen, zonder dat de vanzelfsprekende stap naar het bandleiderschap zich aandient. Niet omdat het aan ideeën ontbreekt, maar omdat een eigen stem tijd vraagt. Jamie Peet behoort tot die categorie. De veelgevraagde jazzdrummer was de afgelopen jaren een soepel schilderende maatgever bij Jasper Høiby’s 3Elements, Y-OTIS, Tin Men and the Telephone en het Brainteaser Orchestra. Ook trokken zijn broken beats in duo met toetsenist Niels Broos de aandacht.
Reflex is een compositieserie van het Amsterdamse Bimhuis waarin musici nieuw werk ontwikkelen. Goed dat Peet aan de beurt is gekomen. Daily New Beginning is de liveopname van de show die hij met zijn nieuwe kwartet eind vorig jaar gaf.
Als componist geeft Peet vorm aan het Japanse begrip shoshin: de bereidheid elke nieuwe situatie tegemoet te treden met de onbevangenheid van een beginner. Met de Amerikaanse vibrafonist Joel Ross, altsaxofonist-fluitist Ben van Gelder en contrabassist Pat Cleaver verzamelde hij musici die niet grossieren in effectbejag, maar in aandachtig luisteren en het voortdurend verleggen van muzikale perspectieven. In beeldende moderne jazzcomposities ontvouwt zich een beweeglijk open samenspel, gedragen door Cleavers diepe bas, Van Gelders lyrische sax- óf fluitlijnen en het lichtvoetige vibrafoonspel van Ross.
Jamie Peets drummen is van een soepele, virtuoze precisie. Zijn timing is trefzeker als een metronoom, maar nooit mechanisch. Alles bij elkaar houdend, tot hij ruimte ziet. Dan verdwijnt de onderkoelde beheersing naar de achtergrond en ontstaan de spannendste momenten: ritmes kantelen, felle uithalen op de snare, subtiele kleuraccenten veranderen ongemerkt het perspectief.
Daily New Beginning komt van een nieuwe band maar de muziek heeft zich al veel langer gevormd. Het is een overtuigende debuutplaat van een muzikant die eindelijk, en zeker ook op dit North Sea Jazz, zijn eigen ideeën laat horen.
Sienna Spiro
Visitor
Er hangt dit jaar een lichte sensatie rond het optreden van Sienna Spiro op North Sea Jazz. Niet omdat haar debuutalbum Visitor nu al een klassieker is, maar omdat het voelt als een van die zeldzame momenten waarop een festival een artiest programmeert vlak voordat de rest van de wereld haar ontdekt. Of nou ja, haar hit ‘Die On This Hill’ kan niemand zijn ontgaan. Maar de relatief kleine zaal waarin ze speelt, past niet lang meer bij haar.
De Britse Sienna Spiro (20) brak door via TikTok, maar haar succes is geen algoritmisch sprookje. Ze schrijft al liedjes sinds haar tiende en haar snelle opmars heeft vooral te maken met een onmiddellijk herkenbare vocale identiteit. Met ‘Die On This Hill’, de pianoballad die ze zelf schreef, bewees ze dat ze een melodie kan schrijven die zich direct vastzet. Tegelijk is dat haar uitdaging. Sinds ‘Die With a Smile’ van Bruno Mars en Lady Gaga de klassieke popballad nieuw leven inblies, ligt de lat voor dit repertoire hoog.
Op Visitor kiest Spiro vol overtuiging voor het grote gebaar. Haar hese alt, gekleurd door stembandknobbels waarover ze zelf openhartig vertelt, geeft zelfs eenvoudige melodieën reliëf. Ze kan een frase laten rafelen of juist met indrukwekkende kracht openbreken. Haar grootste talent schuilt niet in muzikale vernieuwing, maar in dramatische voordracht zonder de melodie uit het oog te verliezen.
De plaat is fraai weelderig geproduceerd, maar zelden verrassend. Sienna trekt de vintagepop-lade helemaal open. De bitterzoete soul roept Amy Winehouse op, de filmische arrangementen herinneren aan Lana Del Rey, de vocale uithalen met drama aan Adele en de licht geknepen soulfrasering aan Duffy. Het zonnige, weelderige ‘Material Lover’ had moeiteloos op een album van Olivia Dean gepast.
De songs bewegen zich bovendien vaak langs dezelfde spanningsboog. Verlangen, liefdesverdriet en afscheid worden zorgvuldig geënsceneerd; de pijn is voelbaar, maar ook gestileerd. Het ontbreekt Spiro niet aan talent, wel aan de levenservaring die emoties gewicht kan geven. Veel voelt nog bedacht, passend binnen een zorgvuldig opgebouwde vintage-esthetiek.
Spiro klinkt haar leeftijd al ver vooruit, maar is als songwriter nog niet helemaal rijp.