Romelu Lukaku | spits België Romelu Lukaku ging na een door blessures getekend seizoen toch mee met de Belgische WK-selectie, en hielp de ploeg nu al driemaal aan een zege. „Weinig spelers kunnen kreupel én zo bepalend zijn.”
De Senegalese speler Iliman Ndiaye in duel met Romelu Lukaku.
De camera’s zijn gericht op Romelu Lukaku. Op een afstandje aanschouwt hij het rommelige gebeuren rond de penaltystip, waar spelers van Senegal protesteren tegen de zojuist aan België toegekende strafschop. Het is de extra tijd van de verlenging en met een stand van 2-2 op het scorebord kan de penalty beslissend zijn.
Met de bal in zijn hand lijkt Lukaku te wachten tot de stip vrij is. Zodat hij hem daarna kan neerleggen, een aanloop kan nemen en mogelijk de winnende voor de Rode Duivels kan maken. Zijn strafschopstatistieken verschijnen al in beeld, de NOS-commentator kondigt hem aan. Maar dan staat hij de bal af aan Youri Tielemans, die beheerst raak schiet.
„Ik was mentaal nog niet klaar voor zulke moeilijke en cruciale momenten”, zegt Lukaku er achteraf over. „Het team gaat boven alles.” Het laat de „emotionele volwassenwording” van de 33-jarige spits zien, zegt Raf Willems, voetbalhistoricus en mede-auteur van In het spoor van Lukaku. „Eén van zijn belangrijkste nog te behalen doelen is het maken van honderd internationale goals [hij staat momenteel op 93]. Dat is een soort obsessie, al sinds zijn jeugd. Dat hij die strafschop afstaat, laat zien wat voor leider hij is geworden.”
Lukaku kende een moeilijk seizoen: vanwege een zware dijbeenblessure kwam hij slechts 64 minuten in actie voor zijn club Napoli. Vorig jaar overleed zijn vader Roger Lukaku (oud-international voor Congo). Zowel fysiek als emotioneel is hij naar eigen zeggen nog niet hersteld van afgelopen jaar. Tóch ging hij mee met de Belgische selectie. En ook zonder topfit te zijn, blijkt hij onmisbaar voor het team.
Dat heeft te maken met die doelpuntenobsessie, zegt Willems. Dat is „spitseigen” maar gaat bij Lukaku nét wat verder. Als kind hield hij al zijn goals in gedachten tijdens de wedstrijd bij, om ze achteraf „zeer accuraat” in een boekje te noteren. „Dat klinkt niet zo indrukwekkend, je goals in je hoofd bijhouden. Maar hij maakte er zóveel, dat het dat wel was. Vaak meer dan tien.”
Lukaku tijdens België-Senegal
België heeft misschien wel betere, completere spitsen gehad dan Lukaku, zegt Willems, „maar geen enkele met zijn honger”. „En dat is niet alleen doelpuntenhonger, maar levenshonger. Om te slagen in het leven.”
Lukaku had geen makkelijke jeugd: het gezin groeide op in armoede. Zijn vader verbraste al vroeg het geld dat hij met zijn eigen voetbalcarrière verdiend had en was vaker niet dan wel aanwezig. In een essay op sportplatform The Players Tribune is Lukaku openhartig daarover: hij vertelt hoe hij besefte dat het gezin niet arm, „maar blut” was, vanaf het moment dat zijn moeder melk met water ging vermengen.
Hij deed zijn opa, met wie hij een sterke band had („mijn connectie tot Congo”) een belofte: hij zou goed voor zijn moeder zorgen. Zijn opa heeft niet meer kunnen zien hoezeer hij die belofte aan het waarmaken is. „Ik zou tegen hem willen zeggen: ik ben halverwege”, schrijft hij in het essay.
Dat ‘halverwege’ is typisch, zegt Chris van Puyvelde, voormalig technisch directeur bij de Belgische voetbalbond. „Genoeg spelers zouden wat hij bereikt heeft al zien als complete prestatie. Maar je moet Lukaku’s mindset zien als een parachute: altijd open. Om zichzelf nóg verder te ontwikkelen. Toen ik hem leerde kennen, sprak hij twee talen: Frans en Nederlands. Inmiddels zijn het er zeven.”
Dat Lukaku ondanks zijn blessureleed op dit eindtoernooi staat, verbaast Van Puyvelde niet. In zijn reserverol is hij tot nu toe bepalend: in de laatste drie duels schoot hij drie keer op doel, drie keer raak.
Tegen Egypte kwam hij er halverwege de tweede helft in bij een 0-1 achterstand. Na 27 seconden viel de gelijkmaker. Die kwam op naam van de Egyptische verdediger Mohamed Hany, als eigen doelpunt. „Maar het is Lukaku die met zijn lichaam Hany dwingt zijn voet daar te zetten”, zegt Willems. Tegen de VS gaf Lukaku in de extra tijd het genadeschot in een wedstrijd die toch al weinig genadig was voor de Amerikanen: met rechts schoot hij 4-1 binnen.
Lukaku heeft een geschiedenis van gemiste kansen met rechts, maar óók in de wedstrijd tegen Senegal scoorde hij met zijn zwakke been. In de 85ste minuut maakte hij 1-2, waarmee België vlak voor tijd terug in de wedstrijd kwam en er een onverwachte zege uitsleepte – bezegeld door de penalty van Tielemans. „Weinig spelers kunnen kreupel én zo bepalend zijn”, zegt Willems.
Lukaku’s doelpunt tegen Senegal.
Maar ‘Papa Romelu’ is niet alleen belangrijk met zijn doelpunten, zegt Van Puyvelde. Tijdens drinkpauzes neemt hij vaak het woord, onderlinge akkefietjes tussen spelers sust hij op het veld. Hij is open over mentale gezondheid: in de podcast Koolcast vertelde hij dat hij na het mislukte WK in Qatar een week lang elke dag heeft gehuild. In zijn optimisme is hij „on-Belgisch” volgens Willems. „Hij loopt steeds te toeteren dat België wereldkampioen kan worden. Daar zijn wij Belgen normaliter veel te bescheiden voor.”
Hét hoogtepunt tot nu toe vindt Willems het ‘Trump-dansje’ van Lukaku, na de overwinning tegen de VS. Daarmee nam de Belgische ploeg Donald Trump en FIFA-baas Gianni Infantino op de hak, na de ingetrokken rode kaart van de Amerikaanse topscorer Folarin Balogun. Willems ziet er een voorbeeld in van Lukaku’s „activisme”. .
Als tiener riepen ouders hem vanaf de zijlijn allerlei racistische bejegeningen toe, vertelde Lukaku eerder in de documentaireserie FC United. In het nationale team was dat niet anders: „Ging het goed, dan was ik de Belgische spits Romelu Lukaku. Ging het slecht, dan was ik Romelu Lukaku, de Belgische spits van Congolese afkomst”, schrijft hij in het essay op The Players Tribune.
Uit solidariteit met de Black Lives Matter-beweging knielden de Rode Duivels, aangevoerd door Lukaku, voorafgaand aan wedstrijden op het EK in 2021. En dan nu dat Trump-dansje. „Dat komt uit zijn koker, hè”, zegt Willems. Hij valt even stil. Dan, met gebroken stem: „Het ontroert me. Lukaku is de mentale aanvoerder van België.”
Lukaku viert de overwinning op de VS.