Exploitanten van illegale goksites én hun trustkantoren kunnen aansprakelijk zijn wegens onrechtmatige concurrentie, zegt de rechtbank in Den Haag.
Een Curaçaose vennootschap bood zonder vergunning in Nederland online kansspelen aan via de website Lala.bet. In 2023 had deze website 6 procent marktaandeel in Nederland; het jaar daarop 16 procent.
De Nederlandse Kansspelautoriteit gebood in 2024 de exploitant te stoppen. Datzelfde jaar ging de vennootschap failliet, maar een Costa Ricaanse partij had Lala.bet toen al overgenomen.
TOTO (legaal gokbedrijf, deels in handen van de Staat) begon in maart 2025 een civiele procedure tegen zowel de Costa Ricaanse exploitant als tegen de Curaçaose trustmaatschappij die de zaak had opgezet. Volgens TOTO was sprake van oneerlijke concurrentie en waren beide partijen en een aantal bestuurders aansprakelijk. TOTO vroeg de rechter om de gedaagden te verbieden illegale kansspelactiviteiten zoals die op Lala.bet op de Nederlandse markt aan te bieden of te faciliteren. Ook eiste TOTO een nader te bepalen schadevergoeding, en informatie om de uiteindelijke begunstigden en feitelijke beleidsbepalers te kunnen achterhalen en aan te spreken.
De exploitant liet in de rechtszaak verstek gaan. De trustmaatschappij betwistte onder meer dat zij wist van de illegale activiteiten van de exploitant.
In september 2025 ging Lala.bet op zwart, maar er dook een andere website op met een min of meer identiek aanbod.
De rechtbank in Den Haag wijst de vorderingen tegen de exploitant bij verstek toe.
De omvang van de schade moet in een aparte procedure worden vastgesteld.
Het trustkantoor zou onrechtmatig hebben gehandeld als het wist of redelijkerwijs moest weten van de illegale activiteiten, maar dit laatste had TOTO onvoldoende hard gemaakt. Het trustkantoor moet wel informatie geven over de aandeelhouders en uiteindelijk belanghebbenden van de eerste exploitant.
„Boeiend dat een concurrent probeert het probleem van het illegale gokaanbod via het civiele recht op te lossen”, vindt Johan Wolswinkel, hoogleraar bestuursrecht aan de Tilburg University. „Je kunt als legale aanbieder ook een verzoek aan de Kansspelautoriteit doen om te handhaven, maar dit is een alternatieve route.” Wolswinkel is naast hoogleraar ook kritische meedenker (‘research partner’) bij de Kansspelautoriteit.
Dat legale aanbieders met een beroep op de Wet op de kansspelen illegale concurrenten kunnen aanspreken is niet helemaal nieuw. LOTTO, onderdeel van TOTO, procedeerde hierover jarenlang tegen de illegale aanbieder Ladbrokes. Wolswinkel: „Indertijd werd alleen een verbod opgelegd, terwijl nu ook de weg naar schadevergoeding wordt geopend. Wel wordt het een klus om te bepalen hoe groot de schade is. Er zijn veel marktaanbieders, dus welk deel van het marktaandeel van deze illegale site komt toe aan TOTO?”En dan moet je de aansprakelijken nog zien te vinden. „Dat de exploitanten geen verweer hebben gevoerd, verzwakt ogenschijnlijk hun positie, maar misschien voelen ze zich sterker door er niet te zijn. De pakkans is heel klein. Ook als de Kansspelautoriteit boetes oplegt, lukt het meestal niet om partijen in het buitenland tot betaling te dwingen”, aldus Wolswinkel.
Het is een kat-en-muisspel, ziet ook Machteld Robichon-Lindenkamp, advocaat van verschillende legale online gokbedrijven en partner bij bureau Brandeis. Volgens haar zit het bijzondere van de uitspraak vooral in het oordeel over het trustkantoor en de afschrikwekkende werking ervan. „Het trustkantoor moet de aandeelhoudersstructuur en het aandeelhoudersregister van de exploitant aan TOTO prijsgeven. Trustkantoren op Curaçao in vergelijkbare situaties – want dit komt vaker voor – weten nu dat dit kan gebeuren, en dat ze zelfs aansprakelijk kunnen worden gehouden als ze voldoen aan de norm die de rechtbank daarover formuleert. Dat is echt nieuw en je zou verwachten dat ze voorzichtiger worden.”
Maar of het een serieus effect zal hebben op het terugdringen van illegaal aanbod? Robichon: „Wat er kan gebeuren, is dat dit soort activiteiten verhuizen van Curaçao naar bijvoorbeeld Costa Rica. Dat maakt de tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken waarschijnlijk alleen maar lastiger.”
Robichon denkt dat het effectief zou kunnen zijn om de betaaldiensten aan te pakken waarvan de goksites gebruik maken. Daar ziet hoogleraar Wolswinkel ook wel wat in: „Naast aanbieden is faciliteren strafbaar. Je mag dus bijvoorbeeld ook geen reclame maken. Maar net als de aanbieders en de spelen zijn ook online advertenties steeds ongrijpbaarder geworden. Ze flitsen voorbij op Facebook en zijn meteen weer weg.”
Intussen krimpt de legale online kansspelmarkt en lijkt het illegale aanbod te floreren. Terwijl bij het vrijgeven van de online gokmarkt en de invoering van een vergunningenstelsel in 2022 juist werd beoogd de consument naar het ‘veilige’ aanbod van legale aanbieders te trekken. Hoe keer je het tij?
Robichon vindt dat het tijd is voor een omdraaiing: zorg dat het aanbod van legale aanbieders aantrekkelijk genoeg is. „Zij hebben last van steeds strenger wordende voorschriften én van een stevige verhoging van de kansspelbelasting naar 37,8 procent in de afgelopen twee jaar.” Wolswinkel ziet vooral heil in betere en bredere handhaving, waaronder meer internationale samenwerking in de handhaving. Maar een simpele oplossing is er niet, ook niet in deze zaak: „Voorlopig is de jacht geopend, maar of het tot vangst gaat leiden, is de vraag.”
De Nederlandse Loterij (waarvan TOTO deel uitmaakt) stelt op de eigen website dat zij mogelijk in hoger beroep gaat vanwege het oordeel dat het trustkantoor niet wist van de illegale activiteiten.
Rechtbank Den Haag, 17 juni 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:16277
Deze rubriek belicht wekelijks rechterlijke uitspraken met economische gevolgen voor mensen of bedrijven