Tentoonstelling De invloed van muziek op ons brein en daarmee ons welbevinden is enorm, laat ‘MUSIC! Move. Feel. Connect’ in het Haagse Museon-Omniversum zien. Kinderen kunnen hier al dansend ervaren hoe veelzijdig de wereld van muziek is.
Wereldbol met muziek uit alle windstreken.
Wie gehecht is aan stilte kan beter naar het naastgelegen Kunstmuseum of Fotomuseum gaan, want in het Museon-Omniversum in Den Haag is die voorlopig ver te zoeken. Tot september volgend jaar is hier de tentoonstelling MUSIC! Move. Feel. Connect te bezoeken. Vooral voor kinderen is dat een feest, wat zich nog vóór de kassa al uit bij de grote stalen, van enkele slaginstrumenten voorziene letters MUSIC – geen kind dat zich de kans wat harde klappen uit te delen voorbij laat gaan.
MUSIC! Move. Feel. Connect. (4-12 jaar). Museon-Omniversum, Den Haag, t/m 5 september 2027. Te combineren met drie muziekfilms in de grote ronde filmzaal (Dometheater): Baby symfonie (0-3 jaar; alleen ’s ochtends), America’s Music en Resolution – A cinephonic rhapsody for the soul (alleen ’s avonds).
MUSIC!, dat zaterdag opende met een festival buiten voor het museum waar onder meer Haagse grootheid en ex-Golden Earring-drummer Cesar Zuiderwijk zijn kunsten ten beste gaf, richt zich vooral op de veelzijdigheid van muziek. De expositie is nadrukkelijk geen open jukebox met een chronologische volgorde van de diverse muziekstromingen en bekende hits, maar wil op speelse wijze en vooral interactief bezoekers laten zien wat muziek ons gebracht heeft en nog altijd brengt. Dat muziek een positieve invloed heeft op ons lichaam en geest is allang wetenschappelijk aangetoond. Zelf musiceren zorgt voor een betere verbinding tussen de twee hersenhelften; luisteren naar muziek kan helpen tegen stress, boosheid en angsten en zorgt er bijvoorbeeld voor dat je sportprestaties verbeteren – je houdt het simpelweg langer vol.
Hoe dat dan allemaal werkt in het brein wordt helder uitgelegd in een ook voor kinderen begrijpelijke vorm, zoals bij de verschillende soundtracks die je onder hetzelfde filmfragment kunt hangen: het levert totaal andere ervaringen en emoties op.
In de tentoonstelling veel aandacht voor wat muziek doet in de hersenen.
In de vorm van zes verschillende paviljoens (met titels als ‘Music is my pulse’ en ‘Music is my harmony’), elk rond een ander muziekthema, worden de jeugdige bezoekers verleid zelf op ontdekkingsreis te gaan en actief mee te doen. Zo kan je zelf een popliedje maken en opnemen, in navolging van eeuwenoude volkeren communiceren met de ander via trommels, de pasjes leren van diverse dansvormen – van recente hiphop via charleston uit de twintiger jaren en ballet uit 1800 terug tot de middeleeuwse Saltarello – én zelf een klassiek orkest anders indelen om te ervaren hoe nauw zo’n opstelling luistert voor een goede samenval van al die verschillende instrumentklanken.
Een leuke manier van kinderen dingen leren is de op de vloer geprojecteerde mega-lp met infoblokjes over de geschiedenis van beeld en geluid, waar je op kunt stappen om zo telkens een ander hip, kort filmpje op te starten. Hierdoor wordt het allesbehalve saai en steek je er toch wat van op. Neem de uitvinding van het kunnen opnemen van geluidsgolven, de allereerste aanzet tot wat de gigantische muziekindustrie zou worden die we nu kennen; of dat het oudste muziekstuk werd gevonden in wat nu Syrië heet: een spijkerschrift met de vroegste vorm van muzieknotatie op een kleitablet uit 1400 voor Christus.
De uitvinding van de boekdrukkunst (rond 1450) betekende een enorme stap voorwaarts: voortaan hoefden composities niet meer met de hand (!) te worden overgeschreven maar kon bladmuziek van een meesterstuk snel worden verspreid. Over de vraag waarom en hoe de mens ooit begon met muziek maken tasten we overigens nog in het duister, leren we. Meest waarschijnlijk is het ooit begonnen met zingen, klappen in de handen en/of slaan met stokken of stenen. De allereerste instrumenten ooit gevonden zijn fluiten gemaakt van vogelbotten, 45.000 jaar oud.
Kruip in de huid van verschillende musici tijdens een klassiek concert: hoe horen zij de rest van het orkest?
Een fijn onderdeel is de grote wereldbol. Je plugt de koptelefoon in op een van de vele connectiepunten en hoort karakteristieke muziek uit die streek. Doordat je zo snel kunt switchen van de vertrouwde muziek uit Amerika naar pakweg Griekenland, Afrika, het Midden-Oosten, China of Australië besef je weer hoe ontzettend veelzijdig de muziek is die nog altijd op alle mogelijke plekken van de aardbol klinkt. Prettige constatering: op de een of andere manier klinkt alles hier even mooi en voel je onmiddellijk sympathie voor het land en zijn bewoners, die aan deze klanken al eeuwen zoveel vreugde ontlenen. Ja, ook de muziek uit Rusland zorgt voor een glimlach – om eens te meer te beseffen dat muziek inderdaad verbindt.
Mooi dat het museum ‘onze’ muziek verbindt met die van de dieren. Al is de expositie op dit punt zeker niet volledig (waar is de vogelzang of het gehuil der wolven?), dat het ritmisch dansen van een aantal vogelsoorten op groot scherm wordt vertoond, waarna je die dansjes zelf na kan doen, is goed gevonden. Twee futen in een romantische paringsdans, de Michael Jackson-achtige groepsdans van flamingo’s en de bizarre versiersprongetjes van de paradijsvogel: zelfs de grootste chagrijn knapt hier nog van op. Zeker wie zijn schroom opzij zet en zelf wat vogelpasjes zet.
Goed dat er ook aandacht is voor gehoorschade en de verschillende fases daarvan tot aan tinnitus toe (de bezoeker mag het zelf even ervaren), al had er wel wat meer informatie bij gemogen dat je dat dus ook kunt krijgen door te harde muziek op je oren – de doelgroep staat hier tenslotte voor je neus.
De ontspanningsruimte tot slot, met fijne stoelen en keuze uit verschillende rustgevende klanken bij gedimd licht, biedt de inmiddels misschien wel suf gebeukte bezoeker de kans even bij te komen. Ogen dicht en ontspannen maar, is het devies. Als er een keer géén hordes kinderen enthousiast gillend om beurten in en uit de karaoke-auto stappen – het klapstuk van deze expositie – lukt dat misschien nog ook.