Mona Keizer tijdens een algemene ledenvergadering van BBB in Barneveld, afgelopen maart.
Deze woensdag wordt Maurice de Hond, de bekende opiniepeiler, om 10.00 uur gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona. En om 14.00 is het de beurt aan Mona Keijzer, staatssecretaris van Economische Zaken van 2017 tot 25 september 2021.
In deze laatste verhoorweek voor de zomerstop wordt aanstaande vrijdag Robèr Willemsen – voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland tijdens de coronaperiode – ondervraagd. En ook Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) tot 10 januari 2022, wordt dan ondervraagd.
Maurice de Hond voorafgaand aan de opnames van tv-programma Café Kockelmann (Omroep WNL).
Was Maurice de Hond wél serieus genomen als hij de kritiek op het coronabeleid zingend had verkondigd? Gekscherend vroeg de bekende opiniepeiler zich dat vorige week af in een aflevering van het AvroTros-programma Mischa en de mannen die het beter weten. „Ik zei dingen die ze niet wilden horen”, zei hij ook. Een man die De Hond aanschoot, veronderstelde dat die werd geïnterviewd en gevolgd door de rechts-radicale publieke omroep Ongehoord Nederland. „Nee, gewoon NPO”, reageerde de peiler. „O serieus”, antwoordde de man verbaasd.
In het najaar van 2020 bewerkstelligde De Hond dat in de virusbestrijding ook nadruk kwam te liggen op ventilatie. Volgens de peiler verspreidde het virus zich grotendeels via aerosolen: piepkleine vochtdruppels die meters kunnen zweven. Aanvankelijk noemden het RIVM en het kabinet de luchtkwaliteit in binnenruimten „geen issue”, maar na de lobby van De Hond en een onderzoek uitgevoerd in opdracht van het kabinet, werd 360 miljoen euro geïnvesteerd in betere ventilatie.
Tijdens het verhoor zullen vermoedelijk ook beweringen van De Hond de revue passeren die meer controverse teweegbrachten dan die over luchtdeeltjes. „Als je blijkbaar in lichte mate het virus inademt, word je er niet ziek van, maar vorm je wel antistoffen”, vertelde hij in de zomer van 2020 aan ondernemers. „En eigenlijk is dat precies hetzelfde als een vaccinatie.” De aanwezige horecaondernemers, die minder gasten konden ontvangen vanwege de anderhalvemeterregel, hingen aan z’n lippen.
Hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede van de Rijksuniversiteit Groningen noemde die uitspraak van De Hond ”levensgevaarlijk”. Daarbij stellen coronavaccins het lichaam niet bloot aan het virus, vertelde ze, maar geven ze enkel een instructie om een bepaald viruseiwit aan te maken.
Influencers als Jay Francis, die deelnam aan de #ikdoenietmeermee-campagne, lieten zich beïnvloeden door De Hond. Ook premier Mark Rutte (VVD) nam de opiniepeiler, naar eigen zeggen, „zeer serieus”, vertelde hij in 2020 aan NRC in een eindejaarsinterview. Volgens Rutte was het kabinet te laat het gesprek aangegaan met critici als De Hond, zei hij niet veel later tijdens een mediaoptreden bij Jort Kelder.
Desondanks voelde De Hond zich niet gehoord door het kabinet. Reden voor de peiler om begin 2021 een open brief met advies aan Rutte te schrijven, „want anders raak je de macht definitief kwijt”, beweerde hij. In de brief vraagt hij Rutte hem uit te nodigen op het Catshuis. Om te voorkomen, schreef hij, dat de premier later zou zeggen: had ik maar eerder geluisterd naar Maurice de Hond. Een uitnodiging bleef uit.
Mona Keijzer tijdens een debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving.
In het najaar van 2021 las Mona Keijzer ontsteld „hoe blij” een vrouw was met de coronapas, omdat ze daardoor „veilig naar het café” kon.
„Als je in een samenleving bent beland waar je bang voor elkaar moet zijn tenzij je een [vaccinatie]bewijsje kunt laten zien, dan moet je echt even achter je oren krabben en je afvragen: willen we deze kant op?” Met die opmerking in De Telegraaf schond Mona Keijzer, toenmalig staatssecretaris van Economische Zaken (CDA), de homogeniteitsregel (‘bewindspersonen spreken met één mond’), een van de oudste ongeschreven regels van het Nederlandse staatsrecht.
Keijzer zei dat ze niets wilde „afdoen” aan het kabinetsbesluit om de coronapas te verplichten, maar ze kon de maatregel naar eigen zeggen „niet meer logisch uitleggen”. Premier Rutte wees Keijzer de deur, nadat ze had aangegeven niet zelf te willen opstappen.
Tussen Keijzer en het kabinet, maar ook tussen haar en de CDA-partijtop, boterde het al langer niet. OMT-lid Diederik Gommers, die mensen opriep om grote kerstdiners met familie en vrienden over te slaan, sprak ze op televisie tegen: ze zou haar moeder niet alleen laten met Kerst.
Ook pleitte Keijzer in het kabinet voor heropening van de horeca, de sector waarin twee van haar vijf kinderen werkten. Ze vond dat de regering te weinig aandacht had voor de gevolgen van het coronabeleid voor het bedrijfsleven.
„De les van corona moet zijn: zet in het begin heel veel geld en wetenschappelijke capaciteit in op de vraag waarmee we te maken hebben”, blikte Keijzer begin 2022 in Trouw terug. „En reken niet alleen met de effecten voor mensen die het raakt, maar óók met de kosten en verloren levensjaren voor mensen die het niet direct raakt.”