Franse presidentsverkiezingen Ook in hoger beroep is Marine Le Pen veroordeeld voor het verduisteren van miljoenen aan Europese gelden. De voorvrouw van Rassemblement National mag vijftien maanden lang niet deelnemen aan verkiezingen en krijgt een jaar celstraf. Drie vragen over de rechtszaak.
Marine Le Pen dinsdagmiddag voorafgaand aan de uitspraak van het hof van beroep in de zaak tegen haar rond het verduisteren van Europees geld.
Al ruim een jaar wacht Marine Le Pen op antwoord op een van de grootste vragen van haar carrière: mag ze meedoen aan de Franse presidentsverkiezingen in 2027? De uitspraak van het hof van beroep in Parijs dinsdag laat de vraag nog open. Het vijf jaar lange verbod op verkiezingsdeelname dat de radicaal-rechtse politica eerder opgelegd krijgt, wordt verlaagd naar 15 maanden. Omdat de rechter die straf vorig jaar eind maart per direct in liet gaan, zijn die vijftien maanden al voorbij. Op papier kan ze dus deelnemen.
Maar het hof van beroep veroordeelt haar ook tot een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan twee voorwaardelijk. Dat zou betekenen dat ze campagne moet voeren met een enkelband, iets waarvan Le Pen eerder zei het niet te zullen doen. Het hof legt haar ook een boete van 100.000 euro op. Haar partij, Rassemblement National, moet een boete van één miljoen euro betalen.
Gezien de enorme hoeveelheid bewijs in de zaak tegen haar en enkele partijgenoten rond het verduisteren van Europees geld kan de uitspraak haar onmogelijk verrassen. „Ik verwacht nooit een aangename verrassing als ik een rechtszaal binnenstap”, zei de voorvrouw van de radicaal-rechtse partij Rassemblement National een paar maanden geleden tijdens het slotpleidooi van het hoger beroep. Maar ze zei toen ook: „Ik ben een gelovige. Ik geloof nog steeds in wonderen.” Drie vragen over de uitspraak en de gevolgen.
De zaak draait om het verduisteren van ruim 4 miljoen euro aan Europees geld door Front National. Dat is de door Marine’s vader Jean-Marie Le Pen opgerichte radicaal-rechtse partij, die in 2018 werd omgedoopt tot Rassemblement National. FN wist die miljoenen tussen 2004 en 2016 weg te sluizen door medewerkers die in Frankrijk in dienst van de partij waren, ook in Brussel op de loonlijst te zetten, als assistenten van Europarlementariërs.
Dat gold onder meer voor de lijfwacht van Jean-Marie en de persoonlijke secretaris van Marine, die in die periode niet of nauwelijks in Brussel waren en onmogelijk de werkzaamheden uitgevoerd kunnen hebben waarvoor ze betaald werden. Het weggesluisde geld werd niet gebruikt voor persoonlijke verrijking, maar om de partijkas van FN te spekken.
Afgelopen weekend gaf Marine Le Pen nog een speech op een partijcongres in het RN-bolwerk Lièvin, in het noorden van Frankrijk.
Op 31 maart 2025 veroordeelde de rechtbank in Parijs Marine Le Pen tot vier jaar cel, waarvan twee voorwaardelijk, een geldboete van 100.000 euro en het verbod op kandidaatstelling bij verkiezingen gedurende vijf jaar. Volgens de rechter bestond er geen twijfel dat Le Pen vanaf haar aantreden als partijvoorzitter van FN in 2011 een grote rol speelde bij de corruptiekwestie. Dat bleek volgens de rechter onder meer uit documenten, mails en getuigenissen.
Zo was in een Excelsheet bijgehouden welke Europarlementariër nog budget over had en welke FN-partijmedewerker daarvan betaald kon worden, én een mailwisseling waaruit onomstotelijk blijkt wat de rol van Le Pen hierbij was. Op een opmerking van een Europarlementariër dat „wat Marine aan ons vraagt, erop neerkomt dat we tekenen voor fictieve banen”, reageerde de penningmeester van de partij met de woorden: „Ik geloof dat Marine dat allemaal weet.”
Tot Le Pens ongenoegen ging de onverkiesbaarheid per direct in. Dat besluit leidde tot veel ophef – de voorzitter van de rechtbank werd maandenlang bedreigd en kreeg zelfs politiebescherming bij haar woning. De rechtbank vond die hoge straf gerechtvaardigd vanwege de ernst van de feiten, de lange duur van de fraude en het grote bedrag. Ook speelde mee dat Le Pen en haar partijgenoten het onderzoek tegenwerkten, tegenstrijdige verklaringen aflegden en geen berouw toonden. „Het toont minachting tegenover de reglementen van het Europees Parlement en tegenover de wetten van de Franse republiek.”
Naast Le Pen werden 24 oud-Europarlementariërs en partijgenoten veroordeeld, al was de strafmaat voor hen veelal milder. „De rechtsstaat wordt geschonden”, reageerde een woedende Le Pen direct na de uitspraak. Al snel kondigde ze aan in hoger beroep te gaan, net als tien partijgenoten.
Dinsdagavond om 20.00 uur zal Marine Le Pen op nationale televisie toelichting geven op haar politieke situatie en toekomstplannen. Dan zal ze vermoedelijk uitsluitsel geven over haar kandidatuur. Mocht ze ervoor kiezen geen gooi te doen naar het presidentschap, is al duidelijk wie dat namens het RN wel zal doen: Jordan Bardella (30), sinds 2022 partijvoorzitter. Ondanks zijn leeftijd loopt hij al lang rond bij het RN en hij geniet veel populariteit, al zijn er mensen binnen de partij die zich afvragen of hij genoeg ervaring heeft om president te worden.
Tijdens hun laatste gezamenlijke optreden afgelopen weekend in Liévin, een RN-bolwerk in het noorden van Frankrijk, beloofde Le Pen dat ze Bardella „met grote energie, grote overtuiging en groot vertrouwen” zal steunen als presidentskandidaat, als de rechter haar deelname zou dwarsbomen.
Als Le Pen afziet van verkiezingsdeelname, zouden de twee volgens de Franse krant Le Monde eind deze week samen een kleine promotietour maken door Frankrijk, om te laten zien dat ze met één stem spreken. Op het gebied van immigratie, soevereiniteit binnen de Europese Unie en weerstand tegen de Amerikaanse president Donald Trump zijn de twee inderdaad een verenigd front.
Maar die eenstemmigheid geldt niet voor alles. Waar Le Pen zich altijd presenteerde als de klassieke populist, die noch links noch rechts is, positioneert de veel jongere Bardella zich meer aan de rechterzijde. Hij bepleit een vrijemarkteconomie en heeft gezegd meer te willen samenwerken met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni – terwijl Le Pen binnen Europa de afgelopen jaren vooral de steun zocht van de toenmalige Hongaarse premier Viktor Orbán. En waar het verhogen van de pensioenleeftijd voor Le Pen onbespreekbaar is, vindt haar protegé dat Frankrijk die leeftijdsgrens best kan loslaten. Bardella, die veel populariteit geniet op sociale media en 2,3 miljoen volgers heeft op Tiktok, zou de partij een andere kant op kunnen trekken.
In de huidige peilingen krijgen zowel Le Pen als Bardella een veel hoger percentage van de stemmen dan de eerstvolgende rivaal. Bardella scoort zelfs nog iets beter dan Le Pen: hij kan op dit moment rekenen op zo’n 35 procent van de stemmen in de eerste ronde, Le Pen op 32 procent. Beiden zouden dus kanshebber zijn bij de presidentsverkiezingen op 18 april. Als geen van de kandidaten een absolute meerderheid krijgt, volgt op 2 mei een tweede ronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.