WK voetbal Na een telefoontje van Donald Trump zette de FIFA een streep door de schorsing van de Amerikaanse topscorer Folarin Balogun. De voetbalwereld reageerde verbolgen, juist op het moment dat enthousiasme over het WK overheerste.
Folarin Balogun na zijn rode kaart tegen Bosnië-Herzegovina.
Kunnen we het nu eindelijk weer over voetbal hebben? FIFA-baas Gianni Infantino was wel klaar met alle kritiek rond dit WK, maakte hij duidelijk op een persconferentie in Mexico-Stad aan de vooravond van de openingswedstrijd. Fans uit Iran, Senegal, Haïti en Ivoorkust die door Amerikaanse inreisverboden niet welkom waren, het Iraanse elftal dat moest uitwijken naar Mexico vanwege onduidelijkheden over visa en dreigementen van president Donald Trump, een Somalische topscheidsrechter die de VS niet in kwam. Infantino had er niets meer over te zeggen.
Wekenlang kreeg hij zijn zin. Mooie goals, spannende wedstrijden en onverwachte prestaties van bescheiden voetballanden als Kaapverdië en Congo drongen de controverse naar de achtergrond. Zelfs Trump hield zich gedeisd, alsof hij inzag dat hij niets te winnen had bij het groeiende enthousiasme over prestaties van teams die voor een belangrijk deel bestaan uit spelers met een migratieachtergrond.
Tot zondag. Met één zeer omstreden beslissing heeft de FIFA zelf weer de aandacht gevestigd op de schaduwkant van dit toernooi en de warme relatie tussen Trump en Infantino.
De Amerikaanse spits Folarin Balogun werd aanvankelijk automatisch voor één duel geschorst nadat hij rood kreeg in de tweede ronde tegen Bosnië en Herzegovina – hij stond op de enkel van een tegenstander. Enkele uren na die wedstrijd belde Trump volgens The New York Times met Infantino en vroeg hij de schorsing te herzien – volgens de president was de rode kaart onterecht. Zondag werd bekend dat een onafhankelijke disciplinaire commissie van de FIFA de schorsing heeft „opgeschort”. De bond verwijst naar een artikel in het eigen reglement waarin staat dat zij de bevoegdheid heeft om dat te doen. Verdere uitleg werd niet gegeven.
Het Witte Huis bevestigde dat Trump en Infantino elkaar spraken over de rode kaart – en stelde dat „de juiste en gepaste uitkomst was bereikt”.
Het is de uitkomst van een uitgekiende campagne om Balogun te kunnen laten spelen in de achtste finales tegen België, in de nacht van maandag op dinsdag (02.00 uur Nederlandse tijd). Er gingen vier dagen van „gecoördineerde lobby, juridische manoeuvres en diplomatie” aan vooraf die onderstreepten hoezeer „de naaste omgeving van Trump” betrokken raakte bij het WK in Noord-Amerika, schrijft Politico in een reconstructie.
Het schrappen van een schorsing gebeurde slechts één keer eerder op een WK. In 1962 werd de uitsluiting van de Braziliaanse aanvaller Garrincha kort voor de finale tegen het voormalige Tsjecho-Slowaijke ongedaan gemaakt, nadat hij in de halve finale tegen Chili was weggestuurd voor het schoppen van een tegenstander (rode en gele kaarten waren er nog niet, pas vanaf het WK van 1970). Het besluit hem toch te laten spelen zou zijn genomen onder druk van onder meer de Braziliaanse regering.
De schijn van partijdigheid bij de FIFA ontstond al ruim voor dit WK. De Portugese sterspeler Cristiano Ronaldo kreeg in een kwalificatieduel tegen Ierland rood voor een elleboogstoot en was normaal gesproken drie duels uitgesloten. Daardoor zou hij de eerste twee WK-duels missen. Maar daaraan ontsnapte Ronaldo, omdat de disciplinaire commissie van de FIFA besloot hem twee duels voorwaardelijk te schorsen.
Iets vergelijkbaars was te zien bij het WK voor clubs, vorig jaar zomer in de VS. Toen ging een extra ticket naar Inter Miami van Lionel Messi dat zich volgens de vooraf vastgestelde criteria niet had gekwalificeerd. Het patroon: Infantino’s FIFA wil sterspelers op zijn toernooi.
Die zweem van bevoordeling hangt ook over de relatie tussen Trump en Infantino. De FIFA opende in aanloop naar het WK een kantoor in de Trump Tower in New York – de voetbalorganisatie betaalt volgens The Athletic huur aan de Trump-familie. De innige band werd nog duidelijker bij de loting voor het WK in december toen Infantino de Amerikaanse president de ‘FIFA Vredesprijs’ uitreikte, nadat hij de Nobelprijs voor de Vrede had misgelopen. Het leidde tot veel verontwaardiging.
Met het dubieuze besluit om de schorsing van Balogun op te schorten wordt die schijn alleen maar sterker. De Amerikaan is als aanvalsleider cruciaal voor het nationale team, hij maakte dit WK al drie doelpunten.
De beslissing schaadt zowel de reputatie van dit WK als die van de FIFA. De UEFA stelde dat de FIFA een „rode lijn” heeft overschreden. Volgens de Europese voetbalbond gooit de FIFA hiermee de „integriteit van het spel” te grabbel en wordt de „geloofwaardigheid van het toernooi ondermijnd”. Onder anderen voormalig topspits Wayne Rooney, Engeland-bondscoach Thomas Tuchel en de Noorse bondscoach Stale Solbakken spraken schande van het besluit.
De Belgische bond is „verbijsterd” en ging direct in beroep bij de FIFA. Tevergeefs: de wereldvoetbalbond verklaarde het beroep niet-ontvankelijk.
„Ik ben over een ding heel verbaasd: dat iedereen zo verbaasd is”, zegt sporthistoricus Jurryt van de Vooren. „Dit is de FIFA, waar de rechtsprekende, wetgevende en uitvoerende macht bij één persoon zit.” Hij verwacht niet dat België veel opschiet met de breed geuite verontwaardiging over het FIFA-besluit, omdat niemand er consequenties aan verbindt.
„Er gaat niets veranderen, niemand gaat België helpen, want er bestaat geen ‘wij’ in het voetbal. Dat zag je bij de Somalische scheidsrechter die werd teruggestuurd aan de grens en je zag het toen de FIFA Oranje-aanvoerder Virgil van Dijk op het WK in Qatar (2022) verbood met een regenboogband te spelen. Veel verontwaardiging, tot die na een paar dagen overwaaide en iedereen weer verder ging alsof er niets was gebeurd.”