WK voetbal Wat staat er op al die Chinese advertentieborden langs het veld bij het WK voetbal? Het Chinese elftal plaatste zich niet, wel spelen Chinese bedrijven een prominente rol tijdens dit WK.
Chinese supporters kunnen niet hun nationale team volgen op dit WK, maar wel de Chinese scheidsrechter Ma Ning. Hij wordt wel ‘card master’ genoemd in China omdat hij veel kaarten trekt, hier gaf hij geel aan Jurien Gaari van Curacao, dat speelde tegen Ecuador.
China doet niet mee aan dit WK. Het Chinese elftal wist zich tot nu toe alleen in 2002 te plaatsen voor het kampioenschap, tot teleurstelling van de vele Chinese voetbalfans. Het kwam toen niet verder dan de groepsfase en scoorde niet.
Toch is China wel degelijk aanwezig op dit WK. Tijdens de openingsceremonie dansten er levensgrote Labubu’s, de knuffels gemaakt door het Chinese Pop Mart, en bij elke wedstrijd verschijnen langs de kant advertenties van zuivelgigant Mengniu. Op groen-met-witte banners prijst het zuivelbedrijf in het Chinees zijn „zachte” melk aan, een lactosevrije melkvariant gericht op de dertig procent van de Chinese bevolking die lactose slecht verdraagt. „Kracht op het veld, zachte voeding” en „Kun je geen melk verdragen, probeer dan zachte melk” staat er uitsluitend in het Chinees op de borden. Wel tweetalig zijn Mengniu’s advertenties voor de proteïnedrankjes van sportvoedingtak M-Plus.
Ook de Chinese techbedrijven Hisense en Lenovo zijn prominent zichtbaar tijdens dit toernooi. Lenovo is de officiële technologiepartner van de FIFA, een van de zeven bedrijven in de hoogste sponsorcategorie. Het bedrijf levert veel technologie voor het toernooi. In de Chinese media wordt de stabielere Lenovo-webcam van de scheidsrechter, die met AI werkt, aangeprezen als een belangrijke Chinese bijdrage aan het toernooi, net als de avatars die in beeld komen tijdens het terugspelen van buitenspelmomenten, en waarvoor alle 1.248 spelers gescand zijn zodat ze precies de juiste lichamelijke proporties hebben.
Samen dragen de Chinese sponsoren zo’n 500 miljoen dollar bij aan het recordbedrag van 2,7 miljard aan sponsordeals die FIFA voor dit WK binnenhaalde, ongeveer een vijfde. Dat een deel van de Chinese reclames alleen voor Chinese ogen is bestemd is niet verrassend. Het land heeft de grootste groep voetbalfans, volgens marktonderzoeken zo’n 300 miljoen. Hoewel Aziatische teams ondervertegenwoordigd zijn op het toernooi waren kijkers in de regio tijdens het WK in 2022 goed voor meer dan de helft van het totaal.
Ook spelers weten de Chinese markt te vinden. Vooral de Argentijnse sterspeler Lionel Messi is een bekend gezicht in Chinese bushokjes, vanwege de vele sponsordeals met Chinese bedrijven die hij sloot. Tijdens dit toernooi is de aandacht voor Noorse aanvaller Erling Haaland groot.
Al jaren heeft Haaland, die bij Manchester City speelt, veel Chinese fans, zowel vanwege zijn ‘robotachtige’ vermogen om te scoren als vanwege zijn expressieve gezicht. Net voor het WK opende Haaland accounts op de Chinese sociaal mediaplatforms Weibo en Douyin waarop hij al snel miljoenen volgers trok met filmpjes over hoe hij zijn haar doet en waarin hij meedoet aan Chinese memes.
Ondertussen staat het vertrouwen in het Chinese voetbal op een laag pitje. Net als buurland Japan heeft het land een strategie om in 2050 een belangrijk voetballand te zijn, onder andere door veel aandacht te geven aan jeugdvoetbal. Kort voor zijn aantreden zei president Xi Jinping, zelf voetbalfan, dat hij hoopte dat China het toernooi een keer zou kunnen ontvangen en uiteindelijk ook zou winnen.
Tot nu toe blijft het Chinese mannenelftal steken op plaats 91 van de FIFA-ranglijst. Over de redenen daarvoor wordt veel gespeculeerd, maar de aanhoudende corruptieschandalen binnen het Chinese voetbal spelen zeker een rol. Het Chinese vrouwenelftal (16e op de wereldranglijst) doet het beter.
Toch is er een lichtpuntje tijdens dit WK voor Chinese fans. De 46-jarige Chinese scheidsrechter Ma Ning is er wel. Ma staat in China bekend als een controversiële scheidsrechter die veel kaarten uitdeelt, maar nu is de ‘card master’, zoals hij in China wordt genoemd, opeens de nationale trots. Het duel dat Ma floot tussen Ecuador en Curaçao – zes gele kaarten – werd massaal door Chinese fans gevolgd.
„Andere landen kijken naar hoe hun teams wedstrijden spelen, wij kijken naar hoe onze scheidsrechter kaarten uitdeelt,” schreef een internetgebruiker onder een post van Ma op het Chinese platform RedNote.