Supportersgeweld Met een drone onzichtbaar hoog boven de stad, volgt de politie van Rotterdam de ongeregeldheden die ontstaan na de WK-wedstrijd Canada – Marokko. „Snotapen” blokkeren een calamiteitenroute, zien ze in het speciale commandocentrum.
Politieagenten in Rotterdam zetten een arrestant in een politiebus na de WK-wedstrijd tussen Canada en Marokko.
Om negen uur ’s avonds eindigt deze zomerse zaterdagavond 4 juli op ruim 8.000 kilometer afstand van Rotterdam de voetbalwedstrijd tussen de nationale elftallen van Marokko en Canada. De Atlas Leeuwen uit Noord-Afrika hebben in Houston (Texas) Les Rouges uit het noorden van het Amerikaanse continent met speels gemak verslagen: 3-0.
Op de twintigste verdieping van het aan de Maas gelegen World Port Center van Rotterdam hebben de ongeveer twintig leden van de politie-eenheid Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) vanaf eind van de middag het sportieve treffen vanuit dit commandocentrum op de voet gevolgd. Na het laatste fluitsignaal staan de ordebewakers voor de grote ramen die een prachtig uitzicht bieden op de stad. In het centrum zien ze de eerste vuurpijlen opstijgen.
Dankzij de beelden van de vaste camera’s in de stad is het feestgedruis op grote tv-schermen nauwgezet te volgen. Met veel vlaggen en rookpotten verzamelen zich steeds meer mensen voor de deur van loungecafé Dalia in de eerste Middellandstraat, op het Kruisplein en op de Nieuwe Binnenweg. Doorgang van het verkeer op de ’s-Gravendijkwal – ook van ambulances – is al snel onmogelijk.
Het kijken naar de sportieve krachtmeting verandert nu in een ingewikkelde operatie in het handhaven van de openbare orde. Niet alleen in Rotterdam maar ook in Den Haag, Amsterdam en Utrecht is deze voetbalavond een SGBO ingesteld. Er zijn geen concrete signalen dat er moeilijkheden zullen ontstaan, maar de politie wil in ieder geval voorkomen later het verwijt te krijgen te weinig ME’ers achter de hand te hebben gehad.
Een belangrijke sportwedstrijd is, zeker op een zomerse zaterdagavond nooit zonder risico. ,,Als de wedstrijd is afgelopen rollen we meteen met elkaar de uitgaansnacht in en dat levert onder normale omstandigheden al vaak openbare ordeproblemen op’’, zegt commissaris Peter Homminga, chef van de SGBO.
De 61-jarige Homminga (43 jaar politieman in Rotterdam) opent 1,5 uur voor de aftrap het overleg van politiemensen, gemeenteambtenaren en een officier van justitie. In totaal zijn er vanavond in zijn stad 178 politiemensen in touw die volgens Homminga „met bewonderenswaardig geduld” proberen de feestelijkheden ordelijk te laten verlopen. Tachtig agenten van de mobiele eenheid, acht motorrijders, zestien leden van de aanhoudingseenheid en twee mensen die met een drone de boel in de gaten aanhouden zijn onder anderen actief. „Ze worstelen altijd met de vraag: zijn we hier nu bezig met het handhaven van de openbare orde of het faciliteren van een evenement?”
Homminga heeft tijdens dit WK voetbal al eerder op de meldkamer gezeten om te zien wat zich afspeelt in de stad. Het blijft een eigenaardige gewaarwording. „In Amerika wordt gevoetbald en de politie in Rotterdam moet extra klussen.” Het werk binnen de SGBO – die wordt opgetuigd bij „ingewikkelde klussen” of een calamiteit – is voor alle politiemensen een bijbaan. Homminga houdt zich normaal gesproken bij de politie bezig met het executeren van straffen en arrestantenzorg. „Ik ben een van die rare types bij de politie die grootschalig optreden ook heel leuk vindt.”
Peter Homminga, commandant van de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) van de politie.
Op Homminga na willen betrokken SGBO-leden om privacyredenen niet met hun achternaam in de krant. Politieman Steven, hoofd handhaven netwerken, vertelt dat zestien buurtvaders van Marokkaanse komaf de politie vanavond assisteren. „Het zijn mannen die aanzien genieten in de Marokkaanse gemeenschap en waar de jeugd naar luistert.”
Jeanet, hoofd inlichtingen, meldt op de vergadering dat een Marokkaanse influencer eerder op de dag op sociale media zijn duizenden volgers opruiende berichten stuurde. Hij waarschuwt voor Romeo’s, agenten in burger, en Marokkaanse verraders. „Het wordt tijd dat iedereen weet dat het de politie is die begint met geweld”, zei de influencer op X. Homminga reageert laconiek. „Filmen van ons werk mag.” En als de influencer echt opruiend wordt kunnen ze hem aanpakken, vertelt Jeanet. „We weten zijn woonplaats.”
Na de wedstrijd gaat het vrij snel mis. Op de Jonker Fransstraat wordt met een vuurwerkmitrailleur geschoten op politiemensen. Agenten met de platte pet worden teruggeroepen. Ze worden bekogeld met glazen en eieren. Ook de buurtvaders worden teruggetrokken omdat zij gevaar lopen. Commandant Homminga voert via Teams overleg met andere leidinggevende politiemensen in het land. Alleen de collega in Den Haag meldt serieuze problemen. „Het is hier een mix tussen een feestje en gedonder. Buurtvaders worden bekogeld”, vertelt hij.
Als de nacht valt wordt het steeds onrustiger in de stad. „Er lopen veel snotapen rond die straks met een natte broek in een politiebusje zitten”, moppert Ron, hoofd ordehandhaving die beelden staat te bekijken. „Ik ben te oud om te snappen hoe die gasten een overwinning vieren.” Vooral de drone van de politie, die onzichtbaar hoog boven het centrum hangt, maakt haarscherpe beelden van jongens die vernielingen aanrichten en een scooter slopen. Een van de relschoppers loopt dreigend rond met een grote houten knuppel. Elke beweging wordt gefilmd en doorgegeven aan politiemensen op straat die de grootste lastpakken gaan zoeken.
Na drie keer vergeefs te hebben gesommeerd de weg vrij te maken, wordt de ME ingezet om relschoppers te verdrijven en het verkeer op de ’s-Gravendijkwal – een calamiteitenroute – weer mogelijk te maken. De voetbalfans vluchten nu alle kanten op. Op het krijgsberaad van middernacht wordt gemeld dat er stenen uit het trottoir worden gehaald op de West-Kruiskade. Ron voorspelt dat het geweld nog een tweede keer zal oplaaien. „Dan gaan we er meteen bovenop zitten.”
Rond half drie ’s nachts keert de rust in Rotterdam goeddeels terug. Er zijn tien aanhoudingen verricht voor zaken als baldadigheid, het afsteken van vuurwerk, het meedragen van brandbare vloeistof en openlijke geweldpleging.
Donderdagavond speelt Marokko tegen Frankrijk. Homminga verwacht dat zijn SGBO dan wederom in actie moet komen.