Hormonen maakten haar gezin kapot, zegt overgang-expert Suzanne Rethans. Deze boeken en podcasts hielpen haar te begrijpen wat er was gebeurd
Vanaf haar 38ste jaar dacht freelance journalist en overgang-specialist Suzanne Rethans (54) dat ze gek werd. Ze sliep niet meer, kon de drukte van haar drie jonge kinderen niet meer verdragen, stond thuis te gillen, maakte ruzie met haar opdrachtgevers en voelde zich niet gesteund door haar partner. Ze herkende zichzelf niet meer terug. En: ze werd smoorverliefd op een andere man. Een vlucht, zoals ze het nu ziet. „Ik trok het niet meer, voelde me een open zenuw. Op een vrijdagmiddag reed ik weg, het avontuur tegemoet.”
In de columns die ze destijds schreef voor tijdschrift JAN was ze open over haar scheiding en haar nieuwe liefde. Met veel haat tot gevolg. En niet alleen van de lezers; ook veel vriendinnen lieten haar in de steek. „Ik werd door iedereen verguisd. Hoe kan een moeder haar gezin verlaten? Maar ik snapte zelf ook niet wat er met me aan de hand was.”Toen ze op haar 51ste in de menopauze kwam, besefte ze: het waren de hormonen. Ze was niet gek geworden, ze zat gewoon in de overgang, de periode voor de menopauze die bij sommige vrouwen wel meer dan tien jaar kan duren. „Je zou misschien denken dat dit besef een opluchting was, maar het maakte me ontzettend verdrietig. Dat mijn hormonen zóveel kapot hebben gemaakt. Niet alleen mijn huwelijk, ook mijn gezin.” Haar ex neemt het haar nog altijd kwalijk. „Hij begrijpt de invloed van hormonen niet.”
Er bestaat nog zoveel onwetendheid over de overgang, de menopauze en hormoontherapie, zegt Rethans. Zelfs onder artsen. Daarom stortte ze zich de afgelopen jaren volledig op dit onderwerp. Ze las tientallen boeken, luisterde honderden podcasts en bezocht de ene lezing na de andere. „Ik was nogal obsessief. Bijna manisch. Ik was dag en nacht bezig met het zoeken naar antwoorden.”
Inmiddels geeft Rethans lezingen en heeft ze een eigen klachtenpraktijk, MenoWiser. Drie jaar geleden begon ze de podcast We zijn toch niet gek?. Die zou eigenlijk maar vijf afleveringen duren, maar komt nog steeds elke twee weken uit en bereikt tienduizenden luisteraars. Gelukkig heeft niet iedereen zo’n heftige overgang, zegt Rethans, maar er is een grote groep die hulp nodig heeft. „Die snappen niet waarom ze ineens bijna een moord begaan als ze hun partner horen ademen.”
Suzanne Rethans: „Op mijn moeilijkste momenten dacht ik, hoe kan ik nog zoveel jaar werken? Ik zat naar het scherm te staren en had nergens zin in. Als ik wél werkte, had ik zo’n kort lontje dat ik opdrachtgevers kwijtraakte. Daarom ben ik blij dat dit boek er nu is. We praten steeds meer over hormonale gezondheid, maar op de werkvloer is het nog vaak een blinde vlek. Terwijl juist daar veel problemen zichtbaar worden. Vrouwen melden zich vaker ziek, raken uitgeput of verliezen hun concentratie. Dit boek, dat Managementboek van het Jaar 2026 werd, draagt ook oplossingen aan. Hoe creëer je een cultuur waarin vrouwen hierover kunnen praten? Hoe maak je ruimte voor maatwerk? Want niet iedereen heeft dezelfde klachten. We kunnen ons niet veroorloven om zoveel ervaring en talent te verliezen door onbegrip over wat er met deze vrouwen gebeurt.”
„Toen ik me ging verdiepen in dna-onderzoek in verband met de overgang kwam ik terecht in een wereld vol afkortingen waar ik nog nooit van had gehoord. Zoals het MTHFR-gen, ook wel ‘the motherfucker gene’ genoemd. In Dirty Genes beschrijft Ben Lynch hoe je genen ‘vuil’ kunnen zijn en daardoor problemen kunnen veroorzaken. Het boek is een goede ingang om laagdrempelig meer over genen en de overgang te leren. Wel is het wat populair geschreven en hebben sommige genetici er kritiek op. Lynch zou soms ongenuanceerd zijn. Maar het boek heeft wel geleid tot mijn eigen onderzoeksproject, waarbij we dna-data van tweehonderd vrouwen met heftige overgangsklachten hebben laten analyseren. Onze dna-analyse wordt nu overgedragen aan het Erasmus MC en is onderdeel van een studie naar hormonale stemmingsklachten.”
„Kelly Casperson is uroloog, seksuoloog, en draait nergens omheen. Ze hoort bij de ‘Meno Posse’, een groep Amerikaanse experts die op hun eigen platform of podcast aandacht vragen voor de menopauze en onderling overleggen. Alleen de titel van haar podcast raakt me al. ‘Broken’, of kapot, is precies hoe ik me voelde. Casperson behoort tot de artsen die vinden dat testosteron een grotere plaats verdient in het gesprek over de gezondheid van vrouwen in de overgang. Ze heeft als seksuoloog veel aandacht voor seksualiteit maar haar sekstips heb ik nooit zo gevolgd. Mijn relatie na mijn scheiding duurde maar vier jaar en ik heb nu ook weer een nieuwe, leuke partner. Dan is het natuurlijk makkelijker de seks spannend te houden dan na een huwelijk van veertig jaar.”
„Brendan McCarthy gaat in zijn podcast en zijn boek Jump Off the Mood Swing op zoek naar de oorzaken van klachten als angst, PMS, depressie en een traag metabolisme. Hij maakt veel gebruik van bloedonderzoek. Wij stoppen er een anticonceptiepil in, slaan de cyclus plat, probleem opgelost. Daardoor wordt de hormonale disbalans alleen maar groter. Hij praat gewoon zelf elke aflevering vol en ik kan uren naar zijn stem luisteren. Hij heeft bijvoorbeeld een hele serie over oestron, het oestrogeen dat je in buikvet aanmaakt na de menopauze. Veel vrouwen denken: ik ben wat zwaarder, dus ik maak nog oestrogeen aan. Maar oestron is, zoals McCarthy zegt, ‘het debiele zusje’ van oestradiol. Het is ontstekingsbevorderend, geeft een verhoogd risico op trombose en borstkanker. Dat soort nuances leerde ik van hem.”
„Dit is een must-read voor iedereen die bang is geworden voor hormoontherapie. De auteurs, een oncoloog en psycholoog, leggen goed uit waar die angst vandaan komt. Zo zat hormoontherapie in de jaren 90 erg in de lift, tot een studie van de Women’s Health Initiative in 2002 alles veranderde. Uit deze studie bleek dat hormoontherapie de kans op borstkanker en hart- en vaatziekten vergroot. Maar veel van de vrouwen die meededen aan de studie waren al ouder dan zestig en bovendien ging de studie om synthetische hormonen, zoals de pil, en niet over bio-identieke hormonen. Toch heeft sindsdien alle hormoontherapie een slechte naam gekregen. Onterecht. En dat wordt in dit boek heel goed duidelijk.”
„De Amerikaanse biochemicus Phyllis J. Bronson is dé progesteronkoningin. Niemand weet zoveel over hoe progesteron je stemming beïnvloedt. Dit boek gaat niet alleen over de menopauze, maar over hoe hormonen een heel vrouwenleven lang emoties beïnvloeden, al vanaf de eerste menstruatie. Zo schrijft ze dat meisjes die later ongesteld worden langer doorgroeien, meer testosterongedreven zijn en vaker aanleg hebben voor depressieve gevoelens. Terwijl oestrogeenrijke vrouwen gevoeliger en labieler zijn. Het boek is wetenschappelijk, maar ook ontroerend. Ik schoot regelmatig vol omdat het zo herkenbaar was. Veel emoties die wij als persoonlijke tekortkomingen zien, blijken gewoon biochemisch. En daar kunnen we weinig aan doen.”
„Achter de naam Elena Ferrante gaat een mannelijke schrijber schuil, weten we inmiddels, maar ik herkende mezelf zo in het verhaal dat het absoluut in dit rijtje thuishoort. De verborgen dochter gaat over een moeder die zich opeens gevangen voelt in het moederschap en op een gegeven moment alleen nog maar weg wil. Gewoon in de auto stappen en wegrijden. Dat klinkt hard en verschrikkelijk, maar dat begreep ik meteen. Ik voelde me continu overprikkeld, opgejaagd en tekortschieten. Alsof iedereen iets van je wil, terwijl je zelf nergens meer ruimte voor hebt. Ik denk dat iedere vrouw die zich in hoofdpersonage Leda herkent, misschien wel meer last heeft van haar hormonen dan ze beseft.”
„Voedingsdeskundige en gezondheidscoach Kristin Johnson en Maria Claps leggen in The Great Menopause Myth heel duidelijk uit dat de overgang veel meer is dan het stoppen van de menstruatie. Ik had nooit beseft hoeveel processen in het lichaam afhankelijk zijn van oestrogeen en progesteron. Ze beïnvloeden niet alleen vruchtbaarheid, maar ook spieren, botten, hersenen, stofwisseling en hartgezondheid. Zij zien de overgang niet als een verzameling van vervelende symptomen, maar als een grote verandering in de gezondheid van vrouwen en vinden dat hormoontherapie niet alleen bedoeld zou moeten zijn om klachten te verlichten, maar een grotere rol kan spelen in gezond ouder worden.”
„De titel van dit boek zegt alles. Er bestaat zoveel informatie over de overgang, maar je moet wel weten waar je het moet zoeken. Dat vind ik nog wel het meest schokkende aan dit boek: het is al in 1999 gepubliceerd. Toen pleitte de Amerikaanse arts John R. Lee al vóór bio-identieke hormoonsuppletie in de vroege overgang. Helaas begint dat nu pas tot iedereen door te dringen. Ik word er verdrietig van dat mij veel bespaard had kunnen blijven. In 2012 ging ik onderuit, terwijl de kennis waarmee ik geholpen had kunnen worden allang bestond.”
„Dit was de eerste podcast over de overgang waar ik naar luisterde, en ik heb elke aflevering verslonden. Inmiddels zijn dat er 370, en er komt nog steeds wekelijks een bij. De Engelse huisarts en menopauzedeskundige geeft duidelijke uitleg over alle symptomen van de overgang. Naast gezond eten, sporten, geen alcohol, stress verminderen en voldoende slapen ziet zij hormoontherapie met bio-identieke hormonen als een belangrijk onderdeel van een gezonde overgang.„Newson laat in haar podcast ook vrouwen zelf aan het woord. Voor het eerst hoorde ik andere vrouwen vertellen dat ze zichzelf niet meer herkenden en dachten dat ze gek werden, sommigen waren zelfs opgenomen geweest. Deze verhalen hebben mijn leven veranderd. Mijn psychische klachten vielen eindelijk op hun plek. Ik ben niet gek. We zijn niet gek. We zijn alleen in de overgang.”
Noot van de redactie: Louise Newson schrijft ongeveer een vijfde van haar patiënten tot zes keer de maximale dosis hormonen voor, omdat zij die volgens haar minder goed opnemen. Nadat het Britse BBC-programma Panorama onthulde dat bij sommige van die vrouwen het baarmoederslijmvlies dikker was geworden, een opmaat naar baarmoederhalskanker, schrapte de British Menopause Society eind 2024 haar registratie. „Haar ideeën zijn niet wetenschappelijk onderbouwd”, zei gynaecoloog Dorenda van Dijken in 2025 in NRC. Newsons overgangsklinieken kregen dit jaar van de Care Quality Commission, de onafhankelijke Engelse toezichthouder en kwaliteitswaakhond voor de gezondheidszorg, wel de kwalificatie ‘outstanding’.