Het Londense huis van kunstenaar Madelon Vriesendorp (81) is nu echt te vol.
Madelon Vriesendorp weet niet hoeveel verzamelingen ze precies heeft. In haar huis staan duizenden beeldjes en stukken speelgoed gerangschikt op thema: wolkenkrabbers, aliens, Chinese gebouwen, etenswaren, lichaamsdelen, baby’s, nonnen („als je deze opwindt loopt ze gillend door de kamer”). Maar ook kóffers vol ansichtkaarten, duizenden boeken, zelfgemaakte sculpturen van plastic verpakkingsmaterialen en Sovjet-propaganda. Een groot deel staat per thema in drie glazen wandkasten, maar er staat ook veel uitgestald op bijzettafeltjes, plankjes en kasten. „Eigenlijk is er alleen op de eettafel nog plek vrij.”
De Nederlandse kunstenaar woont precies vijftig jaar in haar huis in Londen. „Dit is het resultaat van vijftig jaar verzamelen.”
Als kind was ze al gefascineerd door de verzamelingen van haar twee oudere zussen. „Ik kreeg hun kleine porseleinen konijntjes toen ze erop uitgekeken waren.” Ze begon te verzamelen toen ze in de jaren zeventig naar New York verhuisde met haar toenmalige echtgenoot Rem Koolhaas, met wie ze architectenbureau OMA oprichtte. Ze maakte in die tijd veel werk over wolkenkrabbers (zoals haar beroemde tekening, Flagrant delít (1975), waarin het Chrysler Building en het Empire State Building samen in bed betrapt worden door het Rockefeller Center) en ging daardoor miniatuurwolkenkrabbers verzamelen.
Daarna is ze in souvenir- en speelgoedwinkels spullen blijven kopen. „Dingen waarvan ik denk: what the hell were they thinking?! En dingen waar iets mee mis is. Bij een souvenirstand in Venetië zag ik een klokkentoren die scheef stond. De verkoper wilde een rechte voor me pakken, maar ik zei nee, ik wil déze. ” En ze krijgt veel cadeau. „Mensen zeggen vaak: hier is iets heel lelijks, dat zal jij wel leuk vinden.”
Een van haar favoriete verzamelingen heeft als thema de Dag van de Doden, de Mexicaanse feestdag. Daar hoort een beeldje bij van een skelet met een wit pruikje en een witte jurk die je omhoog kunt blazen: Marilyn Monroe. „En ik heb Frida Kahlo met haar papegaaien, ook allemaal skeletten. Daar word ik heel blij van.”
„Er komen hier regelmatig minimalisten over de vloer, die hebben er niks mee”, zegt ze. „Veel architecten wonen in huizen die eruitzien als showrooms. Ik moet er niet aan denken. Altijd dezelfde stoelen van Mies van der Rohe en Le Corbusier. Ik wil niks dat ontworpen is in huis.”
Ze doet haar best de verzameling uit te dunnen. „Het is nu echt té vol. Er valt steeds vaker iets om.” Ze laat tientallen zwanen zien die ze van plastic melkflessen heeft gemaakt. „Als ik bezoek krijg zeg ik tegenwoordig: neem in godsnaam een zwaan mee.” Haar vrienden mogen niets meer voor haar kopen dat groter is dan hun duim.
Tekeningen van Madelon Vriesendorp zijn nu te zien in de collectie-opstelling 1950-2000 van het Rijksmuseum in Amsterdam. Op 15 juli opent haar tentoonstelling ‘Mind Games’ in het Sir John Soane’s Museum in Londen.