E-bikejongeren Nederlanders verruilen steeds vaker hun ‘niet-elektrische’ fiets voor een elektrisch model, blijkt uit cijfers van het RIVM. Opvallend is vooral de toename onder jongeren tussen de 12 en 24. De spierfiets „is niet meer van deze tijd”.
Scholier in de fietsenstalling van het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in Gorinchem.
„Op een normale dag is 70 procent van de fietsen die hier in- en uitrollen elektrisch”, zegt Alex Buma. Hij is eigenaar van Van Beek Tweewielers in Hilversum en ziet de populariteit van de e-bikes groeien. „Er komen hier vaak jongeren met hun ouders een elektrische fiets kopen. Ik vind dat geen goede ontwikkeling”, stelt Buma aan de telefoon. „Ze worden steeds luier. Ik maak weleens een opmerking van: ‘Joh, een elektrische is nergens voor nodig.’ Maar ja, ouders zeggen dan toch geen nee tegen hun kind.”
In 2021 fietste 11 procent van de twaalf- tot zeventienjarigen elektrisch, vier jaar later is dat percentage gestegen naar 29 procent. Van die groep rijdt een kwart op een fatbike. Ook bijna een op de drie jongeren tussen de 18 en 24 rijdt op een fiets met een stekker. Iedereen fietst vaker elektrisch, maar het RIVM slaat vooral aan op de jongeren: „Jongeren voldoen al minder vaak aan de beweegrichtlijnen. Door de overstap naar de elektrische fiets krijgen zij mogelijk nog minder beweging”, schrijft de organisatie. Ook de ANWB gaf eerder dezelfde boodschap mee aan e-bikejongeren.
In een eerder onderzoek wees het RIVM tevens op de (on)veiligheid. „Jongeren tussen 12 en 17 jaar kiezen met name voor een elektrische fiets vanwege de snelheid.” Met zwaardere ongelukken tot gevolg. „Een helm kan de verkeersveiligheid verhogen”, adviseerde het kennisinstituut dan ook.
En dat advies is opgenomen in de kabinetsplannen. De regering is voornemens in 2027 een helmplicht in te voeren voor fietsers tot achttien jaar op een e-bikes. Al heeft het voorstel nog een lange weg te gaan, want het moet nog langs de Tweede Kamer.
Ook Fietsoptimaal.nl in Haarlem ziet dat jongeren de voorkeur geven aan elektrische modellen. De fietswinkel heeft desgevraagd zelfs geen ‘niet-elektrische’ fietsen in het assortiment: een kwestie van geen vraag en dus geen aanbod. Wel verkoopt de zaak – in tegenstelling tot de winkel in Hilversum – fatbikes.
Voor sommigen is ‘gezien worden’ op zo’n fiets de belangrijkste aankoopreden. Zo ook voor de zeventienjarige Dani, vertelt hij zelf. Dani is met z’n fatbike naar de Lammermarkt in Leiden gereden om daar met een groepje vrienden te ‘hangen’. „Ik heb mijn fatbike lekker goedkoop op een site gekocht en opgevoerd”, zegt Dani. „Hij kan nu 42 kilometer per uur.”
Naast de fatbike van Dani staat een ‘normale’ elektrische fiets, van een vriend van Dani, de vijftienjarige Niven. Hij mocht geen fatbike van zijn ouders. Dus dan maar een ‘normale’ elektrische. De jongens vertellen dat (bijna) iedereen in hun vriendenkring elektrisch rijdt. „Een normale fiets is niet meer van deze tijd”, zegt Niven. „Ook moet ik van Wassenaar naar hier rijden. En dat is best ver.”