Philip Morris probeerde met AI een inspraakronde over nieuwe, strengere EU-tabaksregels te beïnvloeden, blijkt uit dataonderzoek van Pointer (KRO-NCRV) en de NOS. De tabaksproducent creëerde een AI-model dat reacties schreef voor mensen die tegen de wet zijn. Het bedrijf genereerde daarmee meer dan twintigduizend reacties – grotendeels negatief.
De nieuwe EU-tabaksregels zijn erop gericht om tabakswetten gelijk te trekken binnen de hele Europese Unie. Ook moeten ze jongeren beschermen tegen producten zoals vapes en nicotinezakjes. Zo moeten smaakjes in de hele EU verboden worden en zullen nieuwe tabaksproducten sneller onder de bestaande regels vallen.
Zoals gebruikelijk in de EU werd ook bij dit wetsvoorstel een inspraakronde georganiseerd, waarbij burgers en bedrijven hun mening kunnen geven over de wetsvoorstellen. Volgens Pointer blijft normaal gesproken het aantal reacties in deze zogeheten consultatierondes onder de duizend.
Dit keer ging het anders: maar liefst 80 duizend mensen plaatsten een reactie bij de tabakswet. In totaal was 35 procent van die reacties toe te schrijven aan de campagne van Philip Morris, stellen de onderzoekers van Pointer.
Het grootste tabaksbedrijf ter wereld richtte zich met de campagne, onder meer via QR-codes in tabakswinkels, expliciet op rokers. Wie de code scande, kwam op een pagina van het bedrijf, waar twaalf meerkeuzevragen over verschillende tabaksproducten ingevuld moesten worden. Daarna werd automatisch een tekst met argumenten gegenereerd, meestal tegen de nieuwe regels. Die kon vervolgens direct worden ingeleverd bij de Europese Commissie.
Voor het onderzoek liet Pointer alle reacties op de voorgestelde wetten door AI-detector Pangram controleren. De teksten die als AI-gegenereerd werden aangemerkt, ongeveer driekwart van het totaal, vergeleken zij met honderd reacties die zij zelf genereerden via de site van Philip Morris. Op basis van gelijkenissen bleek dat negen van de tien AI-gegenereerde teksten uit de koker van de tabaksgigant kwamen.
‘Het opvallende aan deze campagne is de sturende aard van de site’, zegt Caelesta Braun, hoogleraar Openbaar Bestuur en Maatschappelijke Democratie aan de Universiteit Leiden. Binnen de test van Philip Morris kun je maar één optie aanvinken die leidt tot een positieve reactie op de wet, stellen de journalisten van Pointer. De andere elf keuzes zijn allemaal tegen de strengere regels. Ook merkten de journalisten dat het AI-model van Philip Morris argumenten genereerde die zij zelf niet hadden aangeklikt.
Door specifiek rokers te werven creëert Philip Morris voor de campagne daarnaast ook een ongelijk speelveld, stelt Braun. ‘Mensen die niet roken komen hierdoor nauwelijks voor in de reacties, terwijl de nieuwe regels ook voor hen relevant zijn.’
Of het verboden is wat Philip Morris doet, kan Braun niet zeggen. Wel zegt de hoogleraar dat de tabaksindustrie niet direct mag lobbyen als het gaat om regelgeving die betrekking heeft op hun producten. ‘Het is de vraag of dit valt onder direct lobbyen en of dat dan gezien kan worden als een overtreding van dat verbod’.
Volgens Philip Morris gaat hun campagne om het ‘informeren van volwassenen over hun mogelijkheid om deel te nemen aan zo’n proces’, stelt het bedrijf in een reactie aan Pointer. Het bedrijf zegt het zorgwekkend te vinden ‘dat er partijen zijn die deelname aan een openbaar en door de Europese Commissie georganiseerd democratisch consultatieproces neerzetten als ongewenste beïnvloeding.’ De campagnesite is inmiddels offline gehaald.
De Europese Commissie zegt in een reactie dat zij bij hun analyse van de reacties rekening houden met campagneactiviteiten, ‘waaronder op AI gebaseerde campagnes’. Volgens de Commissie zullen deze reacties het doel van de consultatieronde niet ondermijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant