Nederland pleit in Brussel voor aanpassing van de Europese regels voor wegwerpplastic, blijkt uit stukken die naar de Tweede Kamer zijn gestuurd. Daaronder valt ook het merendeel van de kauwgom. De kauwgomindustrie verzet zich hevig tegen dit idee.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Ooit werd het ‘gom’ in kauwgom uit boomhars gemaakt, maar tegenwoordig is het bijna altijd van plastic. En dus kan het decennialang duren voordat kauwgom vergaat, als het op straat wordt uitgespuugd.
Dat gebeurt nogal eens. Op Schiphol is de verkoop van kauwgom verboden, omdat de plakkerige, platgetrapte hompjes zo lastig te verwijderen zijn. Veel gemeenten schrobben vanwege de hoge kosten hoogstens drukke plekken schoon.
Problematisch, vindt het kabinet. Deze maand stuurde het een reeks voorstellen naar de Europese Commissie om de Europese regels voor wegwerpplastic aan te passen, die op dit moment worden geëvalueerd. Net als het verbod op de verkoop van plastic rietjes, moet dat volgens Nederland ook gaan gelden voor plastic wegwerpvapes, nepsneeuw, sluitclips voor broodzakken, ijsstokjes – en kauwgom.
Kauwgom verpest niet alleen het straatbeeld, er slijten ook microplastics vanaf, mailt een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Volgens haar zou het enorm schelen als kauwgomproducenten overstappen op natuurlijke gom.
Maar een verbod op gom van plastic vinden de producenten ‘disproportioneel’, zeggen ze tegen de NOS, die dit weekend als eerste over het kabinetsvoorstel berichtte. De Nederlandse en Europese vertegenwoordigers van kauwgomproducenten, VBZ en ICGA-Europe, waren zondag niet bereikbaar voor commentaar.
Er zijn slechts kleine hoeveelheden natuurlijke gommen beschikbaar, claimt de ICGA (International Chewing Gum Association) op zijn website. Ook zouden synthetische ingrediënten geschikter zijn om de smaak lang vast te houden. Op grote schaal overschakelen op afbreekbare natuurlijke alternatieven is volgens de branchevereniging duur en complex, mede vanwege de benodigde veiligheidstests.
De kunststoffen in kauwgom zijn goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Wel kunnen bij het kauwen microplastics vrijkomen. Over de gezondheidseffecten van microplastics, die ook op andere manieren in het menselijk lichaam terechtkomen, is nog weinig bekend.
De discussie over de verantwoordelijkheid van kauwgomproducenten is niet nieuw. Zo liet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vijf jaar geleden op verzoek van de Tweede Kamer al eens onderzoek doen naar kauwgomvervuiling en mogelijke maatregelen. Hieruit bleek dat de kosten voor het schoonmaken van een kauwgompje per stuk ‘vele malen hoger’ liggen dan wat het in de winkel heeft gekost.
Adviesbureau Schuttelaar & Partners, dat het onderzoek uitvoerde, concludeerde dat producenten alleen op minder vervuilende gom zullen overstappen onder druk van buiten. Een verplichting om afbreekbare gom te gebruiken kan effectief zijn, maar volgens de onderzoekers worden de producenten hard geraakt als alleen Nederland dit invoert. De gevolgen zouden beter te dragen zijn als deze maatregel Europabreed geldt.
De producenten werken zelf liever mee aan bewustwordingscampagnes, merkten de onderzoekers op: ‘Zij zien kauwgomvervuiling namelijk als een gedragsprobleem.’ Maar, noteren ze: het is ‘erg moeilijk (en duur) om een langdurig, meetbaar effect te bereiken met alleen campagnes’.
Mocht een verkoopverbod niet van de grond komen, dan pleit het kabinet ervoor om kauwgomfabrikanten onder de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid te laten vallen. Ze moeten dan extra heffingen betalen als bijdrage aan de schoonmaak van plastic zwerfafval, zoals weggegooid kauwgom.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant