Een kerncentrale in de Eemshaven zou een nieuwe ‘zware last’ zijn voor Groningen. Maar dat is de verkeerde les van de gaswinning.
Groningen heeft een hoge prijs betaald voor de gaswinning. Huizen raakten beschadigd en de afhandeling van de schade werd een drama. Veel Groningers verloren het vertrouwen in de overheid. Dat verdient erkenning. Juist daarom is het opvallend hoe er nu in Den Haag wordt gesproken over een mogelijke kerncentrale in de Eemshaven.
D66 wil die optie van tafel. Niet omdat de locatie ongeschikt is, of omdat het er onveiliger zou zijn dan elders, maar omdat de Groningers ‘veel op hun bordje hebben gehad’ en niet opnieuw mogen worden opgezadeld met een ‘zware last’. Die redenering klinkt begripvol. Maar er klopt iets niet.
Over de auteur
Marco Visscher is journalist en auteur van Waarom we niet bang hoeven te zijn voor kernenergie.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Stel dat het kabinet een nieuwe technische universiteit in Groningen wilde bouwen. Of een chipfabriek, een onderzoeksinstituut, of een AI-campus. Zou iemand zeggen: laat die provincie eerst maar even met rust? Natuurlijk niet. Zo'n investering zou worden toegejuicht als een impuls voor de regio. Waarom verandert die logica zodra het om een kerncentrale gaat?
Bovendien is de Eemshaven geen willekeurige plek. Het is ontworpen als industrieel cluster en geldt al tientallen jaren als een energiehaven. Je vindt er elektriciteitscentrales, windparken, hoogspanningsverbindingen en waterstofprojecten. Als ergens in Nederland een grote kerncentrale thuishoort, dan is het daar.
Juist op het snijvlak van energie en industrie probeert Groningen zich al jaren economisch te ontwikkelen. Alleen al tijdens de bouw biedt een kerncentrale werk aan duizenden mensen, van bouwvakkers en technici tot ingenieurs en transportbedrijven. Ook daarna biedt de centrale honderden banen voor exploitatie, onderhoud en beveiliging. Die economische kant van het verhaal ontbreekt opvallend genoeg in het debat. De kerncentrale verschijnt vooral als iets waarvan Groningers verschoond moeten blijven.
Dat zegt misschien meer over een hardnekkige reflex in het debat over kernenergie dan over Groningen zelf. Een universiteit staat voor kennis. Een fabriek voor banen. Een spoorlijn voor bereikbaarheid. Maar een kerncentrale? Die lijkt al snel iets waartegen mensen moeten worden beschermd.
Bewoners hebben alle reden garanties te eisen als er in de Eemshaven een kerncentrale zou komen: over veiligheid, inspraak, een eerlijke verdeling van lusten en lasten en – als de regio een nationaal energieproject huisvest – ook over een eerlijke financiële opbrengst voor de omgeving.
De echte les van de gaswinning is immers dat je Groningers serieus moet nemen, niet dat je voor hen beslist welke investeringen ze wel of niet aankunnen. Een kerncentrale kun je afwijzen omdat de bouw duur is, omdat het lang duurt voordat die stroom levert, of omdat je principieel tegen kernenergie bent. Maar wie een kerncentrale voorstelt als een nieuwe vorm van onrecht voor Groningen, heeft de geschiedenis van de gaswinning verkeerd begrepen.
Straal!
En weer mogen de Groningers opdraaien voor de lasten als het gaat om de Nederlandse energievoorziening. Nu weer met de eventuele komst van een kerncentrale in de Eemshaven. Kun je niet maken, is de teneur. Jammer dat ik niemand hoor over het creëren van draagvlak. Korte poging van mijn kant. Een kerncentrale gaat gemiddeld vijftig jaar mee. Als je particulieren binnen een straal van vijftig kilometer nu eens vijftig jaar lang gratis stroom aanbiedt, durf ik te wedden dat Groningen stralend van geluk overstag gaat.
Koos Tiemersma, Drachten
Duidelijk
Nette afwikkeling aardbevingsschade: nee.
Jarenlange ellende Ter Apel oplossen: nee.
Snelle spoorwegverbinding met Randstad: nee.
Komende jaren onderhoud aan wegen en bruggen: nee.
Grote datacentra: ja.
Kerncentrale: ja.
Tja…. duidelijk.
Marin Verlaan, Groningen
Lelylijn
Er is een manier om alsnog steun te verwerven onder de Groningers voor een nieuwe kerncentrale in de Eemshaven. En dat is natuurlijk door het aanleggen van de Lelylijn, de spoorlijn van Lelystad via Heerenveen en Drachten naar Groningen-stad. Met die verbinding wordt de reistijd een uur korter.
Dat plan is nu afgeschoten door Den Haag omdat het te duur zou zijn. De geplaagde Groningers zien dit volgens mij terecht als een typisch Haagse manier van meten met twee maten. Want wat te duur is voor Groningen, is nooit te duur voor de Randstad. Maar voor kerncentrales weet de regering Groningen opeens weer te vinden op de kaart.
Die Lelylijn kost ongeveer evenveel als een nieuwe kerncentrale, kwestie van gelijk oversteken.
Julius op de Beke, Den Haag
Niet stabiel
Kan iemand mij uitleggen hoe wetenschappers en politici tot het idee zijn gekomen om in Eemshaven een kerncentrale te bouwen? Groningen is de kwetsbaarste plek in Nederland om zo’n project te realiseren. De grond is daar niet stabiel. Zelfs een leek kan dit bedenken.
Paula Berckenkamp, Les Andelys (Frankrijk)
Veilig
Mij ontgaat iets in de discussie over de locatie van nieuw te bouwen kerncentrales: Als we ervan uitgaan dat deze centrales honderd procent veilig zijn, kunnen ze gewoon in de Randstad gebouwd worden. Daar waar de vraag het grootst is. Als we er echter vanuit gaan dat deze installaties niet onfeilbaar veilig zijn, moeten we ze toch helemaal niet willen, waar dan ook in Nederland?
Radboud de Vos, Nes-Ameland
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant