Met tropische nachten en temperaturen van 40 graden snakt Parijs naar ontsnappingsroutes uit de hitte. Als noodmaatregel is het Canal Saint-Martin tot zwembad omgetoverd. Zweten gaat in stijl aan de kades die het midden houden tussen catwalk en stadsstrand.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Parijs lijkt volstrekt in de war. Terwijl de tweede hittegolf van het jaar de stad al heeft lamgelegd nog voor de zomer officieel is begonnen, dwarrelen dinsdag de dorre bladeren van de bomen alsof het herfst is. Het Canal Saint-Martin in het hippe elfde arrondissement, dat normaal gesproken aan boten is voorbehouden, is veranderd in een openluchtzwembad.
Langs de kades worden lichamen gebruind en spieren loom uitgerekt, het kale beton is veranderd in iets wat het midden houdt tussen stadsstrand en catwalk. Er wordt geflaneerd, geschaakt en gelezen. Opblaaseenhoorns en -flamingo’s dobberen als invasieve soorten in het water.
Extreme omstandigheden vragen om een radicale omslag in het denken, besloot de nieuwe socialistische burgemeester Emmanuel Grégoire vorige week bij aanvang van de hittegolf. Bij de vorige in mei, kort na zijn aantreden, had de gemeente ‘enorme hoeveelheden energie en politiemacht ingezet’ om jongeren uit het water te weren. ‘Dat vonden we nogal absurd’, zei de burgemeester later in een filmpje op sociale media. Hij beloofde de situatie om te draaien. Voortaan richt de gemeente zich tijdens hittegolven op het veilig houden van het kanaal zodat er kan worden gezwommen.
Het blijkt een slimme zet. Parijs is een dichtbebouwde stad vol steen, beton en zinken daken, uitstekend toegerust op juist het vasthouden van warmte. In de nacht van maandag op dinsdag zakte de temperatuur op z’n laagst tot 25 graden – ruim boven de ondergrens van een ‘tropische nacht’, die geldt vanaf 20 graden Celsius. En dus snakt de stad naar ontsnappingsroutes.
‘We zijn niet voor niks gekomen!’, roept een tiener in roze zwembroek terwijl hij onder een dranghek door kruipt dat de brug over het kanaal moet afsluiten voor springers. Aan de andere kant peutert een groepje jongens met gereedschap ijverig aan het ijzer dat de hekken aan elkaar verbindt om zo de doorgang groter te maken, ‘anders bezeert men zich nog’.
Zwemmen is bij hoge uitzondering toegestaan, van de brug af het water induiken blijft verboden. Maar zodra de politie is vertrokken stroomt de brug bomvol kinderen die het publiek voorzien van spektakel. ‘Bij de vorige hittegolf een maand geleden kreeg mijn beste vriendin nog een boete’, zegt Gloria, een scholier in top met legerprint, die de koningin van de salto blijkt. Verder lijkt niemand zich daar druk om te maken: hier is Parijs één groot zomerfeest voor tieners. Onder aanmoediging van haar publiek trakteert Gloria de toeschouwers op de zoveelste sprong.
Zwemmen in het Canal Saint-Martin, dat als historisch monument geldt, is een unieke ervaring in Parijs. Sinds een paar jaar zijn enkele strak afgebakende stukjes zwemwater beschikbaar in de stad. Zoals in de Seine, die begin juli opengaat voor zwemmers, mits de waterkwaliteit het toelaat – een erfenis van de Olympische Spelen 2024. Maar in het Canal Saint-Martin, waar eveneens dagelijks de waterkwaliteit wordt gecontroleerd, voelt het openluchtbad vrijer. Zonder rijen en zonder afzetlinten zwem je zo onder de gietijzeren bruggen door. Langs de kades stikt het van de wijnbarretjes, conceptstores en hippe restaurants.
Alarmerend
De dagkoersen van klimaatverandering in Frankrijk zijn dinsdag opnieuw alarmerend: in 54 van de 96 Franse departementen geldt intussen code rood, dat duidt op ‘levensgevaarlijke’ hitte, ook voor gezonde mensen. Het is een recordaantal dat dag na dag wordt verbroken. 1.800 Franse scholen blijven gesloten, nog eens 8.000 sturen leerlingen vroeger naar huis. Sinds donderdag zijn in heel Frankrijk veertig mensen verdronken bij het zwemmen, onder wie voornamelijk jongeren. In Carpentras, waar het kwik tot 40 graden steeg, overleden twee jonge kinderen in een geparkeerde auto vanwege de hitte.
De nacht van maandag op dinsdag was de heetste ooit gemeten door Météo France, het Franse equivalent van het KNMI. dat sinds 1947 vergelijkbare metingen doet. Naar verwachting zal dit record dinsdagnacht alweer verbroken zijn. De weerdienst waarschuwt dat dinsdag, woensdag of donderdag mogelijk opnieuw een record sneuvelt, met temperaturen voorbij de 48 graden Celsius die in 2019 werd aangetikt.
De regering ‘schiet tekort’ in het aanpassen aan extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering, erkende de minister van ecologische transitie maandag. En dat terwijl langdurige en extreme hittegolven als deze zich naar verwachting vaker zullen voordoen. Steeds blijkt klimaatbeleid de sluitpost op de begroting.
Vanaf het eind van de week zullen de temperaturen langzaam wat dalen, is de voorspelling. Maar de tropische nachten houden voorlopig aan. ‘En dan te bedenken dat deze zomer misschien wel de minst hete zomer wordt die we vanaf nu nog gaan meemaken’, zegt taalstudente Kaila Clapot, die met haar vriend Eric Lopez in badkleding aan de kade zit te lezen.
Geen luchtige strandlectuur, blijkt als Clapot de kaft toont: een vertaling van Hoe migratie echt werkt, van de Nederlandse socioloog Hein de Haas. ‘Op televisie wordt zoveel angst gezaaid over migratie dat ik me, zeker met de presidentsverkiezingen op komst, goed wil informeren. Dat is de beste remedie tegen angst’, zegt Clapot. ‘Om het hoofd koel te houden, spring ik om de tien minuten even in het water.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant