De nationale ombudsman uit kritiek op de tolheffing voor de Blankenburgverbinding op de A24 tussen Vlaardingen en Rozenburg. Vooral de 9 euro kostende betalingsherinnering voor een ritje van 1,57 euro is volgens hem ‘niet in verhouding’ en ‘onevenredig’.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De tolheffing voor de Blankenburgverbinding is volledig geautomatiseerd: tolpoorten ontbreken. Camera’s leggen de kentekens van passerende auto’s vast, waarna weggebruikers digitaal het verzoek krijgen de tol van 1,57 euro te betalen, voor vrachtwagens 9,49 euro. Bestuurders kunnen ook vooraf betalen via een app of een abonnement nemen. Als ze verzuimen te betalen volgt een betalingsherinnering van 9 euro en na twee weken een boete van 35 euro.
Sinds de opening van de Blankenburgverbinding in december 2024 zijn er honderdduizenden boetes uitgeschreven, onthulde RTL Nieuws vorig jaar december. Volgens de tv-zender zou het ministerie er in de begroting voor de tolweg zelfs vanuit gaan dat de aanleg ervan deels zou worden bekostigd uit boetes en betalingsherinneringen. Een manier om onder de heffing uit te komen is rijden met een buitenlands kenteken. Weggebruikers uit het buitenland krijgen tolverzoeken noch herinneringen.
In een brief aan minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat (VVD) stelt ombudsman Reinier van Zutphen dat veel automobilisten klagen over de gebrekkige informatie die zij krijgen. Niet alleen langs de weg, waar borden onduidelijk zijn, maar ook in de digitale correspondentie die zij van de overheid over de tolheffing krijgen.
Uit de boetes en betalingsherinneringen blijkt amper om welke weg het gaat. In sommige gevallen betalen burgers twee keer 9 euro voor een betalingsherinnering als ze op dezelfde dag heen en weer zijn gereden over de tolweg. Dat geldt voor zowel de digitaal vaardige weggebruikers als voor de automobilisten die niet zo handig zijn met internet, apps en online bankieren.
De volledig digitale afhandeling van de tolheffing is volgens de ombudsman in strijd met de Algemene wet bestuursrecht (Awb) die voorschrijft dat er altijd een papieren alternatief moet worden geboden. Alleen in bijzondere gevallen mag daarvan worden afgeweken. De bepaling is in de wet opgenomen omdat uit onderzoek is gebleken dat 25 procent van de burgers, zo’n 3,8 miljoen Nederlanders, niet over de vaardigheden beschikt om gebruik te maken van digitale overheidsdiensten.
Het argument dat het gebruik van een tolweg een vrijwillige keuze is, gaat hier niet op, beargumenteert Van Zutphen. Er is geen andere route, zoals bij de Beneluxtunnel, en bij bijvoorbeeld wegafsluitingen heeft de weggebruiker geen alternatief. Digibeten zijn extra de klos, zo signaleert de ombudsman. ‘Als iemand een publieke voorziening niet kan gebruiken omdat het systeem alleen digitaal werkt, is dat geen keuzevrijheid maar uitsluiting.’
De ombudsman vraagt zich af de aanleg van de tolweg, de eerste in twintig jaar in Nederland, wel goed is doordacht door het ministerie. Hij pleit ervoor om automobilisten die de Blankenburgverbinding nemen ook betalingsherinneringen op papier te sturen. De administratiekosten van 9 euro voor zo’n herinnering moeten in zijn ogen worden geschrapt.
De 9 euro administratiekosten voor de betalingsherinnering werden vorig jaar december ingevoerd, een jaar na de opening. Die extra kosten hebben ertoe geleid dat meer mensen tijdig tol betalen, signaleert de ombudsman. Maar nog altijd worden er per week 20 duizend betalingsherinneringen verstuurd.
Dat laatste zal minister Karremans niet graag horen. De toeslag werd vorig jaar december ingevoerd, omdat de tolweg niet genoeg opbrengt. In 2025 had de Blankenburgverbinding 75 miljoen euro moeten opleveren. Dat bleek maar 25 miljoen, bevestigde het ministerie na berichtgeving door RTL. Een meevaller was dat de exploitatie van de tolweg minder kost, slechts 35 miljoen in plaats van de 62 miljoen die was begroot. Onderaan de streep betekent dat een verlies van 10 miljoen.
Het idee was dat de tunnel na 25 jaar afbetaald zou zijn en de tol dan zou verdwijnen. Die gaat nu vrijwel zeker langer door. Tot de Blankenburgverbinding werd opengesteld waren er in Nederland twee tunnels en een brug waar automobilisten moeten betalen om er gebruik van te maken: de Westerscheldetunnel, de Kiltunnel en de brug bij Nieuwerbrug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant