Het Amsterdamse streetwearmerk Patta maakte van het trainingsshirt voor Oranje een spraakmakende creatie, met verwijzingen naar de multiculturele achtergrond van het Nederlands elftal. Maar niet iedereen kan die flamboyante stijl waarderen.
is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Dit is waar de straat toe in staat is. Een simpel product als een trainingsshirt voor voetballers, gedragen tijdens de warming-up, omtoveren tot een blikvanger van jewelste, een kledingstuk dat lef koppelt aan culturele rijkdom, en tegelijkertijd in staat is om racisten een beroerte te bezorgen.
Het trainingsshirt van Oranje, ontworpen door het Amsterdamse streetwearmerk Patta in opdracht van Nike, is zoals verwacht een spraakmakende creatie geworden. Geliefd bij het deel van Nederland dat kleur en een flamboyante stijl waardeert, door anderen intens gehaat vanwege de multiculturele filosofie achter het shirt.
Patta werd twee jaar geleden benaderd door Nike, hoofdsponsor van Oranje, met de vraag om een shirt te ontwerpen voor het Nederlands elftal. ‘Een grote eer’, aldus Vincent van de Waal, creatief-directeur van Patta, tegenover de NOS.
Het resultaat lijkt op het eerste gezicht op een uit de hand gelopen creatie van Versace, het Italiaanse modemerk dat te herkennen is aan de barokke, golvende patronen. Het trainingsshirt heeft een soortgelijk bont ontwerp.
Het trainingsshirt van Patta is bedrukt met geel-oranje vormen – Oranjeleeuwen, blijkt bij nadere bestudering –, die kriskras, en tegen een zwarte achtergrond, door elkaar lopen. Tussen de leeuwenkoppen door slingeren dikke ketenen, de zogeheten alakondre, een in Suriname populaire ketting die de smeltkroes van culturen in het land symboliseert.
Het ontwerp vormt daarmee een directe verwijzing naar het aanzienlijke aandeel voetballers met Surinaamse wortels dat altijd in Oranje heeft gespeeld, en naar de Surinaamse achtergrond van de Patta-oprichters Edson Sabajo en Guillaume Schmidt.
De eerste sneak peeks van het nieuwe trainingsshirt verschenen al afgelopen april. Streetwearliefhebbers waren in de wolken, voetbalpuristen reageerden lauw (‘Hebben ze het behang van de plaatselijke afhaalchinees van de muur getrokken of zo’ – een reactie op de Facebookpagina van voetbalzone.nl).
Heftiger waren de reacties toen Patta en Nike eind mei op sociale media een campagnefilmpje rond hun samenwerking lanceerden met de tekst: ‘Het nieuwe Nederland.’ Te zien is een Surinaamse brassband die een swingende versie van het Wilhelmus ten beste geeft terwijl een keur aan mensen van kleur – onder wie oud-voetballer Edgar Davids – voorbijtrekt. De makkelijk te raden boodschap: Oranje en zijn legioen aan fans zijn meer dan alleen een witte, van links naar rechts stampende meute.
Op X liep het in de reacties onder het filmpje al gauw vol met racistisch gescheld en uitingen als ‘woke troep’. Dit ‘nieuwe Nederland’ van Patta, sinds het WK ook afgedrukt op Amsterdamse trams, lusten ze niet.
Patta-oprichter Guillaume Schmidt reageert stoïcijns op de haat. Volgens hem is de vraag wat ‘echt Nederlands’ achterhaald, liet hij vorige week in Het Parool weten. ‘Weet je: als wij met Patta de wedstrijden van het Nederlands elftal kijken, dan kan onze groep waarmee we dat doen, er precies zo uitzien als in de reclame.’
Patta is overigens niet het eerste, en waarschijnlijk ook niet het laatste hippe streetwearmerk dat door een mondiale sportkledinggigant wordt benaderd om kleding te ontwerpen voor een nationaal voetbalelftal. Daarmee proberen deze institutionele grootheden in de mode-industrie relevant te blijven bij een jonge, voornamelijk grootstedelijke doelgroep met een smaak die beïnvloed is door straatcultuur in de breedste zin van het woord – van hiphopmuziek, pleintjesvoetbal, tot graffiti. Voor de meeste voetballers is dit ook het milieu waarin ze zijn opgegroeid en dat ze graag in hun kleding tot uitdrukking brengen.
Mede om deze reden zocht Puma, kledingleverancier van het Marokkaanse en Ghanese voetbalelftal, enkele jaren terug contact met de oprichters van het Amsterdamse streetwearmerk Daily Paper. Een van hen, Abderrahmane Trabsini, van Marokkaanse afkomst, kreeg het verzoek om het voetbaltenue van de Atlas Leeuwen te ontwerpen. Een andere oprichter van Daily Paper, Jefferson Osei, van Ghanese afkomst, mocht zich uitleven op het voetbaltenue van het Ghanese voetbalelftal.
Ook andere voetballanden lanceerden vlak voor het WK een kledinglijn met streetwearelementen. Voor het Amerikaanse voetbalelftal ging hoofdsponsor Nike de samenwerking aan met het Virgil Abloh Archive, een organisatie die het modegevoel van de in 2021 overleden modeontwerper Virgil Abloh levend wil houden. Abloh is onder meer bekend van het luxueuze streetwearmerk Off-White.
Voor het Canadese voetbalelftal ging Nike de samenwerking aan met Nocta, een streetwearmerk van de wereldberoemde rapper en Canadees Drake. Een groot succes is vooral de goudgele schoen – een kruising tussen voetbalkicksen en sneakers – die Nocta ontwierp.
En voor het Engelse voetbalelftal sloeg Nike de handen ineen met het Britse streetwearmerk Palace Skateboards. De lijn die Palace Skateboards ontwierp heet ‘The Three Lions by Palace’ en omvat onder meer sneakers, shirts en trainingspakken.
Een uitblinker? Dat is toch wel de samenwerking tussen het streetwearmerk Willy Chavarria en Adidas voor Mexico, een collectie die de rauwe, stoere kwaliteit van streetwear weet te combineren met een milde visie op mannelijkheid. Je slaat er overal een goed figuur mee – in het voetbalstadion en op de catwalk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant