Met een nipt verschil heeft de ultrarechtse advocaat Abelardo de la Espriella zondag de Colombiaanse presidentsverkiezingen gewonnen. Na vier jaar haperende linkse vredespolitiek keert Colombia terug naar de harde hand van rechts.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
De uitslag van de Colombiaanse presidentsverkiezingen is op twee manieren te interpreteren. In een krantenkop past enkel de winst van de ultrarechtse kandidaat Abelardo de la Espriella (47). Maar de stembus toont een land dat geen keuze kon maken. Op een totaal van 26 miljoen stemmen behaalde De la Espriella 250.000 stemmen meer dan de linkse Iván Cepeda (63), een verschil van minder dan 1 procent.
Zodoende riep de linkse regeringskandidaat Cepeda zondagavond op tot een ‘nationaal akkoord’ tussen links en rechts, en kondigde hij tegelijkertijd linkse volksprotesten aan.
In de stad Cali gingen jongeren onmiddellijk de straat op en botsten hard met de oproerpolitie. Maar het was De la Espriella die later die avond ten overstaan van een uitzinnige menigte in de stad Barranquilla de overwinning vierde, hoe nipt ook.
Na vier jaar onder Gustavo Petro (66), de eerste linkse president van Colombia die vergeefse pogingen deed om vrede te sluiten met de vele gewapende groepen in het land, krijgt Colombia weer een president die de oorlog aangaat met de guerrilla en de georganiseerde misdaad. ‘Alle criminelen zullen meedogenloos worden vervolgd’, zei De la Espriella in zijn overwinningsspeech.
Abelardo Gabriel de la Espriella Otero (47) is een politieke outsider die in Colombia bekendheid genoot als advocaat met tal van omstreden cliënten. Als presidentskandidaat maakte hij de afgelopen maanden een stormachtige opmars met een hardrechtse, nationalistische campagne. Zijn beweging noemde hij ‘Defensores de la Patria’ (verdedigers van het vaderland), zijn handelsmerk is een militair saluut.
De politicus wil regeren naar het voorbeeld van de Amerikaanse president Donald Trump en de Salvadoraanse autoritaire leider Nayib Bukele. Waar Petro probeerde via dialoog criminele groepen over te halen de wapens in te leveren, belooft De la Espriella criminelen met ‘ijzeren hand’ aan te pakken. In navolging van Bukele wil hij meerdere grote gevangenissen bouwen om duizenden ‘terroristen’ in op te sluiten.
‘Wanneer ik aantreed, geef ik het leger opdracht narcokampen te bombarderen’, stelde hij. ‘De bombardementen komen terug.’
Dergelijke beloftes suggereren een terugkeer naar de harde strijd tegen de guerrilla onder de omstreden oud-president Álvaro Uribe (2002-2010). In die jaren veranderde het arme Colombiaanse platteland in een slagveld tussen het leger en extreemrechtse paramilitairen enerzijds en de guerrilla en drugscriminelen anderzijds. Daarbij kwamen ook duizenden onschuldige mensen om.
Terwijl de linkse president Petro het afgelopen jaar meermaals hard botste met zijn Amerikaanse collega Donald Trump en hem beschuldigde van moord vanwege het bombarderen van bootjes in de Caribische Zee, juichte De la Espriella die aanvallen juist toe.
Als president wil hij zelfs een stap verder gaan en ook ‘narcovluchten’ aanpakken. ‘Ik zal de luchtmacht opdracht geven om iedere drugsvlucht neer te halen en iedere drugsboot tot zinken te brengen.’
In recente weken schaarde Trump zich achter de kandidatuur van De la Espriella, zoals de Amerikaanse president dat eerder deed bij geestverwanten in Argentinië, Brazilië, Chili en Honduras. De linkerhelft van het Colombiaanse electoraat spreekt schande van deze ‘buitenlandse inmenging’.
Ook sociaal-economisch staan de neoliberale beloftes van De la Espriella haaks op het sociale beleid dat Petro de afgelopen vier jaar voerde. En na jaren waarin Colombia met een ambitieuze klimaatpolitiek het voortouw nam in Latijns-Amerika, wil De la Espriella weer volop gaan investeren in kolen, gas en olie, onder andere door middel van het omstreden fracking.
De linkse senator Cepeda kondigde zondagavond aan dat hij zich nog niet neerlegt bij de uitslag. Zijn partij vraagt een onderzoek aan naar tienduizenden stembureaus waar volgens hem onregelmatigheden plaatsvonden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant