José Luis Ábalos, een voormalig minister in de regering van de Spaanse premier Pedro Sánchez, is maandag veroordeeld tot 24 jaar celstraf. Volgens het Spaanse hooggerechtshof was Ábalos de spil in een mondkapjesschandaal. Zijn veroordeling is een gevoelige klap voor de premier.
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Het hooggerechtshof acht bewezen dat Ábalos zichzelf en anderen verrijkte tijdens de coronacrisis. Net als andere landen moest Spanje in die periode halsoverkop op zoek naar mondkapjes. Als minister van Transport kon Ábalos (66) grote invloed uitoefenen op de aankoop van mondkapjes door verschillende overheidsinstanties.
Volgens de rechter speelde hij daarbij onder één hoedje met zijn adviseur, Koldo García, en een ondernemer met de naam Víctor de Aldama. Het was deze ondernemer die zich tijdens de coronacrisis meldde met een aanbod van in totaal dertien miljoen mondkapjes. Deze mondkapjes werden voor 36 miljoen euro opgekocht door de overheid.
Achter de schermen regelden minister Ábalos en diens adviseur García dat het licht op groen ging voor deze deals, blijkt uit het vonnis. Hiervoor werden zij riant gecompenseerd door ondernemer Aldama.
Zo kreeg Ábalos tussen oktober 2019 en juni 2022 iedere maand tienduizend euro voor zijn ‘vaste lasten’. Ook betaalde de ondernemer de huur van een luxe appartement in het centrum van Madrid voor de toenmalige vriendin van Ábalos.
Volgens de rechter vormden de drie een ‘criminele organisatie’. Met hun gesjoemel hebben zij het vertrouwen van de Spanjaarden in hun democratisch bestuur ondermijnd. Ábalos moet 24 jaar de cel in, en diens adviseur García 19 jaar.
Ondernemer Aldama ontsnapt aan een verblijf in de cel. Hij wordt beloond voor belastende verklaringen die hij over de andere twee aflegde. De 4,5 jaar gevangenisstraf die hij krijgt, is daarom voorwaardelijk.
De celstraf voor Ábalos, de hoogste ooit voor een Spaanse ex-minister, is een hard gelag voor premier Sánchez (54). Ábalos gold lang als de rechterhand van de premier en had een sleutelrol bij diens opkomst binnen de sociaaldemocratische PSOE.
In 2018 diende Ábalos de motie van wantrouwen in waarmee het parlement de vorige premier, de rechtse Mariano Rajoy, naar huis stuurde (nota bene vanwege een corruptieschandaal). Zo maakte hij de weg vrij voor Sánchez om de leider van het land te worden.
Al in februari 2024 gooide de premier zijn voormalige vertrouweling uit de partij: corruptie werd op geen enkele manier getolereerd, stelde Sánchez. Toch staat de zaak van Ábalos niet op zichzelf. Ook tegen voormalig partijsecretaris Santos Cerdán loopt een corruptiezaak. Net zoals er zware verdenkingen zijn tegen José Luis Rodríguez Zapatero, tussen 2004 en 2011 premier namens de PSOE.
Naast hen worden ook Sánchez’ vrouw Begoña Gómez en zijn broer David Sánchez beschuldigd van uiteenlopende vergrijpen. Tegen deze laatste twee ligt er echter minder sterk bewijs.
De rechtszaak tegen Ábalos is nu de eerste die tot een veroordeling heeft geleid. Het zou ‘onfatsoenlijk’ zijn als Sánchez ‘ook maar een minuut langer zou aanblijven’, zei Alberto Núñez Feijóo meteen na de uitspraak. Als leider van de rechtse Partido Popular is Feijóo (64) de belangrijkste uitdager van Sánchez.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant