De sluiting van scholen tijdens de coronapandemie werkte kindermishandeling, depressies en eetstoornissen in de hand. Dat zei kinderarts Károly Illy maandag tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Tijdens deze verhoren, die in totaal negen weken duren, worden diverse betrokkenen uit de coronatijd gehoord. Het idee is dat er lessen kunnen worden geleerd voor een volgende virusuitbraak.
Illy maakte van zijn hart geen moordkuil tijdens zijn verhoor. Hij durfde scherpe uitspraken te doen, werd soms emotioneel en leek zich goed te hebben voorbereid.
De kinderarts zei bijvoorbeeld dat er weliswaar geen precieze cijfers zijn verzameld over de extra hoeveelheid kindermishandelingen, maar zei wel nadrukkelijk te weten dat ‘de kans dat er achter de voordeur dingen gebeuren die schadelijk zijn voor kinderen in zo’n situatie natuurlijk levensgroot is’.
Illy baseert zich op zijn eigen praktijkervaring als arts. ‘We weten dat we als maatschappij en als kinderartsen, huisartsen en spoedeisendehulpartsen sowieso vormen van kindermishandeling over het hoofd zien’, zei Illy. ‘En in dit geval was de kans heel groot dat er nog meer kinderen gemist werden. Simpelweg ook omdat er geen signaleringsfunctie meer was.’
Illy doelde hier op het feit dat kinderen minder vaak op reguliere spreekuren van artsen verschenen omdat ze wegbleven uit angst voor het virus. Ook leraren konden minder goed een oogje in het zeil houden, omdat scholen langdurig waren gesloten. Veilig Thuis had om deze reden veel zorgen over de schoolsluiting: bij het meldpunt kwamen plots minder signalen binnen over kindermishandeling, terwijl er geen reden was om aan te nemen dat het aantal mishandelingen daalde. Integendeel.
Door de schoolsluiting verdween er voor sommige kinderen een ‘veilige haven’, zei Illy. Hij wees op ‘de wetenschap dat kinderen bij een schoolsluiting soms hutjemutje op elkaar zitten in een thuissituatie waarbij de kans om schade aan te richten bij kinderen alleen maar groter wordt’.
Volgens de kinderarts hadden de vrijheidsbeperkende coronamaatregelen ook een effect op de ontwikkeling van jongeren. Fysiek zaten kinderen meer stil, waardoor overgewicht toenam. En ze konden zich emotioneel en sociaal minder goed ontwikkelen, doordat ze minder mensen tegenkwamen, stelde Illy. Hij denkt dat sommige jongeren hierdoor nog steeds een achterstand hebben.
Ook de mentale gezondheid van jongeren leed onder de coronamaatregelen: die ging bij veel van hen flink achteruit doordat ze bijvoorbeeld eenzaam op een studentenkamer zaten, stelde Illy. ‘We zagen in die periode ook beduidend meer meisjes met eetstoornissen in mijn ziekenhuis. Ook waren er meer kinderen met suïcidale gedachten en pogingen tot zelfmoord.’ Diverse malen somde hij op: ‘Het gaat dus om meer angststoornissen, meer depressies, meer suïcidaliteit en meer eetstoornissen.’
De kinderarts noemde al deze waargenomen schade ‘het topje van de ijsberg van al het leed dat daaronder zat’. Kinderen werden volgens Illy gewoonweg ‘heel erg ziek’ van alle isolerende maatregelen. Nog scherper geformuleerd: ‘Kinderen werden niet of nauwelijks ziek door het coronavirus, maar werden wel ziek door de coronamaatregelen.’
‘Had dit alles voorkomen kunnen worden door de scholen niet te sluiten?’, wilde commissielid Songül Mutluer weten namens de ondervragingscommissie. ‘Ja’, zei Illy. ‘De vraag stellen is hem bijna beantwoorden denk ik.’ Dus hoe korter schoolsluitingen zijn, hoe kleiner de kans is op dit soort schade? ‘Absoluut’, zei Illy.
Overigens toonde Illy zich tijdens de coronapandemie niet alleen maar tegenstander van het sluiten van de scholen. Hij was niet alleen kinderarts in die periode, maar was ook lid van het Outbreak Management Team (OMT) dat het kabinet adviseerde over maatregelen om het virus in te dammen.
Aanvankelijk – in het jaar 2020 – was het OMT tegen een schoolsluiting. Maar door ‘voortschrijdend inzicht’ kwamen Illy en andere medici erachter dat kinderen weliswaar niet zo vatbaar waren voor het virus, maar het wel ongewild doorgaven aan volwassenen. Hierdoor bleek de pandemie in 2021 lastig in te dammen. In december 2021 adviseerden Illy en anderen daarom wel eenmalig om de scholen te sluiten.
Op de vraag of er cijfers zouden moeten komen over de wisselwerking tussen schoolsluitingen en schadelijke situaties voor kinderen, antwoordde Illy resoluut. ‘Ja, ik denk het wel.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant