is columnist voor de Volkskrant
Als liefhebster van zeer niche literaire subgenres zou ik hier het genre ‘gescheiden ouder gaat voor het eerst na de scheiding alleen op zomervakantie met de kinderen’ willen introduceren. Ik zweer: daar is een markt voor.
Ik ben inmiddels aangeland bij de derde zomervakantie alleen met mijn kinderen, en ik geloof dat ik het concept nu begrijp. Maar voor de eerste keer op vakantie alleen met kinderen, als je midden in verdriet, onzekerheid en wellicht nog wat andere emoties zit, naar een onbekende plek waar het 40 graden in de schaduw is: de oude Griekse tragedieschrijvers hadden er wel raad mee geweten.
Het was vast met dat idee in het achterhoofd dat ik Begin midden einde cadeau kreeg, van de Mexicaanse schrijfster Valeria Luiselli (mooi vertaald door Molly van Gelder en Nicolette Hoekmeijer). In het boek gaat een schrijfster op vakantie naar Sicilië met haar kind, nadat ze is gescheiden van haar man, die de stiefvader was van het kind, die het kind nu nooit meer gaat zien, en, net zo erg: haar stiefbroer gaat ze ook niet meer zien.
Dit is wat mijn vader altijd omschreef als ‘ramp op ramp op ramp’, geen goed concept, en de reden dat ik de bestseller Een klein leven nooit heb uitgelezen. Maar Begin midden einde leest helemaal niet als ramp op ramp op ramp, al heeft de hoofdpersoon genoeg rampzalige ideeën, zoals met haar kind logeren bij haar net nieuwe, oervervelende minnaar die de hele dag Chopin speelt.
De vraag van de hoofdpersoon is: ‘Hoe vond ik het opnieuw uit, het verhaal, onze levens?’ De meeste gescheiden ouders die voor het eerst met hun kinderen op zomervakantie gaan, denken dat ook, maar worden intussen overweldigd door kleinere vragen. Zouden ze alsmaar ruzie krijgen? Hoeveel wijn kan ik drinken op een dag? Moet ik doen alsof ik niet bang ben voor kwallen? Ik haat Uno. (Dat is geen vraag, maar toch.)
’s Nachts leest de moeder Wikipediapagina’s van schrijfsters om te zien hoe vaak die getrouwd zijn geweest, en hoe lang. De dochter houdt zich bezig met het vertalen van Latijnse teksten, wat een zwaar onrealistische lijn is in het verhaal, maar ach, er zullen kinderen zijn die daar hun vakantie mee stukslaan. Ook heeft de dochter een aktetas, dat ergerde me ook.
Diezelfde wat speciale dochter krijgt in de roman uiteindelijk het woord, en dan zien we dat ze meer is dan een hoog-intellectueel kind, en vooral: hoe zij haar moeder ziet. (‘Ik weet dat het een tegenstelling lijkt, maar het is waar, hoe slechter ze zich voelde, hoe opgewekter ze probeerde te doen.’)
En dat is best confronterend. Maar ook mooi.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Source: Volkskrant