Zelden was een trend in het voetbal zo duidelijk zichtbaar als de roze kicksen die veruit de meeste spelers op het WK dragen. Waarom kozen de grote schoenfabrikanten allemaal voor dezelfde kleur?
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
Nee, de openingswedstrijd van het WK tussen Mexico en Zuid-Afrika was dus geen uitzondering, zo veel werd duidelijk naarmate de eerste speelronde van het toernooi in de VS, Mexico en Canada vorderde. In het Azteken-stadion viel op 11 juni direct op dat vrijwel alle spelers roze schoenen droegen. Ook elders waren die vervolgens te zien, in elke wedstrijd, aan de voeten van bijna elke speler. Een onvervalste trend dus.
De grote mate van uniformiteit biedt een opmerkelijk gezicht, zeker in het moderne voetbal, waar spelers als wandelende merken juist in het oog proberen te springen. Dat moet ook nu de bedoeling zijn geweest van de grote schoenfabrikanten, al lijkt het alsof die de handen voor het toernooi ineen hebben geslagen om hun spelers van hetzelfde schoeisel te voorzien.
Ook Oranje doet mee. In de openingswedstrijd tegen Japan vielen alleen doelman Bart Verbruggen (rood), Donyell Malen (blauw) en Crysencio Summerville (geel) uit de toon. De andere acht sloten met hun roze kicksen, sommige feller dan andere, keurig aan bij de keuze van hun concullega’s bij de andere landen.
Wie inzoomt, ziet de verschillen tussen de merken. De ene schoen heeft meer wit dan de andere. Sommige modellen hebben details in andere felle kleuren. Maar van een afstand, ook op televisie, is er nauwelijks onderscheid tussen de schoenen te maken. Het roze spat van het scherm, net als het feloranje tenue van het Nederlands elftal, dat volgens sommige tv-kijkers het best door een zonnebril kan worden bekeken.
Doorgaans dragen voetballers wat hun sponsoren ze voorschotelen; zeker bij een groot toernooi als het WK veranderen hun voeten in bewegende reclamezuilen. Nike, Adidas en Puma, de grootste spelers op de markt, kwamen voorafgaand aan het toernooi allemaal met hun eigen, nieuwe schoen. Maar bij alle drie was de kleur dus min of meer hetzelfde. Ook het Amerikaanse New Balance koos voor roze.
Is het toeval dat de fabrikanten allemaal bij die kleur uitkwamen? Vertegenwoordigers van de bedrijven beweren van wel, al volgden ze bij het ontwikkelen van hun schoeisel mogelijk dezelfde redenering. ‘Van consumenten en sporters horen we vaak dat felle kleuren hun vertrouwen geven’, zei Nike-ontwikkelaar Odinga Nimako tegen The Athletic, de sportsectie van The New York Times. ‘Dat was voor ons het startpunt.’
Onder meer bij New Balance had marktonderzoek tot dezelfde conclusie geleid. ‘Roze staat voor energie, zichtbaarheid en vertrouwen op het veld’, zei productiehoofd Rob Sheldon.
Maar waarom roze en geen andere felle kleur? Vooral vanwege het grote contrast met het groene gras, verklaarde Nimako. Daarnaast zou het extra in het oog springen, omdat geen enkel land een roze tenue draagt waarbij de schoenen in het niet zouden kunnen vallen. ‘We wilden bij dit toernooi vooral voor visuele impact gaan’, zei Nimako.
Toch is het de vraag of de fabrikanten met hun eensgezindheid niet hun doel voorbij zijn geschoten. De roze schoenen vallen nu alleen in collectieve zin op. Juist de spelers die bij het WK voor een andere kleur kozen, springen in het oog.
Lionel Messi is deze weken te zien met schoeisel in de kleuren van de Argentijnse vlag. Christian Pulisic van de VS draagt blauwe sterren op zijn witte kicksen. Voor Cristiano Ronaldo zou Nike speciale gouden schoenen hebben ontworpen, maar in de eerste poulewedstrijd tegen Congo waren die nog niet te zien. De Portugees droeg roze, zoals bijna iedereen.
Mogelijk hebben Nike, Adidas, Puma en New Balance zich dezelfde straat in laten leiden door bedrijven die trends voorspellen. Volgens modeblad GQ zou het kunnen dat het op die markt toonaangevende WGSN de roze golf twee jaar geleden aanwakkerde door ‘electric fuchsia’ alvast als de kleur van deze zomer te bestempelen. Veel merken, ook de makers van voetbalschoenen, zouden op die voorspelling hebben ingespeeld.
Kicksen met roze tinten zijn bij voetballers al langer populair, al kozen nooit eerder zo veel spelers tegelijk voor de kleur. Maar knallende, fluorescerende schoenen maken al een tijdje de dienst uit in het voetbal. Het traditionele zwart is nauwelijks meer te zien.
Leg vroegere elftalfoto’s van Oranje naast elkaar en de kleuren doen langzaam hun intrede. In 1998 (WK in Frankrijk) droegen de Nederlandse internationals nog vrijwel allemaal zwart, hier en daar met een flard rood. Schakel door naar 2006 (Duitsland) en het beeld is al compleet anders. In 2010 (Zuid-Afrika) is er geen zwarte schoen meer te zien en in 2014 (Brazilië) draagt zelfs een noeste verdediger als Ron Vlaar felgele exemplaren.
Ooit was de gekleurde schoen voorbehouden aan de paradijsvogels onder de voetbalsterren. Aan de balkunstenaars, pingeldozen en technici die ermee wegkwamen, al koos ook toenmalig Feyenoord-spits Henk Vos in 1996 al voor witte kicksen. Het kwam hem in de Kuip op luide fluitconcerten te staan. Puristen walgden voorheen van gekleurde schoenen. Wie ze op het amateurveld droeg, kon vroeg of laat een doodschop verwachten.
Nu is het WK kleurrijker dan ooit, al is het dan veelal dezelfde kleur die aan de voeten van de spelers te zien is. In zeker opzicht lijken daardoor oude tijden te herleven, tijden waarin elke voetballer nog dezelfde kleur schoenen droeg. Bij het toernooi in de VS, Canada en Mexico is roze het nieuwe zwart.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant