ABBA is niet gediend van "verminking" van hun muziek, blijkt woensdag uit een rechtszaak die is aangespannen door carnavalsband De Kapotte Kachels. De Brabantse band wil Dikke Pens, een bewerking van een ABBA-nummer, terug op streamingdiensten. Maar dat probeert Universal Music namens ABBA te voorkomen.
Licht gegniffel klinkt door de rechtszaal als de rechter aan het begin van de zitting voorstelt om beide nummers eerst maar even te laten horen. Dikke Pens van De Kapotte Kachels en Take A Chance On Me van ABBA worden afgespeeld om de overeenkomsten tussen beide nummers duidelijk te maken.
Beide partijen stemmen hiermee in en dus klinkt de welbekende ABBA-hit uit de laptop van de griffier, waarop ook de videoclip is te zien. "Moeilijk om stil te blijven zitten, hè?", roept advocaat Dirk Visser, die Universal Music vertegenwoordigt.
Dan is het de beurt aan het carnavalsnummer van De Kapotte Kachels. Wouter van den Boogaard en Sander Ottens moeten zelf af en toe hun lach inhouden als hun tekst over het accepteren van hun "dikke pens" door de rechtszaal schalt. Een carnavalskraker zal niet vaak in een stille ruimte als deze zijn afgespeeld.
De carnavalshit is vanwege een mogelijke schending van auteursrechten eerder dit jaar op verzoek van Universal Music Publishing van streamingdiensten als Spotify verwijderd. Het nummer had toen al meer dan een miljoen streams behaald. Ze mochten het nummer nog wel live zingen en registraties van die optredens op YouTube werden niet verwijderd, maar hun versie verder uitbuiten voor commercieel gewin staat ABBA niet toe. De groep startte een crowdfundingactie om de proceskosten te betalen.
Advocaat Victor den Hollander van De Kapotte Kachels beroept zich voornamelijk op een uitzondering in het auteursrecht die parodieën en pastiches (imitaties) van andere nummers wel toestaat. Hij beargumenteert dat De Kapotte Kachels een geheel eigen tekst op de bestaande melodie van ABBA hebben geschreven, die volgens hem zeker als parodie gezien kan worden.
De Kapotte Kachels vinden dan ook dat ze het recht hebben het nummer op streamingdiensten aan te bieden. "Dat is voor de vindbaarheid van je muziek van belang", stelt hun advocaat. "Het auteursrecht is niet bedoeld om een humoristisch bedoelde pastiche of parodie te dwarsbomen", vindt Den Hollander.
Het is duidelijk dat Björn Ulvaeus en Benny Andersson van ABBA er de humor niet van inzien. Visser onderstreept dat de Zweedse muzikanten nooit toestemming geven voor andere teksten op hun muziek. De boodschap van een tekst en de melodie vormen volgens hen een geheel waar niet aan getornd mag worden. Uiteindelijk is het aan hen welk gebruik van hun muziek ze toestaan, zegt hij.
Visser benadrukt dat ABBA niet een stokje steekt voor elke uiting en dat het nummer dus wel live ten gehore gebracht mag worden. Maar de band trekt een grens bij het uitbrengen van de muziek op streamingdiensten, waar geld aan wordt verdiend.
"Dikke Pens is volgens de auteurs een verminking van het origineel", zegt Visser. Het origineel van ABBA wordt geschaad bij langdurig gebruik van het nummer door De Kapotte Kachels. De advocaat noemt het commercieel willen uitbrengen van het nummer een "goedkope manier om mee te liften op het succes van een ander". "Een grapje moet kunnen, maar het grapje moet ook weer stoppen. Een humoristische bedoeling is geen vrijbrief om andermans werk eindeloos te exploiteren."
Tijdens de zitting steggelen beide partijen nog over vorderingen en wie moet opdraaien voor de proceskosten.
De Kapotte Kachels zijn bereid concessies te doen en zeggen het nummer niet op Spotify te willen om er geld aan te verdienen. Ze zijn bereid een licentie te regelen en de volledige inkomsten naar de mannen van ABBA te laten gaan en hun nummer alleen binnen Nederland aan te bieden. "Als ABBA de 3.000 euro wil die we aan streaming hebben verdiend, dan mag dat", zeggen De Kapotte Kachels.
Dat ziet Universal Music niet zitten. Ulveaus en Andersson komen er dan op Spotify als componisten bij te staan. "Dan lijkt het alsof ze erachter staan en dat staan ze niet", legt advocaat Visser uit.
Aan het einde van de zitting test de rechter nog eens de bereidheid van beide partijen om met elkaar tot een oplossing te komen. De Kapotte Kachels staan ervoor open, maar Universal Music ziet daar geen heil in.
En dus doet de rechter, in verband met de zomervakantie met een kleine slag om de arm, op 29 juli uitspraak.
Source: Nu.nl algemeen