De Verenigde Staten en Iran staan op het punt een voorlopig vredesakkoord te sluiten om hun conflict definitief te beëindigen. Een uitgelekt veertienpuntenplan schetst onder meer het per direct opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade, een wederzijdse wapenstilstand en een herstelfonds van honderden miljarden dollars.
Definitief vredesakkoord VS en Iran binnen zestig dagen
De intentieverklaring luidt een onmiddellijk einde in van de gevechten op alle fronten, inclusief de strijd in Libanon. Vanaf de ondertekening beloven Washington en Teheran elkaars soevereiniteit te respecteren en zich niet langer in elkaars binnenlandse zaken te mengen. De ceremoniële ondertekening van het document staat gepland voor vrijdag 19 juni in het Zwitserse bergresort Bürgenstock.
Binnen maximaal twee maanden moeten deze eerste afspraken leiden tot een definitief vredesakkoord. Tot die tijd bevriezen beide partijen de huidige militaire en politieke situatie. Dit betekent concreet dat de VS geen extra troepen naar het Midden-Oosten stuurt en geen nieuwe sancties oplegt. Iran belooft op zijn beurt de uitbreiding van zijn nucleaire programma te pauzeren.
Vrij baan voor scheepvaart en afbouw sancties
Zodra de handtekeningen onder het voorlopige akkoord staan, beëindigen de Verenigde Staten de zeeblokkade. Binnen dertig dagen moet het scheepvaartverkeer naar Iran weer op het vooroorlogse niveau zijn. Iran draagt tegelijkertijd de verantwoordelijkheid voor het weghalen van zeemijnen, zodat de belangrijke handelsroute van de Perzische Golf naar de Golf van Oman weer veilig toegankelijk is. Zodra het definitieve verdrag rond is, trekt de VS bovendien binnen dertig dagen zijn militairen terug uit de nabije regio.
Voor de Iraanse economie is de vlotte afbouw van westerse sancties cruciaal. Het Amerikaanse ministerie van Financiën zal snel ontheffingen verlenen, waardoor Iran weer ruwe olie en petrochemische producten mag exporteren. Ook worden alle bevroren Iraanse staatsbezittingen vrijgegeven, zodat de Iraanse centrale bank hier weer vrij over kan beschikken. Pas nadat Iran garanties heeft dat deze sanctieverlichting en de vrije doorvaart in de praktijk worden nageleefd, starten de onderhandelingen over de resterende details.
Miljarden voor wederopbouw Iran
Om het land economisch op de been te helpen, wordt een wederopbouwfonds van zeker 300 miljard dollar opgericht. Dit fonds draait volledig op privaat investeringskapitaal in plaats van overheidssubsidies of herstelbetalingen. Inmiddels is ruim de helft van dit bedrag al toegezegd door internationale investeerders. Een nieuw in te stellen toezichtsmechanisme gaat de uitvoering van deze plannen strikt bewaken.
Tot slot benadrukt Iran in het verdrag dat het nooit kernwapens zal produceren. Volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance krijgt Teheran overigens pas daadwerkelijk toegang tot het miljardenfonds als het zijn huidige voorraden verrijkt uranium vernietigt en het kernprogramma ontmantelt. De afspraken over dit nucleaire materiaal worden in het slotakkoord verankerd, waarna het volledige vredesverdrag wordt verzegeld met een bindende resolutie van de VN-Veiligheidsraad.
Akkoord over 14 punten plan (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage