Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib heeft haar conflict met het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer bijgelegd, schrijft de huidige voorzitter Thom van Campen in een brief. Hiermee komt een langslepend conflict ten einde over vermeend wangedrag van Arib.
Kamervoorzitter Van Campen meldde woensdag in een brief dat het presidium en Arib na mediation ‘tot een oplossing’ zijn gekomen. De uitkomst past volgens Van Campen bij de Tweede Kamer, ‘met een belangrijke voorbeeldfunctie in de maatschappij, en bij de statuur van mevrouw Arib als oud-voorzitter en Kamerlid’. Hij verwacht dat de kwestie nu gaat liggen en dat ‘de blik op de toekomst kan worden gericht’.
Het conflict draait in de kern om twee anonieme brieven die in de eerste helft van 2022 werden gestuurd naar het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer (het presidium), waarin forse beschuldigingen stonden over vermeend grensoverschrijdend gedrag door voormalig voorzitter Arib (PvdA). Zij zou volgens de klagers ‘een schrikbewind’ hebben gevoerd richting medewerkers. Het presidium besloot daarop een onderzoek te gelasten naar Arib.
Nog voordat Arib formeel op de hoogte was gebracht dat haar eigen collega’s een onderzoek naar haar gedrag startten, werd het nieuws over de beschuldigingen gelekt aan NRC. Arib sprak van een ‘politieke moord’ en wees vrijwel direct met een beschuldigende vinger naar haar opvolger Vera Bergkamp (D66) en een groepje topambtenaren dat kwaad op Arib zou zijn vanwege een reorganisatie die zij had doorgevoerd.
Daarna ontspon zich een moddergevecht dat vele partijen beschadigde. De reputatie van zowel Arib als Bergkamp en enkele topambtenaren liep enorme deuken op. Er werden meerdere rechtszaken gevoerd, waarvan in elk geval nog één hoger beroep liep. Arib stelde tegenover de rechter dat collega-Kamerleden ten principale nooit een onderzoek naar haar hadden mogen starten, omdat zij hiërarchisch niet boven haar stonden.
Zij eiste bij de rechtbank daarom dat het onderzoek naar haar als onrechtmatig bestempeld zou worden. Dat verzoek wees de rechtbank eerder af, maar hierover liep nog een hoger beroep. Over een tegemoetkoming voor het leed dat Arib had ervaren liep (nog) geen rechtszaak, maar daarover werd wel formeel gesproken tussen Arib en het huidige bestuur van de Tweede Kamer.
Inmiddels is er geschikt. Het hoger beroep dat nog liep, is daarmee van tafel. ‘Hiermee komt de procedure voor alle betrokken partijen tot een einde’, schrijft Van Campen. Dat het presidium en Arib er op deze manier uit zijn gekomen, is volgens hem ‘in het belang van alle betrokkenen’.
Over de inhoud van de mediation wil Van Campen niets zeggen, behalve dat Marjolein Moorman (Progressief Nederland) in dat proces het presidium vertegenwoordigde. Niet alleen Arib, maar ook de huidige Tweede Kamerleden en de huidige ambtelijke top zullen de kwestie graag achter zich laten. Al zal niemand de erkenning voelen die ze wilden. Over het door Arib gewenste eerherstel wordt in de brief van Van Campen niets vermeld.
Afgelopen september toonde een Kamermeerderheid zich nog onthutst over het handelen van zowel Bergkamp als enkele topambtenaren in de zaak-Arib. Zo vond justitie na rechercheonderzoek uit dat twee topambtenaren hadden gelogen tegen het Kamerbestuur toen besloten moest worden over een onderzoek naar Arib.
Ook besprak een groepje topambtenaren stiekem hoe zij de ‘communicatieslag’ van Arib zouden kunnen winnen door schadelijke informatie over haar te lekken naar de media. In deze periode onderhield Bergkamp intensief telefonisch contact met dit groepje ambtenaren.
‘Het SP-Kamerlid Michiel van Nispen heeft het erover dat we destijds zijn belazerd, maar dat is nog zwak uitgedrukt’, zei Martin Bosma (PVV), destijds Kamervoorzitter, afgelopen september over de gang van zaken. ‘Wij zijn enorm in de maling genomen. We hebben meegespeeld in een toneelstukje waar we niet zelf auteur van waren.’ Bosma benadrukt dat misschien niet al het gedrag van betrokkenen strafbaar was, maar zeker wel ‘moreel laakbaar’. Bergkamp ontsnapte aan een strafrechtelijk onderzoek door een procedurefout.
Uiteindelijk besloot een Kamermeerderheid dat de Kamervoorzitter in gesprek zou gaan met Arib over ‘genoegdoening’ of een ‘gebaar’ om tegemoet te komen aan het leed dat haar zou zijn aangedaan. Arib heeft onder meer tienduizenden euro’s aan advocaatkosten moeten betalen en zag haar reputatie aan diggelen gaan. In tegenstelling tot Bergkamp en de topambtenaren kreeg zij daarvoor geen ondersteuning vanuit de Kamer. De schikking die Van Campen nu met Arib heeft getroffen moet vermoedelijk in dat licht worden gezien.
Van de uiteindelijke beschuldigingen tegen Arib bleef na extern onderzoek overigens weinig over. Uit een openbare samenvatting van dat onderzoek blijkt dat Arib tijdens haar voorzitterschap wel ‘rechtstreeks en soms met stemverheffing’ had gesproken tegen tien ambtenaren. Negen van hen zeggen hier ‘emotioneel onder geleden’ te hebben.
Van een schrikbewind was volgens de onderzoekers echter geen sprake. Opmerkelijk is dat vijftien van de negentien gesprekspartners ondanks de verwijten hebben verklaard dat zij Arib als een ‘zeer bekwame voorzitter hebben ervaren die op momenten attent en betrokken was’.
Arib was woensdag niet bereikbaar voor commentaar. Ook Van Campen wil geen extra toelichting geven op de schikking.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant