De geschiedenis van het WK voetbal zit vol verhalen. Elke dag vertellen we er eentje. Vandaag: het verhaal achter de Zaïrees die plotseling uit de muur rende en een vrije trap van de tegenstander wegschoot.
Tijdens het WK van 1974 vond een van de opmerkelijkste momenten uit de WK-geschiedenis plaats. Het gebeurde in de groepswedstrijd tussen Brazilië en Zaïre, zoals de Democratische Republiek Congo vroeger heette.
Met nog enkele minuten op de klok kreeg Brazilië een vrije trap net buiten het strafschopgebied. Drie Brazilianen stonden bij een 3-0-voorsprong klaar om de vrije trap te nemen. Maar nog voordat die werd genomen, stormde Mwepu Ilunga (volledig rechts op de foto) plotseling uit de muur en schoot de bal keihard weg. Rivellino en Jairzinho keken verbouwereerd toe. De scheidsrechter gaf Ilunga geel.
Het leek erop dat Ilunga de spelregels niet begreep, maar achter het incident ging een ernstig verhaal schuil. De verdediger vertelde later dat het geen vlaag van verstandsverbijstering was, maar een protestactie.
Zaïre was destijds een dictatuur onder leiding van president Mobutu Sese Seko. De nationale voetbalploeg stond onder enorme druk om de voormalige Belgische kolonie internationaal te vertegenwoordigen en mocht het regime niet in verlegenheid brengen.
In 1974 debuteerde Zaïre op het WK. Alle spelers op dat toernooi zouden van de FIFA een premie van 30.000 dollar krijgen. In de openingswedstrijd verloor Zaïre met 2-0 van het sterke Schotland, waarna de spelers zoals beloofd hun premie zouden ontvangen.
Maar kort voor de tweede groepswedstrijd tegen Joegoslavië kwamen de Zaïrezen erachter dat een naaste medewerker van Mobutu de FIFA-premies had geïncasseerd. Met het geld was hij in een van de privévliegtuigen van Mobutu terug naar Kinshasa gevlogen. De spelers waren woedend, maar durfden niet in opstand te komen. Ze wisten waartoe Mobutu in staat was. Er verdwenen regelmatig mensen onder zijn bewind.
Zonder goed resultaat terugkeren naar eigen land voelde dan ook als een risico dat niemand wilde nemen. Toch ging het tegen Joegoslavië helemaal mis. Zaïre verloor met maar liefst 9-0, een van de grootste nederlagen ooit op een WK. In de 22e minuut kreeg Ndaye Mulamba rood voor het schoppen van de scheidsrechter bij een opstootje, maar in werkelijkheid had Ilunga de trap gegeven.
In aanloop naar de laatste groepswedstrijd tegen Brazilië werd de druk nog verder opgevoerd. Volgens meerdere spelers had het regime duidelijk gemaakt dat een nieuwe afstraffing onacceptabel was: verliezen mocht, maar niet met meer dan drie doelpunten verschil.
In die wedstrijd kwam Zaïre met 3-0 achter en zorgde Ilunga voor een van de opmerkelijkste momenten uit de WK-geschiedenis. Jarenlang werd zijn actie gezien als onwetendheid over de spelregels, maar Ilunga verklaarde later dat het een poging was om rood te krijgen. De kaart had als protest moeten dienen tegen de regering van Zaïre, omdat die haar financiële afspraken niet was nagekomen.
Zaïre verloor de laatste wedstrijd met 'slechts' 3-0. Vergeleken met de afstraffing tegen Joegoslavië voelde het bijna als een opluchting. De spelers keerden huiswaarts zonder de gevreesde monsterscore. De premies zijn naar verluidt nooit uitbetaald.
Source: Nu.nl algemeen