Zittend zou je beter kunnen uitplassen. Is dat echt zo? En wat is daar het voordeel van?
Een aanrader: een kleine enquête in de vriendenkring over de plashouding van de mannelijke huisgenoten. Vrouw 1: „Zittend. Blijkbaar vinden ze dat fijner, want ik heb ze dat niet gevraagd.” Man 1: „Zittend is relaxter. Hoewel ik dan wel moet uitkijken dat ik niet onder de bril door plas.” Vrouw 2: „Zittend. Nooit hoeven vragen, doen ze uit zichzelf. Maar van mij mag het ook niet anders.” Man 2: „Ik doe staand alleen in de vrije natuur, want daar maakt het niet uit of je goed kunt mikken.”
Conclusie 1: het zijn toch veelal de vrouwen die de wc’s schoonmaken. Conclusie 2, althans in deze bubbel: mannen vinden zitten helemaal oké. Maar wat zeggen de artsen? Zittend zou je beter kunnen uitplassen, hoor je veel, maar klopt dat echt, en wat maakt dat eigenlijk uit?
Eerst even over dat laatste: het is écht zo dat je sneller blaasontsteking krijgt als je vaak niet helemaal goed uitplast. Dat staat in allerlei overzichtsstudies. Ook al stroomt je urine continu door: toch is er een sterk verband tussen hoeveel urine er na het plassen in je blaas achterblijft (altijd wel iets; bij één op de twintig gezonde volwassenen is het meer dan 100 ml) en hoeveel bacteriën daarin leven.
Het klinkt logisch: zittend kun je je beter ontspannen. En een ontspannen bekkenbodemspier is een voorwaarde voor goed kunnen uitplassen. Maar nee hoor. Dé metastudie over staand versus zittend plassen, een Leids artikel in PLOS One in 2014, stelt letterlijk: „Bij gezonde mannen vonden we geen verschil [tussen staand en zittend plassen] in urodynamische parameters.” Die parameters zijn de maximale straalsterkte (in milliliters per seconde), de plastijd en de hoeveelheid achterblijvende urine.
Wat de auteurs wél vonden, is dat mannen met ‘lage-urinewegsymptomen’ enig voordeel hebben van zittend plassen: daarbij blijft er zo’n 25 ml minder urine achter in de blaas. Deze lower urinary tract symptoms, oftewel LUTS, zijn klachten die mensen ervaren bij het plassen of juist bij het ophouden van de plas. Ze hangen bij mannen vaak samen met een goedaardige prostaatvergroting of prostaatkanker. Maar soms gaat het om blaasstenen, blaasontsteking of een vernauwing van de plasbuis. Ook bepaalde medicijnen, alcohol of overgewicht kunnen LUTS veroorzaken.
Een grote studie onder tienduizenden Amerikanen, Britten en Zweden vond dat driekwart van de mannen én vrouwen ‘weleens’ LUTS hebben, en de helft ervaart deze ‘vaak’. Een andere grote, internationale studie meldt dat één op de vijf zelfs ‘ernstige’ LUTS-klachten heeft. Voor al deze mensen zou zittend plassen dus wél kunnen helpen, aldus het Leidse onderzoek.
Maar wacht, is er bij vrouwen eigenlijk ook onderzoek gedaan naar plashoudingen? Jazeker! Vrouwen die staand plassen, bijvoorbeeld met een plasgootje, plassen net zo efficiënt als wanneer ze zitten. Handig voor vrouwen met knieklachten, aldus de onderzoekers, en voor vrouwen die openbare toiletten vies vinden. Wat die laatste betreft: boven de bril hangen werkt net zo goed als zittend plassen, maar de urinestroom komt wel later op gang en is onregelmatiger. Dit vraagt om meer onderzoek, aldus de Chinese onderzoekers. Een Indiaas onderzoek laat overigens zien dat hurken voor vrouwen nóg beter werkt.
Kortom, voor de brede bevolking maakt de plashouding niet uit. Dat zeggen ook de richtlijnen van Nederlandse huisartsen en urologen. Jammer voor de wc-poetsers. Maar zij kunnen deze informatie natuurlijk voor zich houden…
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin