Supporterscultuur Aangezien Nederland, Marokko, Turkije, Curaçao en Kaapverdië aan het WK deelnemen, wordt in het multiculturele Rotterdam voor minstens vijf teams gejuicht. NRC vierde het voetbalfeest 24 uur mee. „Marokkaanse of Turkse mensen, Kaapverdianen: iedereen gunt het mekaar.”
Supporter van Curaçao vieren in Rotterdam de 1-1 tegen Duitsland.
Bij het vorige wereldkampioenschap in 2022 liet Emily Boere „bijna” de naam van verdediger Denzel Dumfries op haar arm tatoeëren, aldus de 22-jarige. In de kwartfinale tegen Argentinië veroorzaakte haar idool een strafschop, na de verloren penaltyreeks kreeg hij een rode kaart voor provoceren. „Ik bewaar de Dumfries-tattoo voor dit WK”, zegt ze. „Als Nederland wereldkampioen wordt, komt-ie op een plek die niet iedereen krijgt te zien”, zegt ze lachend om kwart over twaalf ’s nachts op een terras aan het Stadhuisplein.
Gehuld in een groen shirt met de bedrukking Brasil zit ze met vrienden rond een tafeltap. ‘Niet lullen, maar pilzen’, luidt de aansporing op het reservoir met drie liter bier. Op grote schermen wordt de wedstrijd Brazilië-Marokko getoond. Zelf heeft ze Indonesische wortels, maar ook het Braziliaanse elftal „heeft mijn hart”.
Een paar tafels verderop is Xuxa Natalia da Silva (33), met een Braziliaanse moeder en Nederlandse vader, neergestreken met haar familie. Haar tante draagt een zelf gehaakt topje met de Braziliaanse vlag en heeft groen-gele glitternagellak. „Tira a bola!” (Pak de bal af!), roept ze naar het scherm, zodra Marokko het zestienmetergebied nadert. „Ze kan heel snel een bandana maken”, biedt Da Silva NRC gekscherend aan.
Gezien menig wedstrijd door het tijdsverschil met de Verenigde Staten op een onchristelijk tijdstip wordt uitgezonden, liggen haar kinderen van vier en zes „helaas” al te slapen. Dat de tijdstippen gunstig uitpakken voor familieleden in Brazilië, onder wie haar 99-jarige oma, die voor de aftrap nog even inbelde, verzacht de pijn van het slaaptekort. Wanneer Da Silva even niet naar het scherm kijkt, scoort Marokko.
Op het verwarmde terras aan het Stadhuisplein bevinden de Marokkaanse supporters zich in de minderheid, merkt Amar Azarkan. Met fanatiek supporteren is dat wel „een beetje te compenseren”, denkt hij. „Marokko is gewoon m’n bloed, mijn ouders zijn daar geboren”, verklaart hij zijn hartstochtelijkheid.
De geneeskundestudent knabbelt samen met z’n tweelingbroer en een studievriend, alle drie negentien jaar, op nacho’s om de spanning weg te nemen. „Ik raak gestrest als Brazilië een kans krijgt”, zegt hij. Dat blijkt terecht: de Brazilianen scoren niet veel later de gelijkmaker.
Tot Azarkans verbazing ploft een lange jongen in een bodywarmer pal voor z’n neus neer. Zicht weg. In goed overleg en met een horizontale vegende handbeweging maakt Azarkan duidelijk hoeveel centimeter de nieuwe buurman moet opschuiven. De wedstrijd is zo spannend dat zelfs de polaroidfotograaf voetbal prefereert boven tulpen verkopen.
In de 85ste minuut komt de serveerster langs voor een laatste ronde. Terrasgangers proberen haar beleefd aan te kijken tijdens het bestellen, maar hun ogen bewegen onvermijdelijk naar de televisie.
Uiteindelijk blijft het 1-1. Aan een tafel naast Azarkan, waarover een Marokkaanse vlag is gedrapeerd, opent iemand gokapplicatie Toto op z’n telefoon. De quoteringen voor Australië-Turkije, de eerstvolgende wedstrijd, lichten op.
Curaçao verloor uiteindelijk met 7-1 van Duitsland.
Met kleine oogjes betreden Turks-Nederlandse (jonge)mannen rond half vijf ’s ochtends de Mevlana Moskee, op circa tien minuten fietsen van het Stadhuisplein. Velen hebben Brazilië-Marokko uitgekeken, sommigen hebben de nacht doorgehaald.
Of Australië verslagen wordt? „Je weet het nooit”, zegt imam Ismail Mercimek grijzend. „De bal is rond, zei Johan Cruijff.” Het ochtendgebed is vanwege de wedstrijd drukker bezocht dan normaal, merkt hij. „Thuis bidden kan ook, maar hier met z’n allen nadien naar Turkije kijken, is veel gezelliger.” Iedereen krijgt een kopje linzensoep en snee Turks brood.
Onlangs werd de moskee bezocht door ongewenste gasten. Een zestal gooide bierflesjes tegen het gebedshuis en urineerde tegen de muur. „We hebben inmiddels een dikke huid”, zegt Mercimek. Hij heeft niet de illusie dat het WK maatschappelijke polarisatie wegneemt. Toch laat het toernooi volgens hem zien dat Nederlanders ondanks „onderlinge verschillen, geen géschillen” hoeven te hebben.
Na het bidden wordt de gebedsruimte, met rood tapijt, kroonluchter en ingelijste koranverzen, verruild voor een hagelwitte zaal met een beamerscherm. Onur Ozay (38) prikt een slinger met vlaggen van Turkije in het systeemplafond.
Turkse fans kijken naar de WK-wedstrijd tegen Australië in de Mevlana Moskee in Rotterdam.
Na 24 jaar doet Turkije weer mee aan een WK, zegt Ozay trots. „Mijn zoon maakt het voor het eerst mee.” Zijn neef is naar de Verenigde Staten afgereisd en heeft beloofd video’s vanuit het stadion te sturen. „Misschien zien we hem wel in beeld”, zegt Ozay hoopvol.
Ozay, met rood-witte narrenmuts en rood Turkije-trainingspak, heeft de opvallendste outfit in de stampvolle zaal. „Voor m’n deur is het nog gekker.” Drie weken eerder hing hij de eerste Turkse en Nederlandse vlag op. „Een Turk zonder vlag kan niet, hè.” Inmiddels hangen twintig vlaggen aan de gevel. Voor het project huurde hij een hoogwerker. „Ik hoop niet dat ik over drie weken alles weer weg moet halen”, lacht hij.
Naast Ozay staat Arda Eren (19), voorzitter van de jongerencommissie van de moskee. „Normaal gesproken word je dat pas vanaf je 21ste”, zegt hij trots. Het vroege tijdstip komt wat ongelegen, vertelt hij. „We houden van toeteren, kunnen onze vrolijkheid niet inhouden.” Maar deze zondagochtend „gaan we zoveel mogelijk proberen om” mensen die nog slapen „niet te storen”.
Omdat Turkse commentators „harder schreeuwen en meer meeleven”, staat een livestream van de Turkse Radio-Televisie (TRT) op. Halverwege de eerste helft loopt het beeld een paar keer vast. „Refresh effe!”, klinkt het vanuit de zaal. En later: „Zet gewoon NPO aan! Beter dan vastlopen.”
De verplichte NPO-reclame lijkt uren te duren; Jacob Derwig spreekt de zaal toe over een pensioenbelegger. Daarna is NOS-commentator Ragnar Niemeijer aan het woord. „Hij doet z’n best” geeft Eren toe „maar hij kan de Turkse zachte G niet uitspreken.” In de tweede helft klinkt weer de vertrouwde Turkse verslaggever.
Na het laatste fluitsignaal, Australië wint met 2-0, springt het beeld meteen op zwart. „Sjongejonge, niet leuk”, verzucht iemand. De stoelen worden snel opgestapeld voor de koranlessen, die om 10.00 uur beginnen. Een jongen achter in de zaal is weggezakt in diepe slaap. Drie jongens wekken hem door te doen alsof Turkije een doelpunt heeft gescoord.
Supporters van Curaçao.
Voor de aftrap werd het volkslied gezongen.
Supporters vieren de 1-1 tegen Duitsland
„Als ik zeg blue dan zeggen jullie wave. Blue, wave, blue, wave!”, klinkt het terug in de binnenstad vanaf het podium op het Schouwburgplein. Duitsland-Curaçao wordt op een groot scherm uitgezonden. Een man rijdt rondjes om het plein op een fatbike versierd met Curaçaose vlaggetjes. „Jullie slapen nog, Rotterdam zijn we wakkerrrrr?”, vraagt de ceremoniemeester een halfuur voor de aftrap.
Om de rijkversierde, geschminkte menigte op te zwepen, zet de Curaçaose artiest D-kaya – gouden ketting, zwartgrijze sik – meezingnummer ‘Billentrein’ in: „Zijn je billen groot of zijn je billen klein? Het maakt echt niet uit, stap maar in de Billentrein.” Aan die oproep wordt gehoor gegeven door de supporters.
Wanneer Livano Comenencia in de 21ste minuut de 1-1 scoort voor Curaçao, vliegen mensen elkaar om de hals. Via FaceTime maken ze thuisblijvers deelgenoot van de feestvreugde.
„We zijn een grote familie en het is geweldig wat ze hebben neergezet”, zegt Sidris van Sauers (54), zelf van Surinaamse komaf. „Ook al is het een klein eiland, je hoort er gewoon bij op dit niveau. En ze scoren gewoon tegen Duitsland!”
De WK-deelname noemt Van Sauers ”een boost voor de identiteit” van mensen van kleur, die in Nederland „als tweederangsburgers worden behandeld”. „Elke racistische opmerking van Johan Derksen op landelijke televisie voelt als een messteek in de rug.” Het voetbalelftal laat zien dat Curaçao „niet alleen een paradijs voor Europese migranten – ik weiger expats te zeggen – is”, vervolgt ze. „Het is een eiland met geschiedenis en trots”, aldus Van Sauers.
„Bij het vorige WK vierde de hele buurt feest voor Marokko”, vertelt de in Rotterdam-West woonachtige Van Sauers. „Nu hoor je overal het nummer ‘Mama Wa”. Marokkaanse of Turkse mensen, Cabo’s [Kaapverdianen], iedereen is blij en gunt het mekaar.”
Wanneer de wedstrijd is afgelopen, Duitsland wint met 7-1, verplaatst de menigte zich naar de omliggende kroegen om Nederland-Japan te kijken. Twee vrouwen in Curaçaose voetbalshirts en witte rokken schakelen moeiteloos over en swingen de pan uit op Wolter Kroes’ ‘Viva Hollandia!’