Voetbal en politiek
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Eindelijk rolt de bal, maar de WK-openingsceremonie zal Gianni Infantino nog lang heugen. De FIFA-baas werd in Mexico onthaald met een fluitconcert. Terecht, want de FIFA-leuzen over verbroedering, inclusie en antiracisme klinken holler dan ooit, nu het WK een feestje is geworden dat alleen nog kan worden beleefd met een dikke portemonnee of met het juiste paspoort. Normaliter wordt van gastlanden verwacht dat ze de regels aan de grens tijdelijk versoepelen, maar dat is buiten Donald Trumps Amerika gerekend, waar een gure wind waait, feestje of niet. Bijna dagelijks zijn er incidenten waardoor mensen niet naar het WK kunnen, of alleen met lood in de schoenen.
Veel mensen hebben er simpelweg ook geen geld meer voor. De voor het WK gebruikte systematiek van ‘dynamische beprijzing’ levert misschien extra veel geld op, maar leidt ook tot een minder breed toegankelijk evenement. Infantino pareert deze kritiek met het argument dat de hogere recette terugvloeit naar de bij FIFA aangesloten voetbalbonden, ook van landen waar het voetbal financieel minder volwassen is. Dat klinkt heel sympathiek, maar die gulheid levert hem straks ook stemmen op bij zijn mogelijke herverkiezing. Als er iemand is die dit WK wil winnen is het wel Infantino zelf.
Niet voor niets is hij jaren bezig geweest met het paaien van Trump. Vaak zat Infantino nog net niet op schoot bij de president, of het nou ging om Trumps inauguratie of een vredestop rond Gaza. Speciaal voor Trump werd een FIFA-vredesprijs bedacht. Ook Infantino zei vaak: voetbal en politiek moeten gescheiden worden, maar hij handelde er niet naar. Sterker nog: de FIFA-baas heeft het voetbal extreem politiek gemaakt door zijn intensieve flirt met Trump, de man die wereldwijd onrust, verdeeldheid en oorlog zaait, zo’n beetje alles kortom waar de FIFA het medicijn voor claimt te zijn.
Het plan om Trump gunstig te stemmen, is mislukt. Anders dan Mexico en Canada wekken de VS niet de indruk dat ze er een leuk, inclusief feest van willen maken. Een Iraakse voetballer werd urenlang aan de grens ondervraagd. Het Oezbeekse team werd getrakteerd op metaaldetectoren en drugshonden. De Iraanse delegatie besloot, vanwege de oorlog met de VS, Mexico tot uitvalsbasis te maken. De Somalische topscheidsrechter Omar Artan, door de FIFA geselecteerd, werd de toegang ontzegd. Hij is mogelijk verward met een Somaliër die op een Amerikaanse sanctielijst staat. Dat kun je „ongelukkig” noemen, zoals Infantino deed, maar in het licht van Trumps opstelling richting migranten is het een patroon.
Natuurlijk heeft Infantino gelijk als hij zegt dat ze in de VS zelf over hun grensbeleid gaan, maar met zijn slappe reactie liet hij opnieuw zien dat zijn morele kompas gebroken is, zelfs als het gaat om door de FIFA zelf geselecteerde mensen. Je zal er maar voor werken. Infantino schept hiermee een onwenselijk precedent. In 2034 is het WK in Saoedi-Arabië. Het gemak waarmee je van het WK je eigen feestje kan maken, zal daar niet onopgemerkt blijven. Nu de FIFA sport en politiek onmiskenbaar met elkaar verbindt, staat landen in de toekomst niets meer in de weg hetzelfde te doen. De verleiding van sportswashing – autocratische regimes normaliseren met behulp van sportevenementen – is groter geworden. De verleiding om elkaar te boycotten ook.