WK In Dallas is vrijwel geen Nederlander te vinden die op de bonnefooi naar de VS getrokken is. Maanden voorbereiding, duizenden euro’s sparen en een beetje angstzweet zijn voorafgegaan aan dit WK. „Ik wil wel graag weer heel thuiskomen.”
Nederlanders in Dallas kijken met afgrijzen naar Trumps migratiebeleid en oorlogszucht, maar thuisblijven gaat ze te ver.
De overgevlogen dj heeft de Snollebollekes ingezet en een paar honderd Nederlanders deinen in de brandende Texaanse zon van links naar rechts. Opvallend veel van hen dansen op alleen sokken, met oranje vlaggetjes in de hand. Plukjes fans van andere landen, in het geel van Brazilië en het groen van Mexico, hossen mee. „Je kan lullen wat je wilt”, zegt Dinant Westerlaken (44) uit Rijswijk, Noord-Brabant, voordat hij zijn vrouw en tienerzonen het gedruis in volgt. „Maar waar genoeg Nederlanders zijn, is altijd wel een feestje.”
Het WK voetbal is begonnen en de trouwste fans zijn gearriveerd in Dallas, waar Nederland zondag tegen Japan speelt. Zaterdagavond is op het officiële fanfestival een ‘Oranje Hour’ georganiseerd. Zondag is er een mars in de buurt van het stadion voor de meegereisde supporters van het Nederlands elftal.
Het zijn extreem goed voorbereide supporters, zo blijkt. Want in tegenstelling tot op veel andere eindtoernooien is hier vrijwel geen Nederlander te vinden die is afgereisd op de bonnefooi, zonder wedstrijdkaarten. Daarvoor is de trip naar de Verenigde Staten voor Oranjefans veel te duur en ook veel te politiek spannend.
Westerlaken volgt „het nieuws niet zo”, zegt hij, en dus ook het doen en laten van president Donald Trump niet. Maar hij heeft wel vrienden en collega’s die tegen hem zeiden: „Ik zou nu absoluut niet naar de VS gaan.”
Hij reist al twintig jaar het Nederlands elftal achterna. Naar het EK in Duitsland ging hij met een groep van zeventien familieleden en vrienden, dit keer zijn ze met negen. Vanwege de kosten of vanwege Trump? Een beetje van allebei, denkt hij, en haalt zijn schouders op. „Met elk land is wel wat.”
Verscheidene supporters die het Nederlands elftal overal volgen zeggen hun twijfels te hebben gehad. Zij mijden het nieuws niet en kijken met afgrijzen naar Trumps gedrag en migratiebeleid, en de oorlog in Iran. Maar thuisblijven om een statement te maken „tegen beleid waar je niets aan kan doen”, gaat ze te ver. Naar Rusland (2018) en Qatar (2022) zijn velen ook ‘gewoon’ gegaan. Wel hebben ze zich voor dit WK extra voorbereid, vooral uit angst voor Trumps immigratiebeleid.
Femke van den Donker en Luca Schaap hebben voor de gelegenheid een camper gehuurd.
„Het is nu niet de ideale situatie om hier te zijn”, zegt Femke van den Donker (22) uit Biddinghuizen. Ze is voor het eerst „in het grote Amerika”, waar ze samen met haar vriend Luca Schaap een camper heeft gehuurd om mee rond te rijden tussen de drie groepswedstrijden, in Dallas, Houston en Kansas City. Ze vond het „wel even spannend bij de douane”. Al weet ze dat de grenspolitie het niet op mensen zoals zij voorzien heeft, zegt ze, terwijl op een groot scherm te zien is dat Marokko scoort tegen Brazilië.
Ze hoorde ook van een schietpartij in de buurt van het Nederlandse trainingskamp in Kansas City. „Dat het in Amerika, waar iedereen een wapen kan hebben, gevaarlijker is dan bij ons, is natuurlijk altijd al zo geweest.”
Marco van den Heuvel (47) uit Maastricht heeft zich extreem goed voorbereid op zijn reis naar de VS. „Ik heb zeker vijfhonderd berichten op Facebook gewist, heel veel foto’s verwijderd en WhatsApp helemaal schoongeveegd.” Een vriend met wie hij hier samen is trekt een wenkbrauw op en kijkt hem verbijsterd aan.
Marco van den Heuvel haalde voor de zekerheid Trumponvriendelijke memes van zijn telefoon.
Van den Heuvel was bang was hij dat hij bij aankomst in de VS zou kunnen worden teruggestuurd omdat er Trumponvriendelijke memes op zijn telefoon stonden. „Ik stuur die dingen niet, hè, voor de duidelijkheid. Maar ze worden met mij gedeeld in allerlei groepen. Ik dacht: straks pakken ze mij daarop.”
Hij is ook bang voor aanslagen „vanwege die angstaanjagende oorlog”. En ook wel een beetje voor de lokale bevolking. De buurt waar het fanfestival is opgezet heeft betere tijden gekend. Het stadion waar Nederland tijdens het WK in 1994 verloor van Brazilië staat in dit park, maar wordt nauwelijks meer gebruikt. Tuinen van verpauperde huizen liggen vol met afgedankt meubilair. Bij de nabijgelegen tramhalte hangen jonge en oude mannen rond met ontblote bovenlijven en een wazige blik in hun ogen. „Het leek wel een getto. Ik dacht dat ik in een film terecht was gekomen”, zegt Van der Meulen. Hij is, zegt hij onder een wit zonnehoedje, „erg op mijn hoede”. „Ik wil wel graag weer heel thuiskomen.”
Westerlaken, Van den Donker en Van den Heuvel zijn allemaal trouwe fans die overal ter wereld uit- en thuiswedstrijden bezoeken. Zelfs voor oefenwedstrijden reizen ze mee. Van den Heuvel begon in 2000 en heeft sindsdien bijna tweehonderd keer voor het Nederlands elftal in het stadion gezeten. Via een puntensysteem bij de Nederlandse voetbalbond KNVB hebben de trouwe fans redelijk goedkope kaarten kunnen krijgen: voor tussen de 50 en 200 euro. Op de doorverkoopmarkt kost een plek in het stadion in Dallas een dag voor de wedstrijd minstens 1450 euro.
Toch is het toernooi wel duur: vliegtickets van rond de duizend euro, dure overnachtingen of campingplaatsen, eten en drinken waar je in de VS makkelijk 100 dollar per dag aan kwijt bent. De partner van Van den Heuvel heeft een hotel gevonden dat per persoon nog geen 200 dollar kost, voor zes nachten. Dat betekent wel dat ze een uur en drie kwartier onderweg zijn naar het stadion, met openbaar vervoer. „Wij moeten dit soort dingen uitzoeken, anders kan ik het niet betalen”, zegt Van den Heuvel, die „in de reclame” zit, na jaren gewerkt te hebben als bezorger en in de bouw.
Hij let op elke cent. „Ik heb hier één biertje gedronken. Het was lekker hoor, maar het koste me 20 dollar. Dus ik drink vanaf nu wel cola.”
Westerlaken, service engineer van scheepsinstallaties, is daar minder mee bezig geweest. Hij gunt zijn zonen van 17 en 16 een „once in a lifetime” ervaring om in de VS een WK mee te maken. Hij heeft wel geld opzijgezet voor deze reis, maar ziet achteraf wel „hoeveel duizenden euro’s” die gekost heeft.
Op het fanfestival is goed te zien hoe divers de populatie van Dallas is. Er lopen veel van oorsprong Mexicanen rond. Supporters van Colombia en Ecuador zijn al vertegenwoordigd. De stemming valt een beetje stil als de grote horde Braziliaanse fans beduusd toeziet hoe hun land slechts 1-1 gelijkmaakt tegen Marokko. Er lopen ook gemengde gezinnen rond: de ouders in shirts van de verschillende landen waar zij vandaan komen, kinderen in blauwe shirtjes van de VS.
Buiten het festival is in Dallas weinig te merken van het WK. Het stadion ligt in een ‘entertainment district’ in voorstad Arlington. „Er zijn hier veel kroegen waar je, als je voetbal wilt kijken, wordt geroepen dat een honkbalwedstrijd van de Texas Rangers belangrijker is”, zegt Raoul Bowman (42). „Mensen zijn hier in het zuiden van de VS alleen maar bezig met Amerikaanse sporten, met teams waar ze lokaal patriottisme voor voelen.” Een puike overwinning van de VS op Paraguay (4-1) in hun eerste groepswedstrijd, heeft nog geen WK-koorts aangewakkerd.
De Amerikaan Raoul Bowman (rechts) liep ooit voetbalstage bij Sparta. Samen met Kevin Kok drinken ze wat bij Henk’s Deli in Dallas, een restaurant met onder meer Nederlandse gerechten.
Zoals best een aantal Amerikanen die geen woord Nederlands spreken en er geen familiebanden mee hebben, draagt ook Bowman een oranje shirt. Hij liep ooit een voetbalstage bij Sparta. Zaterdagavond staat hij met een vriend die wel Hollandse wortels heeft, Kevin Kok (42), te drinken bij een restaurant dat Henk’s Deli heet. Henk zelf is niet meer, maar het restaurant wordt nog gerund door de kinderen die hij kreeg nadat hij in 1959 naar de VS emigreerde.
Hoe verder Nederland in het toernooi komt, hoe meer Amerikaanse fans er waarschijnlijk zullen aanhaken. En na de groepswedstrijden kan een nieuw contingent supporters invliegen. Hebben de meegereisde fans er vertrouwen in, ondanks de matige oefenreeks voorafgaand aan het toernooi? „Ooit moet ik toch meemaken dat Nederland een toernooi wint”, zegt Luca Schaap (23), maar hij denkt niet dat dat dit jaar zal zijn. Zijn vriendin Femke van den Donker houdt moed. „Ik hou niet van al dat pessimisme. Ik heb Nederland in mijn Scorito (voetbalpoule) gewoon als winnaar ingevuld. Als wij er zelfs als supporters niet in geloven, wordt het nooit wat.”