Fictie Schrijver Maarten Inghels geniet ervan om zijn eigen ruiten in te gooien „omdat het uitzicht dan helderder is”. Zo waagt hij zich nu aan een literair portret van de Belgische kroonprinses, dat waardig en eervol moet worden, aldus de koninklijke opdrachtgever.
De Belgische koning Philippe (links) en prinses Elisabeth van België tijdens de Belgische nationale feestdag in Brussel in 2023.
Maarten Inghels: Achttien. Das Mag, 217 blz. €22,99
Omdat Maarten Inghels (1988) inmiddels een jaar of achttien publiceert gaan je gedachten tijdens het lezen van het nieuwe Achttien onwillekeurig een paar keer uit naar de vraag wat al zijn boeken toch met elkaar gemeen hebben. Totdat er plotseling, mooi richting het einde van de roman, een zin staat die al je eigen denkwerk goeddeels overbodig maakt. „Soms genoot ik ervan”, zo reflecteert de Vlaming op zijn eigen schrijfpraktijk, „om mijn eigen ruiten in te gooien omdat het uitzicht dan helderder was. Ik koesterde mijn roekeloosheid. Dat wat ons kan vernietigen wilde ik zo dicht mogelijk naderen, zoals sommigen overmoedig op vulkanen balanceren of zich naar de maan laten schieten. Ik bracht mijn tijd door bij meesteroplichters, olifanten en koningskinderen – dingen die mij konden vermorzelen, vertrappelen of wraken.”
Op de olifanten en meesteroplichters komen we zo terug, maar het zijn de koningskinderen die Inghels nadert in Achttien, als hij beschrijft hoe hij enkele jaren geleden werd benaderd om een literair portret te maken van Elisabeth van België, de kroonprinses van zijn thuisland die destijds op het punt stond om de volwassen leeftijd te bereiken. Inghels zou er in zekere zin mee in de voetsporen treden van Hella Haasse (die in Nederland Beatrix portretteerde), Renate Rubinstein (die dik veertig jaar geleden tegen Willem-Alexander aan kroop) en Claudia de Breij, die prinses Amalia enkele jaren terug om- en beschreef.
Inghels had wel oren naar de opdracht, schrijft hij. Al krijgt hij van een „ordonnansofficier” onmiddellijk te horen dat een en ander met een strak gereguleerd pennetje geschreven dient te worden. „Het resultaat”, zo wordt hem voorgehouden, „moet waardig zijn, eervol en stijlvol”.
Gelukkig zit het met de financiële beloning wel snor en is het ook een aangename verrassing dat Elisabeth een liefhebster van poëzie blijkt te zijn. Maar, en daarmee komen we dan in de buurt van de bedreiging die Inghels in de bovenstaande alinea uiteenzette, ze spant hem ook meteen voor haar karretje. Hij mag dat portret schrijven, maar dan moet hij voor haar de boer op met de gedichten die ze zelf schreef. Want dat kan een prinses natuurlijk niet zelf doen. Inghels stemt ermee in, waardoor hij niet alleen meer schrijver is, maar ook een veredelde literair agent en hij de gedichten aanbiedt bij diverse media. Bovendien zal later blijken dat ook prinsessen de mosterd soms bij een ander halen.
Heeft dit allemaal plaatsgevonden? Och, Inghels is een soort hedendaagse baron van Münchhausen, iemand die zichzelf wentelt in het ijsbad van verdichtsels en zo de energie vindt om tot vertellen te komen, dus wat zou het voor zin hebben om het allemaal dood te checken? Zat ‘meesteroplichter’ Piet Van Haut hem op de huid toen hij over hem schreef in Het mirakel van België (2021)? En trok Inghels, zoals te lezen viel in het vorig jaar verschenen, zeer geslaagde Hannibal & Gideon (2025), daadwerkelijk over de Alpen met een buitgemaakte olifant? In het boek wel, en dat was genoeg. Het was allemaal zo smakelijk verteld dat je er niet alleen wel bij had willen zijn, maar dat je ook vaak echt bij leek te zijn, en daar gaat het toch om.
Geldt dat ook voor Achttien? Mwoah, dit is toch een klein stapje terug, iets wat vooral veroorzaakt wordt door de vrijblijvendheid ervan. Het is een verslag van een portretpoging, een impressie van zijn eigen vaderschap, een terugblik op de fantasievolle beginjaren van zijn eigen schrijven, een reflectie op de hardere, illusieloze instelling van de generatie die na hem kwam; Inghels is er maar ten dele in geslaagd om het allemaal met elkaar in verband te brengen. Het hoeft niet echt te zijn, maar zo moet het wel overkomen.