Nieuwe muziek De bas van Barrett bobt in de William Barrett Band, Violet Grohl reist terug in de tijd naar de gruizige jaren negentig en de boxset van de Koningin Elisabethwedstrijd zit vol verhalenvertellers en muzikale badmintonners op de cello.
Naast muzikanten die hun instrument tot in de puntjes beheersen, zijn er voor een sterke jazzsessie vooral een paar goede ideeën nodig. Een beginnetje, een vertrekpunt en dan zien we wel. Bassist William Barrett heeft dat goed begrepen én heeft geen gebrek aan ideeën.
William Barrett Band
Live in Amsterdam
Zijn debuutplaat als bandleider Live in Amsterdam is samengesteld uit vier avonden live op het minipodium van de Roode Bioscoop in Amsterdam. Hij en de drie andere leden van zijn William Barrett Band zijn jong, maar ervaren in de Nederlandse jazzscene. Barrett speelt vaak en veel, onder meer in bands van Kika Sprangers.
In zijn eigen band gaat hij speels te werk, met hints naar spiritual jazz, maar dan aards en behapbaar. De titel van de openingstrack, ‘Plato’s Invitation’, is goed gekozen: een muzikale uitnodiging om een thema van alle kanten te bekijken. Wat zou er gebeuren als je het ondersteboven houdt? Maar het hoeft niet complex te worden om diepgang te krijgen. Je nestelt je in een stoel, mijmert even weg bij die uitnodiging van Plato en een minuut later is de conversatie alweer vergevorderd, maar je kunt nog aanhaken.
De bas van Barrett bobt. Hij versnelt en vertraagt, soms zijn de snaren slechts de wijzers van een klok die niet tikt maar bonst: bim-bom. Het biedt de ruimte aan drummer Wouter Kühne om zijn stokken te laten ratelen op de snaredrum. Geen lange roffels, maar een constante aanmoediging die de luisteraar het hele album lang alert houdt. Gijs Idema zorgt op gitaar voor kalmte en diepgang, Mo van der Does op sax kiest de meeste ruimte om uit te waaieren.
Vanuit het vertrekpunt van Plato’s uitnodiging eindigt het album in de lucht, met de track ‘Spreeuwenballet’. Een kalme zomeravondlucht van warme bastonen vult zich langzaam met gekwetter en gefladder in choreografie. Meer dan een goed idee en vier avontuurlijke muzikanten heeft een jazznummer niet nodig.
Leendert van der Valk
Violet Grohl
Be Sweet To Me
Wie graag tijdreist, kan terecht bij Violet Grohl. Be Sweet To Me, het debuutalbum van de 20-jarige zangeres-gitariste, klinkt als een enkele reis begin jaren negentig. Dat was de tijd van sombere, gruizige, slepende rockmuziek oftewel grunge. Het was de tijd van houthakkershemden, Dr. Martens-laarzen en groepen als Pearl Jam, Soundgarden of Nirvana. De beste nummers uit deze periode vielen op door een verwijzing naar Black Sabbath, die licht vertraagde gitaargrooves hoor je terug bij Grohl.
Een andere overeenkomst is de slepende zang in liedjes als ‘595’ en ‘Bug In The Cake’ die, zoals bij ‘Bug..’, in het refrein omslaat naar paniekerige uithalen. Het is allemaal typisch ‘grunge’, de muziekstijl die destijds een duister levensgevoel uitdroeg en onder de aandacht bracht: van verwaarloosde tieners die zich bezighielden met drugsgebruik en rockmuziek. Sommigen werden succesvol.
Violet Grohl is de oudste dochter van Dave Grohl, zanger van Foo Fighters en ooit drummer van Nirvana. Hoewel ze naar verluidt op haar veertiende al handig was met digitale muzieksoftware, heeft Violet zich gedrenkt in gitaarrock. Ze benut de stijlkenmerken alsof het relikwieën zijn, in trage headbang-liedjes, met vervormde gitaarsolo’s en de vertrouwde afwisseling tussen traag en explosief. Haar stem schakelt ondertussen van slepend en pruilend naar fel. Ze kan galmend uithalen, in melodieën die niet erg frapperen. Zo trekken de elf liedjes voorbij als een nostalgische waas: ze zijn goed gereproduceerd maar het geheel beklijft niet.
Het is opvallend hoe weinig massa de drumsound kreeg, het klinkt hier als getik op een kartonnen doos, daar had vader Dave misschien wat advies over kunnen geven. Een verwijzing naar drugsgebruik ontbreekt ook niet: in slotnummer ‘Plastic Couch’ zingt ze „Strung out on the line”: lichamelijk uitgeput door verslaving. Violet Grohl is goed in method acting, de originaliteit groeit wellicht nog.
Hester Carvalho
Bij wie maken bewonderende ‘oohs’ en ‘aahs’ plaats voor die geconcentreerde stilte die alleen écht meeslepend musiceren kan afdwingen? Vorige maand was dat in Brussel de hamvraag tijdens de 75ste editie van de Koningin Elisabethwedstrijd, die voor de derde keer aan de cello was gewijd. Voor wie niet vijf dagen lang twaalf finalisten kon volgen, biedt het concours een boxje met 4,5 uur aan concerto- en kamermuziekhighlights.
Queen Elisabeth Competition: Cello 2026
Diverse artiesten
De 23-jarige Italiaan Ettore Pagano pakte de winst met Prokofjevs Sinfonia concertante: een uitvoering die je niet onberoerd laat. Terwijl de muziek continu van gedaante verandert, weet Pagano een zalige klank uit zijn instrument te toveren. Hij heeft een uitstekend gevoel voor retoriek en muzikale interpunctie: zijn frases bouwt hij op als een badmintonner die de shuttle op het perfecte moment in zijn vlucht terugmept, voor maximaal effect.
In het Celloconcert van Witold Lutosławski toont de tweede en jongste laureaat, de Koreaanse Tae-Yeon Kim (20), zich een ware verhalenverteller. Knap, want in de eerste vijf minuten is het volledig solo cello, zonder gespreid bedje van orkestgeluid. Over die ‘oohs’ en ‘aahs’ gesproken: Kim pakt je eigenlijk meer bij de kladden dan de winnaar. Bij Kim is het alsof je naar een spannend hoorspel luistert, bevolkt door een rijtje uiteenlopende karakters.
De Amerikaanse nummer drie, Leland Ko (28), geeft een bezielde vertolking van Samuel Barbers Celloconcert in a. In de meer lyrische passages van het concert, evenals in Kabalevski’s Cellosonate, blijft hij iets achter in waar de cello juist zo onweerstaanbaar kan zijn: het spinnen van lange, melancholieke draden. Binnen de kamermuziekselectie in deze box maakt de 29-jarige Rus Ivan Sendetsky op dat vlak indruk met Dvořáks Klid (‘Stille wouden’).
Voor een vollediger beeld van winnaar Pagano was het mooi geweest als ook een van zijn kamermuziekoptredens in deze uitgave was opgenomen. Al valt dat bezwaar te relativeren: alle uitvoeringen zijn ook online terug te kijken.
Loni Verweij