Voorjaarsramingen De Nederlandsche Bank gaat in haar jongste economische prognose uit van 2,7 procent inflatie dit jaar, waarna die afneemt. Gezien de energieprijsschok door de oorlog in het Midden-Oosten is dat een opvallend klein effect.
Kantoor van de Nederlandsche Bank (DNB) in Amsterdam.
De inflatie valt dit jaar in Nederland gemiddeld lager uit dan de afgelopen jaren. Ze zal ook lager zijn dan vlak na het begin van de oorlog in het Midden-Oosten werd verwacht. Ook zal de inflatie lager uitvallen dan het gemiddelde in de eurozone. Deze opvallende prognose deed De Nederlandsche Bank deze vrijdag in haar voorjaarsramingen.
Opvallend, want de oorlog, die de energieprijzen heeft opgedreven, woedt almaar voort. En de voorbije jaren lag de Nederlandse inflatie juist hóger dan die in de meeste andere Europese landen.
Volgens de ‘basisraming’ van DNB – ongunstiger scenario’s presenteerde de centrale bank ook – komt de inflatie in Nederland dit jaar gemiddeld uit op 2,7 procent op jaarbasis. In 2025 was dat 3 procent. DNB stelde de inflatieraming voor 2026 bovendien naar beneden bij ten opzichte van een prognose in maart. Toen ging de centrale bank nog uit van 3 procent inflatie.
Het is niet dat de oorlog in het Midden-Oosten geen effect heeft op de inflatie in Nederland. In december, de laatste raming van vóór de oorlog, ging DNB nog uit van 2,4 procent inflatie dit jaar. Maar het verschil met de jongste raming van 2,7 procent kan gering genoemd worden. Zo gaat de Europese Centrale Bank voor de hele eurozone uit van 3 procent inflatie dit jaar, hoger dan DNB voor Nederland verwacht. Vanwege de oplopende inflatie in het eurogebied verhoogde de ECB donderdag de rente.
Vanwaar dit relatief geringe inflatie-effect dat DNB voor Nederland voorziet? Ook voor het jaar 2027 stelde DNB de inflatieverwachting naar beneden bij (van 2,9 naar 2,3 procent). In 2028 wordt 2,4 procent inflatie verwacht.
Bas ter Weel, de recent aangetreden directeur Monetaire Zaken van DNB, gaf er vrijdag tijdens een persbijeenkomst uitleg over. De Nederlandse economie, zei hij, is „heel afhankelijk van de wereldhandel”. Die groeit door de oorlog minder hard, wat de Nederlandse bedrijvigheid schaadt. De Nederlandse economische groei, die toch al aan het afkoelen was, zakt door de oorlog verder in, van 1,8 procent op jaarbasis in 2025 naar 0,8 procent in 2026. „Dit heeft een drukkend effect op de inflatie”, zei Ter Weel.
Waarom ging DNB in maart dan nog uit van meer inflatie? Volgens Ter Weel ging DNB toen uit van hogere olie-en gasprijzen, op basis van marktverwachtingen die inmiddels lager liggen.
De Nederlandse economie, zei Ter Weel, is de voorbije jaren sowieso flink minder vatbaar geworden voor hogere inflatie als gevolg van olie-en gasprijsschokken. Het gebruik van olie en gas is – zeker sinds de Russische grootschalige invasie in Oekraïne in 2022 – flink verminderd. De elektriciteitsprijs dáált juist, zei hij, dankzij „investeringen in duurzame energie”. „We zijn nu minder afhankelijk geworden van energie van elders.”
Daaraan koppelt DNB een politieke boodschap: „Dring de afhankelijkheid van fossiele energie structureel terugen versterk de energie-infrastructuur zoals het overbelaste stroomnet,en doe dit in Europees verband”, staat in het rapport bij de ramingen. Ook andere economische instituten – ECB, industrielandenclub OESO, Internationaal Monetair Fonds – dringen bij overheden aan op versnelling van de energietransitie. Niet alleen meer om klimaatverandering af te remmen, maar ook om economieën beter bestand te maken tegen energieprijsschokken.
DNB benadrukt hoe groot de onzekerheid is rond de voorjaarsraming. Drie scenario’s zijn bijgevoegd bij de basisraming: een „mild”, een „ongunstig” en een „zwaar” scenario. De belangrijkste variabelen daarin zijn de olie-en gasprijzen, die lager dan wel hoger uitpakken, of korter dan wel langer hoog blijven dan in de basisvoorspelling.
In het milde scenario pakt de inflatie nog wat gunstiger uit (2,6 procent in 2026, dalend naar 2,2 procent in 2028). In het ongunstige scenario daarentegen bereikt de inflatie in 2026, 2027 en 2028 een kleine 3 procent. In het zwaarste scenario wordt rekening gehouden met inflatie die piekt op 4,6 procent in 2027. In geen van deze scenario’s zal de Nederlandse economie overigens in een recessie belanden.