Tabakslobby Een Kamermeerderheid wil een campagne van de tabakslobby om EU-wetgeving te beïnvloeden met door AI-gegenereerde bezwaren van burgers een halt toeroepen. Een motie roept het kabinet op met relevante instanties te onderzoeken hoe dit tegengegaan kan worden.
Fabriek van Philip Morris in Bergen op Zoom.
Een Kamermeerderheid is van mening dat een campagne van tabaksfabrikant Philip Morris een „zeer onwenselijke en oneigenlijke vorm betreft van beïnvloeding van beleid”. Dat blijkt uit een motie van CDA-Kamerlid Harmen Krul die mede-ondertekend is door D66, VVD, ChristenUnie, PRO en SP.
Via een QR-code die op posters van billboards en abri’s staat, kunnen burgers met een paar klikken hun bezwaren tegen strenger beleid kenbaar maken bij de Europese Commissie. Een groep artsen, gesteund door De Rookvrije Generatie (de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds), diende eerder deze maand al een klacht in tegen een „misleidende AI-campagne” van tabaksproducent Philip Morris. De gebruiker hoeft alleen bezwaarpunten aan te klikken en in te vullen. „Aangeboden door Philip Morris Benelux B.V.”, staat in kleiner lettertype onder de QR-code.
In de motie roept de Kamer het kabinet op om de klachten van artsen en maatschappelijke organisaties, ingediend bij de Reclame Code Commissie, de NVWA en de Autoriteit Persoonsgegevens, aan te grijpen om zich uit te spreken tegen de campagne. In overleg met de verantwoordelijke toezichthouders moet gezorgd worden dat deze stopt.
„Dit is geen neutrale burgerparticipatie”, zei longpatholoog Danielle Cohen daarover tegen NRC. „Dit is een zorgvuldig ontworpen beïnvloedingscampagne die de indruk wekt dat mensen zelfstandig hun mening geven, terwijl zij in werkelijkheid in een vooraf bepaalde richting worden gestuurd.”
Volgens Philip Morris is het „nadrukkelijk geen reclame voor producten, noch een oproep met een voorgeschreven standpunt, aangezien gebruikers vrij zijn om te schrijven wat zij willen.” De communicatie is volgens de tabaksfabrikant „feitelijk, niet-promotioneel, niet-productgericht en beperkt tot het wijzen op een publieke consultatie van de Europese Commissie”. In een reactie aan het ANP laat de fabrikant zich bezorgd uit over de manier waarop „deelname aan een openbaar, door de Europese Commissie georganiseerd democratisch consultatieproces” wordt neergezet als „ongewenste beïnvloeding”.