Tv-recensie De documentaire ‘De duistere kant van Forum voor Democratie’ was eerder te zien op YouTube dan op tv. PowNed bereikt met deze strategie een ander, waardevol, publiek.
Voormalig partijlid en medeoprichter van JFVD Yernaz Ramautarsing
Voormalig leden van Forum voor Democratie vertellen in de documentaire De duistere kant van Forum voor Democratie (PowNed) over hun ervaringen binnen de partij. Joey (geen achternaam) was jarenlang lid van de jongerentak van de partij, de JFVD. Hij vertelt hoe in een keldertje aan de Amsterdamse grachten mensen geselecteerd werden om op het zomerkamp mee te mogen. Hij mocht niet mee. Hoe voormalig Tweede Kamerlid Freek Jansen lid zou zijn geweest van de extreemrechtse organisatie Erkenbrand en hoe Jansen meermaals openlijk de Holocaust zou hebben ontkend. Joey is zelf van Joodse komaf. Volgens Joey is de hele bestuurslaag van Forum voor Democratie „overtuigd van de superioriteit van het blanke ras”. Die ene keer dat hij zijn zwarte vriendin meenam naar een partijborrel werd hij aangesproken als „een typische Jood die meewerkt aan omvolking”. Wie dat zou hebben gezegd wordt niet duidelijk, dat het schokkend is wel.
Nog drie andere ex-partijleden komen herkenbaar in beeld. De andere bronnen zijn onherkenbaar en met een AI-stem ingesproken. Partijleider Lidewij de Vos is een „puppet”, de partij is een middel om subsidies en wachtgeld mee op te strijken, politiek is bijzaak, zeggen de AI-stemmen. Een sekte, een „cult met een YouTubekanaal”, zegt voormalig lid en medeoprichter van JFVD Yernaz Ramautarsing. Volgens de bronnen ziet de partij in alles een vergezochte complottheorie. De documentaire komt inhoudelijk niet verder dan ‘Forum voor Democratie voor dummies’ met een BOOS-sausje. Wel is het noemenswaardig dat er zo veel oud-partijleden zich nu uitspreken.
Het eindigt met een quote van Ramautarsing: „Ze verdienen miljoenen euro’s aan subsidies elk jaar, daarom moeten ze in de Kamer zitten, voor het geld. Met dat geld bouwen ze de beweging op.” Forum voor Democratie is geen politieke partij, Forum voor Democratie is een complot dat werkt aan „de beweging”. De complotdenkers van FVD zijn volgens de ex-partijleden zélf een groot complot. De pot verwijt de ketel. Iets dat door PowNed niet verder wordt onderzocht.
Voor mensen die deze krant lezen en interesse hebben in politiek zit er weinig nieuws in De duistere kant van Forum voor Democratie. De verhalen blijven anekdotisch. Het internationale extreemrechtse netwerk waar de partij diep in verwikkeld zit, blijft buiten beeld. De door PowNed ingevlogen ‘expert besloten groepen’ beaamt dat de partij sektarische kenmerken heeft. Als je een ‘expert slechtzittende maatpakken bij jongvolwassenen’ had ingevlogen, had die ook geconstateerd dat die kenmerken aanwezig zijn bij de partij.
Het buzzword ’the manosphere’ valt ook nog. Beelden van voormalig partijleider Thierry Baudet en Andrew Tate worden zonder toelichting gepresenteerd als een smoking gun. Het was interessanter geweest als PowNed aan Joey en Yernaz had gevraagd wat voor hen, als dolende jonge mannen, de aantrekkingskracht was van Baudet en zijn partij. Wat het zegt dat zo veel jongeren zich onzichtbaar voelen en heil zoeken in extreem gedachtegoed.
Voor mensen die geen krantenabonnement hebben en al hun informatie van TikTok halen (dat zijn er heel veel) zal de documentaire wel nieuwe informatie bevatten. De documentaire was eerder te zien op YouTube dan op tv. PowNed kiest hier expliciet voor een multimediale manier van verspreiden. De publieke omroep als beginpunt, sociale media, met een levendige commentsectie, als vliegwiel. Via snippets op Instagram en TikTok zal deze informatie een ander publiek bereiken. Of het bijdraagt aan het normeren van de partij of juist voor een zie-je-nou-wel-PowNed-is-ook-links-zwiep zal zorgen, moet blijken. De comments bestaan nu vooral uit mensen die nog harder „FVD!” op hun toetsenbord rammen. Maar, die zijn ook het mondigst. Dat PowNed met deze toegankelijke documentaire een jong publiek zal bereiken is waardevol. Extreem gedachtegoed is geen mening, het is een ideologie die de samenleving zal uithollen. FVD valt niet mee.