Frankrijk en Duitsland stoppen met de bouw van een gezamenlijk gevechtsvliegtuig. De onenigheid tussen vliegtuigbouwers Dassault en Airbus bleek niet op te lossen, zo hebben beide landen geconcludeerd. Bondskanselier Friedrich Merz en president Emmanuel Macron hadden maandenlang geprobeerd het project te redden, maar moesten uiteindelijk erkennen dat de twee bedrijven niet tot een vergelijk konden komen.
Wat was het FCAS-project?
Het Future Combat Air System, kortweg FCAS, moest de opvolger worden van de huidige Franse en Duitse gevechtsvliegtuigen. Het ambitieuze programma omvatte een zesde generatie gevechtsvliegtuig dat nucleaire wapens kan dragen, maar ook zou kunnen samenwerken met onbemande toestellen en een digitaal netwerk van satellieten en grondsystemen, ondersteund door kunstmatige intelligentie.
Het project werd in juli 2017 gelanceerd door de toenmalige bondskanselier Angela Merkel en Macron als symbool van Frans-Duitse defensiesamenwerking. Het programma moest zowel de Duitse Eurofighter Typhoon als de Franse Rafale-vloot vervangen, vanaf ongeveer 2040. Naast Airbus en Dassault was ook het Spaanse Indra Systems bij het project betrokken. De totale kosten werden geraamd op circa 100 miljard euro.
Ruzie over leiding en specificaties
De samenwerking liep jarenlang stroef door fundamentele meningsverschillen. De kern van het conflict was de leiding over het belangrijkste onderdeel: het bemande gevechtsvliegtuig. Dassault wilde duidelijke regie, terwijl Airbus aanstuurde op een samenwerkingsmodel dat de Fransen als log en inefficiënt beschouwden.
Ook de eisen aan het toestel zelf lagen ver uiteen. Merz stelde dat Duitsland geen vliegtuig nodig heeft dat kernwapens kan inzetten of vanaf een vliegdekschip kan opstijgen — een land zonder kernwapens en zonder vliegdekschip. Frankrijk heeft beide wél, en wilde die capaciteiten juist in het nieuwe toestel verankerd zien.
Drones gaan wel door
Frankrijk en Duitsland willen wel samen blijven werken aan de drones, sensoren en ICT die oorspronkelijk als onderdeel van het FCAS-systeem waren gepland. Het gevechtsvliegtuig zelf is daarmee van de baan.
Het besluit valt samen met waarschuwingen van westerse militaire functionarissen over een groeiende dreiging vanuit Rusland, terwijl de Verenigde Staten Europa onder druk zetten om zich te herbewapenen.
Europese defensie-industrie onder druk
Het mislukken van FCAS is niet de eerste keer dat grote Europese defensiesamenwerking stukloopt op nationale belangen. Bij de ontwikkeling van de Eurofighter kozen Frankrijk en Duitsland eerder ook al verschillende paden: Dassault ontwikkelde uiteindelijk zelfstandig de Rafale nadat meningsverschillen over specificaties roet in het eten gooiden. Het schrappen van FCAS onderstreept hoe moeilijk het voor Europa blijft om gezamenlijk een volwaardige defensie-industrie van de grond te krijgen.
FCAS-project (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage