Gevangeniswezen Sinds 1 november 2025 mogen gedetineerden in de EBI nog maar twee advocaten hebben. Nu hebben twee cocaïnesmokkelaars – die door het nieuwe regime geen contact kunnen hebben met hun advocaat bij het Europese hof – zich beklaagd. „Deze regeling schiet haar doel voorbij”, zegt hun advocaat.
De hoofdingang van de PI Vught.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft de Nederlandse staat vragen gesteld over de beperkte toegang van advocaten tot de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Sinds 1 november 2025 mag een gedetineerde nog maar contact hebben met twee advocaten. Dit regime geldt ook voor verdachten in afdelingen met strenger toezicht, de zogeheten AIT’s, in vijf andere gevangenissen in Nederland.
Dit regime, geregeld in de Penitentiaire beginselenwet, is op initiatief van de VVD aangescherpt naar aanleiding van incidenten rond Ridouan Taghi. Deze crimineel had met ten minste vier advocaten contact in de EBI en twee van hen – Taghi’s neef Youssef en Inez Weski – werden veroordeeld voor het doorgeven van boodschappen aan handlangers van Taghi.
Verdachten hebben naast een of meerdere strafrechtadvocaten vaak ook een raadsman die procedeert over detentiezaken, zeker als ze in een streng regime zitten. Daarnaast schakelen verdachten van ernstige strafbare feiten nog een of meerdere gespecialiseerde advocaten in voor procedures bij de Hoge Raad of het Europese Hof.
De zaak waar het Europese hof vragen over heeft gesteld, betreft twee verdachten die in de EBI zitten en al werden veroordeeld voor cocaïnesmokkel en aanpalende feiten: Ali G. en Isaak B. Ze procederen bij het Europese hof over hun plaatsing in de EBI. Gezien ze ook contact hebben met andere advocaten voor andere zaken die nog in Nederland lopen, kunnen ze geen contact hebben met hun advocaat die voor hen procedeert bij het hof. Dat gaat om Sjoerd van Berge Henegouwen, die ook Taghi bijstaat in procedures bij het Europese hof.
Ali G. en Isaak B. beroepen zich op artikel 34 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Van Berge Henegouwen stelt dat hun recht om te procederen bij het Europese hof wordt gehinderd door de beperking tot maximaal twee advocaten. Op grond van die klacht heeft het Europese hof aan de Nederlandse staat gevraagd of het klopt dat de verdachten worden beperkt in hun rechten door het nieuwe EBI-regime. Volgens Van Berge Henegouwen moet de staat die vragen beantwoorden voordat het Europese hof uitspraak doet in deze zaak.
Er is, zo stelt Van Berge Henegouwen, al vanaf het begin veel kritiek op deze regel, door zowel de Nederlandse Orde van Advocaten als de Raad van State. „Bovendien schiet deze regeling haar doel voorbij”, stelt de advocaat. „Als je twee advocaten opzadelt met al het werk voor verdachten in streng regime, dan hebben zij zo veel werk dat ze nauwelijks andere cliënten kunnen hebben. Zo word je financieel afhankelijk van zo’n cliënt – en dat is precies wat je niet moet willen.”.
Het ministerie van Justitie is maandag om een reactie gevraagd, maar die is vooralsnog uitgebleven.