Detailhandel Heeft werkgeversorganisatie VNO-NCW de afgelopen jaren wel goed gezorgd voor alle ondernemers in Nederland – van de multinational tot de buurtsuper om de hoek? Nee, zeggen de supermarkten. En daarom verlaten ze de werkgeverskoepel.
Supermarktketen Jumbo heeft het lidmaatschap van werkgeverskoepel VNO-NCW opgezegd.
Het lidmaatschap van de grootste en meest invloedrijke ondernemersvereniging van Nederland is de contributie niet meer waard, vinden bedrijven en belangenorganisaties in de detailhandel. Zeker niet nu het lidmaatschap van VNO-NCW de komende tijd tonnen duurder wordt.
Naar nu blijkt hebben supermarktkoepel Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en supermarktketen Jumbo hun lidmaatschap van VNO-NCW vorig jaar al opgezegd. Na de opzegtermijn zullen zij per 1 januari 2027 geen lid meer zijn van de belangrijke lobbyorganisatie.
Ahold Delhaize – de grootste supermarktketen van Nederland – en brancheorganisatie Raad Nederlandse Detailhandel (RND) zouden ook willen opzeggen. Maar dat willen woordvoerders van beide organisaties niet bevestigen. De Telegraaf meldde het nieuws zondagavond als eerste.
De werkgeversorganisatie maakt onder meer deel uit van de Sociaal-Economische Raad (SER), een belangrijk adviesorgaan van regering en parlement over sociaal-economisch beleid. VNO-NCW heeft acht zetels in de 36 leden tellende SER.
Het vertrek van de detailhandel legt onvrede bloot die al langer speelt over VNO-NCW. De werkgeversvereniging vertegenwoordigt 150 brancheorganisaties en telt daarnaast 190 ondernemingsleden (grote concerns als Ahold Delhaize en Jumbo). Zeker sinds de fusie met MBK Nederland in 2006 is VNO-NCW zo’n brede club geworden dat de medewerkers op het verenigingsbureau de ene dag een multinational moeten vertegenwoordigen, en de andere dag weer een midden- of kleinbedrijf. In de detailhandel betekent het dat VNO-NCW moet opkomen voor de belangen van de supermarkten én van hun leveranciers. Dat leidt tot algemene, grijze standpunten, is de kritiek. En die verzwakken de macht van VNO-NCW, van oudsher een van de krachtigste lobbyorganisaties in Den Haag.
Volgens het CBL en Jumbo komt hun vertrek in de eerste plaats door de nieuwe structuur voor de contributie die leden moeten betalen aan VNO-NCW, op basis van de loonsom. Bedrijven in de detailhandel zouden meer moeten gaan afdragen, andere sectoren juist minder. Volgens deskundigen zien CBL en RND de contributie toenemen van 200.000 euro per organisatie per jaar naar het dubbele. Hoeveel Ahold Delhaize en Jumbo moeten betalen, is niet bekend.
„De reden van opzegging van het CBL is enerzijds de hoog gestegen contributie, wat anderzijds de vraag opriep of de retailsector daar in de lobby voldoende voor terugkreeg”, zegt een woordvoerder van het CBL. „In een sector met lage marges is het van belang de juiste afwegingen te maken als het gaat om dit soort hoge kosten.”
Jumbo heeft het lidmaatschap opgezegd per 1 januari 2027 „in verband met de hoge kosten”, zegt een woordvoerder. „We zijn als supermarkt altijd kritisch op kosten en hebben in dit geval de beslissing genomen ons lidmaatschap niet te vervolgen.”
Het CBL blijft als werkgeversorganisatie wel „aan dezelfde kant van het touw als VNO trekken”, zegt de woordvoerder. „En we blijven tevens vriend van de Malietoren.” Daar zit het hoofdkantoor van VNO-NCW.
Met de supermarkten verliest VNO-NCW een van de grootste werkgevers van Nederland. In de supermarktbranche werken circa 300.000 mensen. De totale detailhandel, inclusief supermarkten, is goed voor ruim 800.000 werknemers.
Vier jaar geleden vond CBL-directeur Marc Jansen nog dat het waardevol is om lid te zijn van de werkgeverskoepel. „Zodat wij ook kunnen meepraten over onderwerpen die overstijgend aan onze sector zijn. We hebben veel contact met de non-food retail die deels dezelfde belangen heeft.”
Volgens De Telegraaf zou de detailhandel, die relatief veel lager betaalde medewerkers kent, alsmede werknemers in deeltijd, vinden dat VNO-NCW onvoldoende heeft gelobbyd tegen de verhoging van het minimumjeugdloon. De afgelopen vijf jaar is dat harder gestegen dan de cao-lonen en de inflatie. Inmiddels bedraagt het minimumjeugdloon 14,99 euro per uur.
„Daar hebben de supermarkten ook echt wel wat om de oren gekregen”, stelde de nieuwe voorzitter van VNO-NCW, Coen van Oostrom, maandag op de radio. „Als je dan een winkelier bent, heb ik er wel begrip voor dat je zegt: beste VNO, heb je wel goed voor ons gezorgd? Ik snap die vraag.”
Volgens Van Oostrom is het vertrek van de supermarkten „per saldo geen ramp” voor VNO-NCW en voor het draagvlak van zijn organisatie in gesprekken met de regering. Hervorming van het sociaal-economisch beleid staat juist weer volop op de politieke agenda.
Het kabinet-Jetten wil onder meer de pensioenleeftijd verhogen, werkgevers dwingen zelfstandigen die hetzelfde werk doen als collega’s in loondienst te nemen en de duur van WW-uitkering verkorten van twee naar één jaar.
Dirk Mulder, sectorbankier retail bij ING, stelt dat het conflict tussen de detailhandel en VNO-NCW de positie van de werkgevers schaadt. „In het bedrijfsleven is niemand gebaat bij dit conflict. Versnippering is niet goed voor de werkgevers. Zeker nu de hervormingen van de sociale zekerheid op tafel liggen.”