In de rubriek Schermtijd schrijft techverslaggever Rutger Otto wekelijks over het internet. Deze week gaat het over de AI-boodschap van de paus.
Mijn collega Jeroen Kraan noemde het een "jammerlijke timing" dat ik op vakantie was. Nét toen ik heerlijk langs de Portugese kust wandelde, bracht paus Leo XIV namelijk zijn encycliek uit. Die gaat over wat het betekent om mens te zijn nu technologie en kunstmatige intelligentie de wereld in hun greep houden.
Nu laat ik me niet zomaar tegenhouden door een ongelukkige timing. Dus las ik bij terugkomst alsnog de brief van de paus, getiteld Magnifica Humanitas, de magnifieke mensheid. Daar wil ik het toch nog over hebben.
De paus stipt in zijn boeiende relaas van tientallen pagina's keurig alle grote techkwesties van deze tijd aan. Hij waarschuwt voor de mogelijke risico's van AI, algoritmes, cyberaanvallen, de toenemende macht van grote techbedrijven en hun steenrijke eigenaren.
"Technologie is niet simpelweg een gereedschap", schrijft de kerkelijk leider. "Wanneer het de maatstaf wordt die alles beoordeelt, bepaalt technologie wat van belang is. Zo worden mensen teruggebracht tot radertjes in een systeem dat wordt voortgestuwd door een steeds verdergaande drang naar efficiëntie."
Laten we onze menselijkheid niet uit het oog verliezen, waarschuwt de paus. "Het alomtegenwoordige technocratische denkkader waarin we leven, versterkt door de digitale revolutie en AI, heeft als risico dat een antimenselijke visie de standaard wordt."
Volgens Leo XIV kan geen enkele machine de pracht en grootheid van de mensheid vervangen. Laat staan God zelf.
Ondertussen flirt Silicon Valley al jaren met het idee om een goddelijke machine te bouwen. Pogingen daartoe fascineren me mateloos.
In 2015 stichtte een oud-werknemer van Uber zijn eigen kerk: Way of the Future. Die kerk had als doel om "een goddelijk figuur op basis van kunstmatige intelligentie te ontwikkelen". De kerk wilde "door de godheid te aanbidden, bijdragen aan de verbetering van de maatschappij".
Zes jaar later werd de kerk alweer gesloten, maar dat betekent niet dat het idee van een goddelijke machine dood is. De Nobelprijswinnende econoom Daron Acemoglu schreef: "De paar mensen die deze technologie uitbrengen, worden gedreven door een ideologie van controle (over de mensheid) en door een overtuiging dat machines altijd beter zijn dan mensen."
Technologie kan juist ook veel betekenen voor de kerk, als je het aan voormalig Intel-directeur Patrick Gelsinger vraagt. Hij werkt inmiddels bij Gloo, een bedrijf dat AI-systemen bouwt voor religieuze organisaties. "Het is mijn levensmissie om technologie te maken die de levenskwaliteit van mensen verbetert en die de terugkomst van Christus bespoedigt", zei Gelsinger.
Als tech-CEO de rode loper uitrollen voor Jezus Christus, dat wil Gelsinger. Elon Musk gaat een stapje verder door het werk van zijn breinchip Neuralink te vergelijken met wonderen van de Messias. De chips kunnen verlamden laten communiceren via breinsignalen en geven blinden deels hun zicht terug. "Ik zou dit technologie van Jezus-niveau noemen", zei Musk.
Rustig aan, zegt de paus nu tegen deze techbazen. Hij ziet de voordelen van technologie heus, maar roept ook op om na te denken over de manier waarop we die technologie inzetten. "In Christus worden wij geroepen om mee te werken aan het scheppingswerk, en geen onverschillige toeschouwers te zijn van technologische processen die onze vrijheid en verantwoordelijkheid beperken." Amen.
Mijn laatste blog ging over het nut van een zwart-witscherm op je telefoon. Helpt dat om schermtijd te beperken? Dit vonden jullie.
Kun je je vinden in het verhaal van de paus? Laat het me weten! Dat kan in de reacties hieronder of via rutger@nu.nl. Misschien verschijnt jouw bericht komende week in Schermtijd.
Tot volgende week!
Source: Nu.nl economisch