Wethouder Esmah Lahlah De voormalige nummer twee van GroenLinks-PvdA leek nooit te kunnen aarden in de Tweede Kamer. Nu wordt ze wethouder in Amsterdam. „Ze is wars van politieke spelletjes: iemand die in de debatzaal hetzelfde zegt als achter de schermen.”
Esmah Lahlah tijdens een debat over de begroting van het ministerie van Justitie.
„Ik vroeg me vaak af waar ik de meeste impact kon hebben”, zei Tweede Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) deze week, ietwat ongemakkelijk, tegen journalisten in de Tweede Kamer. Ze zei dat ze weer „dicht bij de mensen” wil werken. Vóórdat ze Kamerlid werd, was Lahlah een geliefde wethouder in Tilburg. „Dus dat ik dan zo’n kans krijg in Amsterdam vind ik fantastisch.”
PRO verwelkomde Lahlah deze week als wethouder in Amsterdam. Ze vertrekt daardoor voortijdig uit de Tweede Kamer met het stigma van iemand die al herhaaldelijk de landelijke politiek probeerde te verlaten. In haar Kamerperiode solliciteerde Lahlah namelijk twee keer eerder op posten in de lokale politiek: op het burgermeesterschap van Tilburg en dat van Delft.
In Amsterdam is Lahlah voorgedragen als wethouder Onderwijs, Jeugdzorg en Jongerenwerk. Ze begon na de verkiezingen van november 2023 in de Tweede Kamer, als nummer twee voor PvdA-GroenLinks. Bij de verkiezingen van oktober vorig jaar stond ze weer op plek twee en werd ze verkozen met 113.000 voorkeursstemmen.
Die impact waar Lahlah zo naar op zoek zei te zijn, werd niet zichtbaar in de Tweede Kamer. Hoewel ze de nummer twee van de partij was, zat ze bij debatten in de grote zaal vaak niet op de eerste rij en deden andere fractieleden vooral het woord. In de tijd dat Frans Timmermans fractievoorzitter was van GroenLinks-PvdA, tijdens kabinet-Schoof, viel op dat hij en Lahlah weinig tegen elkaar zeiden.
In een Instagram-bericht waarin ze haar overstap aankondigde, lijkt Lahlah te erkennen dat ze niet op haar plek was in Den Haag. Ze schrijft dat de Tweede Kamer een „bijzondere plek” is en: „Tegelijkertijd heb ik de afgelopen jaren steeds sterker gevoeld waar mijn eigen kracht en overtuiging het meest tot hun recht komen: dichtbij mensen.” In een interview met Het Parool deze week ontkende ze dat Den Haag haar is tegengevallen en zei ze dat ze haar werk daar „superleerzaam” vond. Tegen NRC zegt Lahlah dat ze daar verder „niets aan toe te voegen” heeft.
Lahlah deed al eerder pogingen om Den Haag te verlaten. Afgelopen oktober kwam naar buiten dat ze had gesolliciteerd naar het ambt van burgemeester van Tilburg, terwijl ze zich ook kandidaat had gesteld voor de Tweede Kamer en haar sollicitatie niet intern had gedeeld met GroenLinks-PvdA. Later bleek dat ze ook op het burgemeesterschap van Delft had gesolliciteerd. Toen dat uitlekte, zei partijleider Jesse Klaver dat Lahlah „deze hele periode bij ons in Den Haag” zou blijven. Haar vroegtijdige overstap naar de Amsterdamse politiek betekent dus gezichtsverlies voor Klaver. Dinsdag reageerde hij nonchalant op vragen van journalisten over de overstap. Klaver zei dat hij die betreurt, maar dat het Lahlahs eigen keuze is.
Lahlah viel in de plenaire zaal van de Tweede Kamer wél op tijdens het debat over de regeringsverklaring in juli 2024, zij het niet op eigen initiatief. De toenmalige PVV-minister Marjolein Faber had een bericht geretweet waarin Lahlah „een hoofddoekje” werd genoemd. De toenmalige premier Dick Schoof werd uitgedaagd om zich tot Lahlah te wenden. Hij zei: „Dat u een hoofddoek om heeft, maakt voor mij helemaal niets uit. U bent voor mij gewoon een mens.” Lahlah was eigenlijk geen spreker in het debat, maar stond toch op. „Laat ik als vrouw met een hoofddoek over één ding duidelijk zijn: voor mij is dit een persoonlijke, bewuste en vrije keuze. Voor alle meiden die een hoofddoek dragen en zich geraakt voelen door wat hier gebeurt: laat je niks wijsmaken, je kunt alles bereiken wat je wilt.”
Voordat ze de landelijke politiek inging, was Lahlah van 2018 tot en met 2023 wethouder Bestaanszekerheid, Kansengelijkheid en Talentontwikkeling in Tilburg. In die rol was ze zichtbaar en geliefd. Ze had het imago van een bevlogen bestuurder die dicht bij de burger stond. In 2021 werd ze door vakblad Binnenlands Bestuur uitgeroepen tot Beste Lokale Bestuurder en werd er zelfs een carnavalsnummer over haar uitgebracht.
In Den Haag was Lahlah vooral achter de schermen populair. Collega-Kamerleden benadrukken hoe geliefd ze daar was. Maar ook achter de schermen heeft ze geen bergen verzet; diezelfde collega’s hebben merkbaar moeite om veel concrete successen op te noemen.
„Wat haar het meest kenmerkt is dat ze zo dicht bij de mensen staat om wie het gaat”, zegt fractiegenoot Luc Stultiens. Hij is onderdeel van de vaste groep Kamerleden die zich met Sociale Zaken en Werkgelegenheid bezighoudt, net als Lahlah dat was. Volgens Stultiens ging ze ook na haar overstap naar de landelijke politiek nog veel op werkbezoek bij mensen die het minder hebben. „Heel veel mensen voelden zich gezien door haar”, zegt partijgenote Mariëtte Patijn, die Lahlah ook kent uit de fractie en de vaste Kamergroep. Stultiens: „Ook intern was ze heel betrokken. Ze wilde altijd weten hoe het met iedereen ging.”
Kamerlid Sarath Hamstra (CDA) werkte veel met Lahlah samen op onderwerpen als armoede, schulden en de participatiewet. „Ze was wars van politieke spelletjes: iemand die in de debatzaal hetzelfde zegt als achter de schermen.”
Als het gaat om concrete successen herinneren collega’s zich vooral amendementen op wetten die gaan over de plicht van de overheid om burgers actief te wijzen op de hulp waar ze recht op hebben. Patijn: „En als je ziet wat zij verder nog allemaal heeft proberen te agenderen voor mensen in de bijstand… Maar hoe knetterhard ze ook werkte, het is soms zo moeilijk in Den Haag om echt iets voor de mensen te betekenen.”