Libanon en Israël hebben woensdag weer een wapenstilstand afgesproken. Het belangrijkste punt van het verdrag is dat Hezbollah stopt met de aanvallen op Israël. De vraag is of het Libanon bij de zoveelste poging gaat lukken Hezbollah te ontwapenen.
De wapenstilstand "is afhankelijk van een volledige stopzetting van de beschietingen door Hezbollah", melden de landen in een verklaring. Maar de groepering zelf zat niet aan tafel en is niet blij met de afspraak die de Libanese overheid heeft gemaakt. Hezbollah-leider Naïm Qassem noemde de deal donderdag "schaamteloos" en zei dat Israël niet veilig zal zijn als het doorgaat met bombarderen.
De belofte is dat Israël niet meer aanvalt als Hezbollah stopt met aanvallen. Diezelfde belofte werd in april ook al gedaan, maar ook toen vlogen de raketten over en weer.
"Er is een hele trits aan bestanden geweest die in de praktijk soms tijdelijk de-escaleren, maar niet veel oplossen. Het lijkt door alle partijen niet echt als heel bindend gezien te worden", zegt Nora Stel, docent conflictstudies op de Radboud Universiteit, tegen NU.nl.
Het belooft niet veel verbetering, omdat we zo'n wapenstilstand al meerdere keren hebben gezien. "Je kan dit bestand dan ook zien als een herhaling van zetten", zegt Stel.
In 2024 leek er meer kans op de ontwapening van Hezbollah. Zo werd hun leider Hassan Nasrallah in september van dat jaar gedood door een Israëlische raketaanval. Daarnaast raakten in diezelfde maand zo'n 1.500 strijders gewond door een pieperaanval, waarbij Israël duizenden kleine communicatieapparaatjes liet exploderen.
In die periode sloten Hezbollah en Israël een wapenstilstand en de militie beloofde zich terug te trekken uit het gebied ten zuiden van de Litani-rivier. Dat mislukte, waarna Israël verderging met het bestoken van doelen in Libanon. Volgens UNIFIL, de vredesmacht van de Verenigde Naties in Libanon, heeft Israël in 2025 zeker tienduizend keer het bestand geschonden.
Volgens Stel zorgde dat ervoor dat Hezbollah de kans krijgt opnieuw legitimiteit te claimen. "Israël blijft op dagelijkse basis aanvallen, waardoor Hezbollah zich presenteert als de groep die Zuid-Libanon beschermt", zegt ze. Dat komt volgens haar in de buurt van de context waarin Hezbollah ooit is opgericht, namelijk de strijd tegen de Israëlische bezetting tussen 1982 en 2000.
Israël en Libanon hebben afgesproken dat er zogenoemde "testzones" komen in het zuiden van het land. Daar moet het Libanese leger de controle krijgen in plaats van Hezbollah. "Maar de Libanese regering heeft niet de militaire macht om Hezbollah te ontwapenen", zegt Stel. Dat komt onder meer door het beperkte materiaal waarover Libanon beschikt. Daarnaast is de overheid bang voor burgeroorlog.
Bovendien verkeert Libanon sinds 2019 in een zware economische crisis, waardoor er weinig geld is om overheidsinstanties te onderhouden. EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft donderdag op X bekendgemaakt 100 miljoen euro in het Libanese leger te willen steken, zodat het land zijn strijdkracht kan versterken.
Volgens Karim El Taki, universitair docent op het gebied van politiek in het Midden-Oosten aan de Rijksuniversiteit Groningen, is de zwakke Libanese regering niet de enige reden dat Hezbollah niet de kop in wordt gedrukt. "Hezbollah zit in de haarvaten van de Libanese politiek en samenleving", zegt hij tegen NU.nl.
Libanon is sterk verdeeld in verschillende groepen. Hezbollah heeft volgens El Taki sterke steun onder de sjiitische gemeenschap, die 25 tot 35 procent van de Libanese bevolking vertegenwoordigt. Ze hebben een uitgebreid sociaal zorgstelsel, waardoor veel mensen afhankelijk zijn van de beweging.
Maar Iran is de belangrijkste reden dat Hezbollah blijft opereren. Iran is al lang een belangrijke leverancier van militaire en financiële steun aan Hezbollah. "Iran is de enige die effectief de macht heeft over Hezbollah", zegt El Taki. "Alleen wanneer zij de steun stoppen, zal Hezbollah de macht kwijtraken."
El Taki en Stel vinden het niet waarschijnlijk dat Iran dit gaat doen. Iran heeft een wapenstilstand in Libanon namelijk als harde eis opgegeven voor een staakt-het-vuren met de Verenigde Staten, waarmee het al een aantal weken onderhandelt. Als Iran stopt met de steun aan Hezbollah, raakt het land een drukmiddel tegen de VS en Israël kwijt. "Je vraagt ze daarmee om hun grootste troefkaart op Israël op te geven", zegt Stel.
De Libanese president Joseph Aoun heeft gezegd dat het bestand tussen Israël en Libanon binnen 24 uur moet ingaan. De landen onderhandelen op 22 juni weer verder over een "alomvattend akkoord".
Source: Nu.nl algemeen