Wat hebben Donald Pols en Ye (Kanye West) gemeen? Spijt, duizendmaal spijt. „Ik koos een weg waar ik nu met walging op terugkijk”, zegt Pols over de racistische keuzes in zijn Zuid-Afrikaanse jeugd. „Het bracht me op een spoor waar ik spijt van heb.” Ye wijt zijn antisemitisme en liefde voor Hitler aan een bipolaire stoornis, gevolg van een auto-ongeluk vijfentwintig jaar geleden. „Ik ben geen nazi of antisemiet. Ik houd van Joodse mensen.”
Hebben ze spijt omdat ze nu met hun verleden worden geconfronteerd of waren ze toch al van plan om ooit publiekelijk spijt te betuigen? Anders gevraagd: zou Pols ook zonder de onthulling in NRC op zeker moment een bekentenis hebben afgelegd, en zou Ye hetzelfde hebben gedaan als hij niet in opspraak was gekomen?
Ik vrees dat het antwoord moet zijn: nee. Pols zou nooit pr-baas bij Tata Steel zijn geworden als hij plannen voor een openbare boetedoening had gehad, en iets dergelijks geldt ook voor Ye.
Hoewel ze daarin niet van elkaar verschillen, heb ik toch meer begrip voor Pols dan voor Ye. Pols verschuilt zich niet achter een smoes over een of andere vage ziekte, integendeel, hij legt gedetailleerd uit hoe hij in zijn jeugd tot al zijn foute keuzes is gekomen. Hij rechtvaardigt zich niet, hij geeft inzicht in zijn motieven en in de ontwikkeling die hij doormaakte naar andere, wél bonafide overtuigingen. Je voelt in hem een drang naar oprechtheid nu de feiten op tafel liggen.
Bij Ye zie ik iets heel anders gebeuren.
Zijn manager komt zijn hotelkamer binnen in het zoveelste land waar rumoer is ontstaan over zijn uitspraken. „Fuck, Ye”, zegt de manager, „waar ben je nou mee bezig? We zouden samen fortuinen kunnen verdienen als jij nou eindelijk eens je bek hield over al die nazi-flauwekul die je in een of ander boekie hebt gelezen. Ik wist niet eens dat je lezen kón. Hou er mee op, Ye, hou er in godsnaam mee op, want je helpt ons hele bedrijf naar de klote. Ik heb, samen met mijn advocaten, een prachtverhaal voor je bedacht, een medisch alibi, noemen ze dat.
„Weet je wat een bipolaire stoornis is? Nee hè? Geeft niet, als je maar goed naar me luistert, kom je er vanzelf achter. Vanaf nu heb jij zo’n stoornis, begrijp je? Dat wil zeggen: je had hem al een hele poos, maar je merkt nu pas de gevolgen. Ja, het is ingewikkeld voor je, maar het enige wat je moet onthouden, is ‘bipolaire stoornis’ en ‘ongeluk’. Daarmee bied je je excuses aan. De rest doen wij wel. Wij leggen in de media uit dat je frontale hersenkwab destijds is beschadigd. Nee, die zit niet óp je kop, maar er in. Maak jij maar je muziek, nou ja, muziek is een groot woord, haha, daar bemoei ik me verder niet mee, dat is jouw gebied.”
Zo kan het gebeuren dat Ye zaterdag en maandag in de Gelredrome van Arnhem optreedt. De rechter ziet geen gevaar voor de openbare orde. Ye heeft misschien zijn eer verloren, maar niet zijn portemonnee.