Kernwapens De Verenigde Staten zouden hun nucleaire capaciteit in Europese NAVO-landen willen uitbreiden. Ze willen daarmee bondgenoten geruststellen over de veiligheidsgaranties, ook als de Amerikaanse militaire steun op andere vlakken wordt afgebouwd.
Activisten protesteerden in 2020 bij de luchtmachtbasis Volkel tegen nieuwe kernwapens in Nederland.
De Verenigde Staten zouden mogelijk in meer Europese NAVO-landen kernwapens willen stationeren. Ze willen daarmee bondgenoten geruststellen dat de vermindering van Amerikaanse conventionele militaire steun de veiligheidsgaranties niet verzwakt.
Dat schrijft de Financial Times, die zich beroept op drie anonieme bronnen die van de uiterst vertrouwelijke besprekingen op de hoogte zijn. De VS hebben nu kernbommen gestationeerd in zes NAVO-lidstaten, waaronder Nederland. De bommen kunnen worden afgeworpen door zogeheten dual use-gevechtsvliegtuigen, die zowel conventionele als nucleaire aanvallen kunnen uitvoeren.
Het gaat zowel om vliegtuigen van het ‘nucleaire gastland’, waaronder Nederlandse F-35’s met een kernwapentaak, als Amerikaanse gevechtsvliegtuigen die van deze kernwapens gebruik kunnen maken.
De FT houdt de mogelijkheid open dat de gesprekken niet tot veranderingen leiden in de afspraken over nucleaire samenwerking, maar onderstreept dat ze worden gehouden „tegen de achtergrond van grote bezorgdheid in Europa over Donald Trump en zijn voornemen om Amerikaanse militairen en cruciale wapensystemen terug te trekken”.
De FT-bronnen zeggen dat een eventuele uitbreiding van de nucleaire capaciteit duidelijk moet maken dat de VS „serieus blijven over de nucleaire garanties aan de bondgenoten”, die onder druk worden gezet om een groter deel van de conventionele defensielast te dragen.
De huidige zes landen met een dual use-rol zijn België, Duitsland, Italië, Nederland, Turkije en het Verenigd Koninkrijk. Met name Polen heeft in het openbaar gezegd daar ook voor in aanmerking te willen komen.
Warschau heeft zich dit jaar ook aangesloten bij een Frans initiatief om de mogelijkheden te onderzoeken om delen van zijn nucleaire afschrikkingsmacht tijdelijk in geallieerde Europese landen te stationeren. Frankrijk bezit onder meer kruisraketten met een kernlading, die door vliegtuigen worden gelanceerd.
Ook andere landen aan de oostgrens van het bondgenootschap zouden uit vrees voor recent nucleair sabelgekletter van Vladimir Poetin graag Amerikaanse kernwapens op hun grondgebied hebben.
De naar verluidt in totaal 150 B61-kernbommen op Europese bases zijn eigendom van de VS en worden bewaakt door Amerikaanse militairen. Zo worden de kernwapens op de luchtmachtbasis Volkel bewaakt door het 703de Munitions Support Squadron. Ze zijn daar in ondergrondse bergplaatsen opgeslagen, pal onder de vliegtuigen.
Na lange afwezigheid zouden op de Amerikaanse basis Lakenheath in het Verenigd Koninkrijk sinds vorig jaar opnieuw kernwapens zijn gestationeerd. De VS hebben de ultieme zeggenschap over inzet van de wapens.
NAVO-secretaris generaal Mark Rutte zei vorige maand dat er „een gedeeld begrip is dat, hoewel de VS zich meer op andere gebieden zullen richten […] de algehele afschrikking en defensie in Europa ongewijzigd moet blijven”.