Concertritueel De moshpit ontstond toen punkers aan het eind jaren van de zeventig tegen elkaar op begonnen te springen. Zo’n vijftig jaar later wordt er bij zo’n beetje alle pop- en rockconcerten gemosht. Hoe kon dit fenomeen uitgroeien tot een verbroederend ritueel dat genres overstijgt?
De moshpit is een terugkerend concertritueel geworden.
Inmiddels staat iedereen te hossen, van Coachella tot Lowlands.
Maar waar komt het moshen eigenlijk vandaan?
De drummer moet nog aftikken voor het eerste nummer, maar de chaos is al compleet. ,,It’s not about standing up here looking cute”, schreeuwt een hyperactieve zanger Timmy ‘No Justice’ Greene in zijn microfoon. ,,FUCK THIS SHIT UP, MOTHERFUCKERS!” Hij neemt een aanloop, springt vanaf het podium op een grote speaker, hinkstapt tegen een betonnen pilaar en stort zich in een kolkende menigte. Hij sprint terug, smijt bekkens en standaards de ontplofte zaal in en duikt er zelf achteraan.
Dan bestormt hij opnieuw het podium, lanceert zichzelf en landt na een zijwaartse salto midden tussen de trommels. Terwijl de van schrik bekomen drummer zijn verwoeste kit probeert samen te rapen, zweeft de zanger alweer boven het publiek, slingert nog een bekkenstandaard weg en klimt op een luidspreker hoog boven de menigte. Vanaf daar kijkt hij getergd om naar de rest van de band en zwaait ongedurig met zijn armen. Kom op nou! Opschieten! Spelen!
Het gebeurt allemaal in minder dan veertig seconden.
Het korrelige en verschoten beeld zit vol strepen, het geluid is ondermaats, maar toch is dit een onbetwiste klassieker. De afscheidsshow van Amerikaanse hardcoreband No Justice uit het jaar 2000 is door een YouTuber gered van de VHS-vergetelheid en geldt als kostbaar cultureel punkrock-erfgoed. Niet alleen zijn de rauwe energie, agressie, verrukking én hilariteit van een perfecte hardcoreshow bewaard gebleven voor de eeuwigheid. Dat geldt ook voor één van de meest iconische opnames van de moshpit: wilde kids beuken tegen elkaar op, vliegen ondersteboven door de lucht, duwen elkaar omver en trekken de gevallenen liefdevol overeind.
Een grote „circle pit” bij Electric Callboy op Pinkpop 2023.
Het is verplicht kijkvoer voor iedereen die de komende maanden wil losgaan tijdens het verbroederend ritueel waarbij festivalweides en -tenten veranderen in extatisch tollende draaikolken van stuiterende fans, een gelukzalige kluwen van headbangende lemmingen.
Extra huiswerk: luister naar Bad Brains. Niet alleen omdat die legendarische pioniers talloze latere bands hebben beïnvloed die wél zouden binnenlopen (Beastie Boys, Red Hot Chili Peppers, Foo Fighters, et cetera), maar vooral omdat ze – door een misverstand – de naamgever werden van het fenomeen moshen.
HR van Bad Brains bij een concert op Wetlands in 1990.
Dat ging zo. Eind jaren zeventig was in de Verenigde Staten een opgefoktere versie van punkrock ontstaan, de hardcore, dat het nihilisme verwierp van de zwartgallige Engelse no future-punkers als de Sex Pistols (waarvan op en neer springende fans nog pogoërs werden genoemd). De grap was dat uitgerekend de voortrekkersband van deze nieuwe beweging – die vooral bestond uit verveelde middle class white boys uit de suburbs – werd gevormd door vier zwarte rastafari uit Washington D.C. Bad Brains predikte de revolutie van PMA, positive mental attitude, met bruut gitaargeweld en razende drumpartijen op lichtsnelheid, maar blies tussendoor ook stoom af door relaxte reggae te spelen.
Mosh Pit in The Starwood, late jaren zeventig.
Vandaar de verwarring, want zodra het gas er weer opging bij de culthit ‘Banned in D.C.’ (over hoe de band werd geboycot door clubs die dachten dat pogoënde fans ‘gewelddadig’ waren) slaakte zanger/acrobaat HR (zelf ook nooit te beroerd om met achterwaartse salto’s de pit in te duiken) een strijdkreet om alle stagedivers en slamdancers aan te vuren. ,,MASH IT”, schreeuwde hij met zijn karakteristieke Jamaicaanse tongval: ,,MASH DOWN BABYLON!”
Wow, dacht het publiek, dat de aansporing verkeerd verstond: wat een gaaf woord voor wat wij het aan doen zijn! De geest was uit de fles: moshen belandde in het woordenboek en het ritueel maakte de oversteek naar andere genres.
Mosh pit, Vans Warped Tour, punk rock music festival, Florida, 2006.
In de jaren tachtig begonnen ook metalheads moshpits te bouwen. Na een kruisbestuiving van thrash-helden Anthrax en de rappers van Public Enemy (‘Bring the Noise’ volgde in de jaren negentig ook de hiphop (met bijvoorbeeld ‘Slam’ van Onyx).
Tegelijkertijd fungeerden de opkomst van grunge en de dominantie van MTV als extra vliegwiel: de eeuwig herhaalde video van Nirvana’s ‘Smells Like Teen Spirit’ werd de aanstekelijke mosh-commercial voor recalcitrante nergens-voor-deugers die werden aangemoedigd door cheerleaders in strakke pakjes met daarop het anarchismelogo. Op Pinkpop veroorzaakten springende Rage Against the Machine-fans aardbevingen. Dance-acts als The Prodigy en Skrillex trokken de moshpit vervolgens mee naar de mainstream.
Sindsdien staat iederéén te hossen, van Coachella tot Lowlands.
Alleen: jammer genoeg sijpelden niet alle finesses door. Oké, de circle pit (heel snel achter elkaar rondjes rennen) of wall of death (een zee van pogo’ers splijt open, waarna beide kanten keihard op elkaar afstormen) zijn regelmatig te zien. Maar moshen kan zoveel meer zijn.
Daarom het laatste huiswerk: kijk de instructievideo van ‘Step Down’ van de New Yorkse hardcorelegenden Sick of it All waarin alle technieken stap voor stap worden uitgelegd. Begin simpel met de iconische two-step (stilstaand joggen waarbij je kruislings je benen vooruit trapt en met je armen in de tegengestelde richting zwaait). Varieer tussendoor met de windmill (met één arm molenwieken langs je lijf) of de pizza maker (idem, maar dan horizontaal boven je hoofd).
Lou Koller van Sick Of It All in 2015.
Gevorderden wagen zich vervolgens aan de lawn mower (voorover gebogen heen en weer lopen en achtereenvolgens met linker- en rechterarm denkbeeldige graspollen uit de grond trekken) of picking up change (wijdbeens en stilstaand huppend zo snel mogelijk niet-bestaand kleingeld van de grond rapen – ook wel: picking up pennies).
Maar let op: crowd killing is verboden. Daarbij doen van testosteron strak staande moshers dermate agressief de gorilla (woest rondzwaaien met één gebalde vuist met de andere arm in de zij of op de rug geklemd) dat iedereen de benen neemt er een nagenoeg lege pit overblijft.
Wil je langer moshen? Laat dan sowieso de band ongemoeid en spring niet zoals Timmy No Justice in het drumstel. Mede door zijn sabotage zou de afscheidsshow van No Justice nog geen 28 minuten duren: toen fans voor de zoveelste keer zijn voorbeeld volgden en massaal het podium bestormden was langer doorspelen onmogelijk. Gelukkig hebben we de beelden nog.