Ouders die slachtoffer zijn van het toeslagenschandaal en hun schade willen verhalen bij de Commissie Werkelijke Schade (CWS) moeten gemiddeld ruim twee jaar wachten op een besluit. Toch hoeft de Dienst Toeslagen voorlopig geen dwangsommen meer aan hen uit te keren bij vertraging.
Dat besluit heeft de Raad van State woensdag gepubliceerd. De dwangsommen werken niet meer als prikkel voor de overheid om sneller te werk te gaan, ziet de hoogste bestuursrechter van het land. Het leidt zelfs tot extra werk bij een overheidsafdeling die al "volledig is vastgelopen".
Gedupeerde ouders kunnen langs verschillende schadeloketten als zij compensatie willen voor de gevolgen door het toeslagenschandaal. De CWS is een van de laatste mogelijkheden voor ouders. Niet iedereen belandt hier. Zo'n negenduizend ouders hebben zich hier aangemeld, zegt het ministerie van Financiën.
Gemiddeld wachten gedupeerden twee jaar en drie maanden op een besluit van de CWS. De wettelijke toegestane termijn is een jaar. "Als de Dienst Toeslagen zo doorgaat, duurt het achttien jaar voordat iedereen is geholpen", zegt een woordvoerder van de Raad van State.
Slachtoffers hebben alternatieven als zij niet zo lang willen wachten. Zo opende de Dienst Toeslagen in december de online MijnHerstel-route, waar ook persoonlijk contact met de overheid mogelijk is. "We vragen ouders om hier naartoe te gaan als zij zich hebben aangemeld bij de CWS", zegt een woordvoerder van staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen).
Hoe snel de besluiten in de MijnHerstel-route vallen, hangt af van hoe snel iemand het proces wil en kan doorlopen, zegt de woordvoerder. "Het is goed mogelijk om binnen acht tot tien weken klaar te zijn."
Wie liever niet naar de Dienst Toeslagen gaat, kan ook terecht bij de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH), waar slachtoffers uitgebreid in gesprek kunnen over hun verhaal. De stichting stelt net als de Dienst Toeslagen vaste schadebedragen vast per gevolg van het toeslagenschandaal.
Maar ook hier heeft de Raad van State wat op aan te merken. De schaderoutes vallen namelijk helemaal niet onder de huidige wetgeving over de hersteloperatie. "We zien dat de Dienst Toeslagen wil versnellen, maar dat zijn andere oplossingen dan wat in de wet staat", zegt een woordvoerder van de Raad van State.
De Raad van State ziet dat ouders "dwingend" worden geadviseerd om voor MijnHerstel of de SGH te kiezen in plaats van de CWS. "Ze krijgen heel weinig informatie over de gevolgen." Gedupeerden gaan dan voor een civiele overeenkomst, terwijl de wet uitgaat van een bestuursrechterlijke beslissing waarbij zij kunnen procederen bij een bestuursrechter.
"We zeggen niet dat het ene goed is en het andere slecht, maar het is wel een feit dat de schade van ouders op een andere manier wordt opgelost dan de wetgever heeft bepaald." De woordvoerder van Palmen laat weten dat deze uitspraak nog wordt bestudeerd. Hij kan nog niet zeggen wat dit betekent voor de hersteloperatie.
Over het vastgelopen deel van de hersteloperatie bij de CWS zegt hij dat er een opschalingsplan ligt; namelijk de alternatieve routes. "We hebben nog steeds de ambitie om iedereen eind 2027 geholpen te hebben."
De Dienst Toeslagen is niet het enige overheidsorgaan dat geen dwangsommen meer hoeft te betalen. Ook de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hoeft mensen niet meer automatisch een vergoeding te betalen als die te laat beslist over iemands verblijfsvergunning.
Sneller ging de IND er niet van werken, maar het zorgde wel voor meer kosten, meer werk en "een onnodige werklast", zegt de IND. Donderdag stemt de Tweede Kamer over het afschaffen van de rechterlijke dwangsom voor de IND. Een politieke meerderheid wil dat de IND ook geen dwangsommen meer hoeft te betalen als een asielzoeker naar de rechter stapt.
Source: Nu.nl economisch