Israël schuift zijn gele lijn in Libanon stapsgewijs op, wat volgens experts tot verdere escalatie leidt en "absolute schending van internationaal recht" is. De Israëlische regering van Benjamin Netanyahu blijft vasthouden aan de bufferzone, terwijl Libanese dorpen onleefbaar worden gemaakt.
Gele lijn klinkt neutraal en stabiel, maar is het tegenovergestelde. "De grond onder de voeten van de Libanezen valt gelijk weg", zegt Henri de Waele tegen NU.nl. Hij is hoogleraar Internationaal en Europees recht aan de Radboud Universiteit en Universiteit van Antwerpen.
De Waele stelt dat Israël bestaande internationale afspraken negeert. "De blauwe lijn die we ook hebben is door de VN ingesteld. Die markeert de officieuze grens. Daarvan zeggen we: als Israël die kan respecteren, is dat nu in elk geval feitelijk de status quo. Maar die laten de Israëli's eenzijdig links liggen."
De binnenlandse politiek van Netanyahu speelt volgens De Waele mee. "Het lijkt de koers van Netanyahu, zijn psychologische wens om oorlog te blijven voeren." Dat zou hij vermoedelijk ook doen om in eigen land zijn positie veilig te stellen.
Israël noemt de bufferzone noodzakelijk om aanvallen van Hezbollah tegen te gaan. Maar dat betekent niet dat het land de regels van het internationaal humanitair recht kan negeren. Dat zegt Alette Smeulers, hoogleraar internationale misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Israël waarschuwt Libanese burgers vooraf om uit het gebied te gaan. Daarmee doen ze alsof ze de burgers beschermen. Maar burgers verjagen, alles vernietigen en onleefbaar maken is een oorlogsmisdaad en misdrijf tegen de menselijkheid."
Dat maakt de gele lijn in Libanon absoluut in strijd met alle regels van het internationaal recht, stelt Smeulers. Lees in onderstaand artikel hoe de Libanese bevolking omgaat met de aanvallen van Israël.
Israël heeft zelf bepaald waar die gele lijn kwam, zonder afstemming met de Libanese regering. Die veroordeelt de acties van Israël dan ook. De Israëlische opmars vindt plaats terwijl er officieel nog steeds een staakt-het-vuren geldt. Maar ook onder dat staakt-het-vuren voeren Israël en Hezbollah aanvallen op elkaar uit.
Juist het geleidelijke karakter maakt de gele lijn volgens Smeulers gevaarlijk. "Stapsgewijs schuift Israël die gele lijn steeds verder op. Dat doen ze onder het mom van bescherming van het Israëlische volk."
Dat lijkt volgens haar op de situatie in Gaza, waar Israël eerder ook veiligheidszones instelde. Die zones krijgen steeds meer trekken van een permanente bezetting. Dat Israëlische grondtroepen nu ook actief zijn ten noorden van de eerder gepresenteerde gele lijn in Libanon ziet Smeulers als deel van de geleidelijke uitbreiding.
"De angst is dat ze uiteindelijk nergens stoppen. Zie Gaza. Ook Libanon is niet veilig voor dit soort ambities", zegt ook De Waele. Tegelijkertijd plaatst hij een kanttekening bij de vraag of Israël daadwerkelijk tot een annexatie of permanente bezetting van Libanon in staat is. "Uiteindelijk is ook de vraag wat de capaciteit van Israël is. Kunnen ze schaken op zoveel borden tegelijk?"
Volgens De Waele is de gele lijn geen oplossing, ook niet voor de Israëlische bevolking. "Dat is een illusie, want er blijven vijanden in het geannexeerde gebied die de strijd willen voortzetten."
Volgens beide experts leidt de huidige aanpak juist tot verdere escalatie. "We hebben het geweldsverbod waar vaak lacherig over wordt gedaan", zegt De Waele. "Maar geweld lost weinig op. Je komt in een spiraal: agressie roept agressie op." Israël denkt dat een bufferzone duurzame veiligheid brengt, maar de volgende vijand staat weer klaar.
Israël zit in een tunnelvisie, stelt Smeulers. "Alsof het Israëlische volk alleen veilig kan zijn door een zo groot mogelijk gebied eromheen te veroveren. Als ze écht veiligheid willen, dan moeten ze Palestijnen als gelijkwaardige burgers behandelen, gesprekken voeren, samenwerken. Dit creëert alleen maar meer verzet."
Israël wordt wel degelijk met veiligheidsdreigingen geconfronteerd. Het land wordt aangevallen met drones van Hezbollah en er zijn groepen en ideologieën die Israël willen vernietigen. Maar dat is geen vrijbrief voor het schenden van internationaal recht, zeggen beide experts. Israël moet volgens hen afscheid nemen van het idee dat oorlog voeren - ook tegen Iran - de enige manier is om veiligheid te creëren.
Smeulers is kritisch op de houding van Europese landen. "Het is ontzettend pijnlijk en gênant om te zien hoe de EU en Nederland geen maatregelen nemen", zegt ze.
Volgens haar ondermijnt dat ook de geloofwaardigheid van het Westen zelf. "De westerse ideologie van democratie, rechten van de mens, vrijheid. Het klinkt mooi, maar dat moet voor iedereen gelden. Nu is het pijnlijk, er wordt met twee maten gemeten."
Ook De Waele is teleurgesteld dat Europese landen geen grens opleggen aan Israël. "Als de gele lijn in Libanon niet tot minstens een terechtwijzing, sancties of breken met handelsakkoorden leidt, dan blijven de meeste regeringsleiders wegkijken terwijl oorlogsmisdrijven worden begaan."
Source: Nu.nl algemeen